FACT-INFO.AZ » XƏBƏR » Dünyanı heyrətə salan Ağdam şəhadəti
23-07-2015, 09:35 | XƏBƏR
Dünyanı heyrətə salan Ağdam şəhadəti

ANS PRESS-in məlumatına görə, bu sözlər 2006-cı ildə Ağdama səfər etmiş gürcü jurnalist İrakli Çixladzeyə məxsusdur. Müəllif dolayısı ilə öz yazısında 1993-cü il iyulun 23-də şəhəri işğal etmiş Ermənistan ordusundan qalmış tör-töküntüləri insan saymır: “Ağdama gedən yol boyu yerli "sahibkarların" satışa çıxardığı armaturlar, kərpiclər, bloklar, borular düzülüb. Hamısı second handdir, hadisə yerindən əldə edilib”.
1993-cü ilin iyun- iyul aylarında nizami ordu olmayan, yalnız könüllülərin müdafiə etdiyi Ağdama hücum edən Ermənistan ordusu Qarabağ müharibəsi tarixinin ən böyük vəhşiliyini həyata keçirdi. 12 iyun 1993-cü il tarixdə Ağdam üzərinə genişmiqyaslı hücuma keçən Ermənistan ordusu iyulun 5-dək şəhəri faktiki olaraq hər tərəfdən mühasirəyə alır. Ağdam iyulun 23-dək "Qrad" qurğularından atəşə tutulurdu. Həmin gün şəhər tam işğal edildi. 50 min adamın yaşadığı şəhər xarabazarlığa çevrildi. Ermənilər Ağdamı yandırmağa başladılar və yanğınların tüstüsü 20 kilometr məsafədən görünürdü.
Ermənistan ordusunun Ağdamda göstərdiyi vəhşilik bütün dünyanı heyrətə saldı. Beynəlxalq hüquq mühafizəsi təşkilatı "Human Rights Watch" bəyan etmişdi ki, Ağdam başıpozuq əsgərlərin nizamsız vəhşiliyi nəticəsində yox, Ermənistan rəhbərliyinin planlı fəaliyyəti nəticəsində dağıdılıb. Yəni Ağdama qarşı da soyqırım həyata keçirilib. Britaniyalı curnalist Tom de Vaal da öz «Qara bağ» kitabında yazır ki, ermənilər Ağdamı tutandan sonra küçə-küçə, ev-ev, kərpiç-kərpiç sökdülər. 
Amerikalı diplomat Metyu Brayza ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olduğu dövrdə işğal altında olan Ağdamı görərək dəhşətə gəldiyini deyir: “Ağdamda gördüklərim məni dəhşətə gətirdi. Böyük bir şəhər xarabazarlığa çevrilmişdi. Mən polyakam. Ağdamın işğalı mənə İkinci Dünya müharibəsində Varşavanın düşdüyü günü xatırlatdı. Faşistlər Varşavanı darmadağın etmişdilər”.
Vəhşiliyinə və zülmünə görə yalnız alman faşizmi ilə müqayisə edilə biləcək Ermənistan ordusu Ağdamı əl keçirsə də şəhərdə qarşılaşdığı böyük müqavimət nəticəsində irəliləyə bilmədi. Əslində, yaradılmasına hələ 1987-ci ildə Vaziani poliqonunda sovet rəhbərliyi tərəfindən başlanılmış Ermənistan ordusu Kürlə Arazın arasını ələ keçirərək Azərbaycansız Cənubi Qafqaz layihəsini həyata keçirməli idi. Qarabağın azərbaycanlılar yaşayan kəndlərində həmin illərdə hətta ov tüfəngləri yığılmışdı. 
Həmin illərdə Dağlıq Qarabağda komsomol katibi olmuş erməni politoloq İqor Muradyanın yazdığına görə, hələ 1986-cı ildən Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində sovet rəhbərliyi tərəfindən bütün partiya və komsomol fəallarına tapança paylanmışdı. Daha sonra silahlı dəstələr yaradılmışdı və artıq 1989-cu ildə Monte Melkonyan kimi xarici ölkə vətəndaşı erməni qanqsterlər sovet ordusunun hərbi texnikasından istifadə edərək dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı hücumlar təşkil etməyə başladılar. 
Ağdam düz beş il durmadan bu hücumlara qarşı sinə gərdi. Vətən uğrunda gedən savaşda 6 mindən artıq ağdamlı şəhidlik zirvəsinə yüksəldi, minlərlə ağdamlı şikəst oldu, 126 min nəfərdən artıq ağdamlı öz doğma ev-eşiyindən didərgin düşdü. 
Amma Azərbaycanın bu qədim şəhəri şəhid olsa da onun ruhu ölmədi. Təsadüfi deyil ki, xarici mətbuat təmsilçiləri Ağdamı “Ruhlar şəhəri” adlandırırlar. Ağdamın mübariz ruhu bir gün Qafqazı xilaskar Simurq quşu kimi şəhəri küldən dirildib yüksəldəcək və şəhərin üzərində üçrəngli Azərbaycan bayrağı yüksələcək.


 



Baxış sayı: 2 874
Beynəlxalq Muğam Mərkəzində tanınmış yazıçı-dramaturqun yaradıcılıq gecəsi keçirilib Dünən, 21:00 Hakan Fidan: Türkiyə və ABŞ liderləri arasındakı dostluq NATO-ya kömək edə bilər Dünən, 18:30 Leyla Aliyeva attends opening of individual exhibition and tree-planting campaign in Gabala Dünən, 17:30 Prof.Fərrux Rüstəmov: ”Laçının elmlər doktorları və dövlət xadimləri” kitabı Laçın rayonunun elmi-siyasi elitasına ucaldılan mənəvi abidədir” Dünən, 15:00 BMT Azərbaycanla tərəfdaşlığın gücləndirilməsində maraqlıdır Dünən, 14:30 Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf strategiyası ölkəni regional texnologiya mərkəzinə çevirəcək Dünən, 13:30 Dağıdıcı imperiya iddiaları müasir dünya üçün təhlükədir Dünən, 13:00 Təkrar sertifikasiyadan uğur qazanmayan müəllimlərlə bağlı komissiya fəaliyyətə başlayıb Dünən, 11:30 Bu gün regionumuzun davamlı sülhə nail olmaq üçün real imkanı var Dünən, 10:00 Kiyevə kütləvi hava zərbələri endirilib Dünən, 09:30 Cəbrayıl rayonuna növbəti köç karvanları yola salınıb Dünən, 08:00 Nəsib bəy Yusifbəylinin ölümü: tarixi-siyasi şərait və onun Azərbaycan dövlətçiliyinə təsiri 5-07-2026, 18:00 Ukrayna Prezidenti: Müharibəni başa çatdırmaq üçün real perspektiv var 5-07-2026, 11:00 Dövlət başçısı: "Artıq Azərbaycan ilə Ermənistan sülh şəraitində yaşayır və ticarət münasibətləri qururlar" 5-07-2026, 10:30 Türk Akademiyası Monqolustanda qədim türk irsinin tədqiqini davam etdirir 5-07-2026, 08:30 Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Münaqişələrin davamlı həlli region ölkələrinin iradəsi və dəstəyi ilə mümkündür 4-07-2026, 18:30 Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyi və Əli bəy Hüseynzadənin irsi elmi seminarda müzakirə olunub 4-07-2026, 16:00 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin yüksələn xətlə və uğurla inkişaf etməsi məmnunluq doğurur 4-07-2026, 13:00 “Türk Dünyası Həftəsi”nin iştirakçıları Xankəndi Bəyannaməsini qəbul ediblər 3-07-2026, 21:00 Dutch portal highlights Azerbaijan-Armenia peace process 3-07-2026, 18:00 “Qərbi Azərbaycan irsinə dair tədqiqatları davam etdirmək hədəfimizdir” 3-07-2026, 17:00 Ziyalı: Tarix, dövlətçilik və milli məsuliyyət 3-07-2026, 16:30 Hikmət Hacıyev amerikalı professorla regional məsələləri müzakirə edib 3-07-2026, 13:30 Dənizçi şair Səxavət Ənvəroğlunun növbəti kitabı işıq üzü görüb 3-07-2026, 11:30 "Türk Dünyası Həftəsi"nin iştirakçıları Şuşanın tarixi-mədəni irsi ilə tanış olublar 3-07-2026, 11:00 Azərbaycanın HHQ komandanı Türkiyədə rəsmi səfərdədir 3-07-2026, 11:00 Kiyevdə hava zərbəsindən ölənlərin sayı 30-a çatıb, dağıntıların təmizlənməsi davam edir 3-07-2026, 10:30 UNEP-in icraçı direktoru: Azərbaycanda ətraf mühitin qorunması naminə çalışan gənclərin enerjisi böyük ümid verir 3-07-2026, 10:30 Akademik Hüseyn Əhmədovun 100 illik yubileyinə həsr olunmuş toplantı keçirilib 3-07-2026, 10:00 Selçuk Bayraktar: Növbəti 30 ildə pilotsuz aparatlar hərbi təyyarələri əvəz edəcək 2-07-2026, 20:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    İyul 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031