Dermatoloqlar bildirirlər ki, təhlükəsiz qaralma anlayışı əslində mövcud deyil. Onların sözlərinə görə, dərinin qaralması ultrabənövşəyi (UV) şüalarının dəriyə zərər vurduğunu göstərən əsas əlamətlərdən biridir. Buna görə də D vitamini əldə etmək üçün saatlarla günəş altında qalmağa ehtiyac yoxdur.

Lent.az  bu barədə xarici mediaya istinadla xəbər verir. 

D vitamini üçün neçə dəqiqə günəş kifayətdir?

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, orqanizmin gündəlik D vitamini ehtiyacını qarşılamaq üçün həftədə bir neçə dəfə 5-30 dəqiqə günəş şüalarına məruz qalmaq kifayətdir. Bu müddət dərinin vaxtından əvvəl qocalması və dəri xərçəngi riskini artırmadan D vitamini sintezini təmin edə bilər.

Amerika Dermatologiya Akademiyası (AAD) qeyd edir ki, bunun üçün qolların və ayaqların qısa müddət günəş işığı alması kifayət edir. Tünd dəriyə malik insanlarda qoruyucu melanin daha çox olduğundan D vitamininin sintezi üçün bir qədər artıq vaxt tələb oluna bilər. Bununla belə, saatlarla çimərlikdə qalmağın tibbi baxımdan heç bir faydası yoxdur.

Mütəxəssislər onu da vurğulayırlar ki, günəşdən qoruyucu kremdən istifadə etmək orqanizmin D vitamini istehsalına ciddi mane olmur. Bəzi ekspertlər isə D vitamininin qida məhsulları və ya qida əlavələri vasitəsilə qəbul edilməsini daha təhlükəsiz seçim hesab edirlər. Onların fikrincə, ultrabənövşəyi şüalara tam təhlükəsiz səviyyədə məruz qalmaq mümkün deyil.

Günəş nə vaxt təhlükəyə çevrilir?

Dermatoloqlar bildirirlər ki, dəri qızarmağa və ya qaralmağa başladığı andan etibarən günəş şüalarının zərərli təsiri özünü göstərir. Təhlükə yalnız isti və buludsuz havalarda yaranmır. Sıx buludlar belə ultrabənövşəyi şüaların qarşısını tam ala bilmir və onlar dəri hüceyrələrinə zərər verməyə davam edir.

Mütəxəssislər hava tətbiqlərində UV indeksinin 3 və ya daha yüksək olduğu hallarda dərinin mütləq qorunmasını tövsiyə edirlər.

Günəşin zərərləri zamanla toplanır

Həkimlərin sözlərinə görə, günəş şüalarının təsiri yığılan xarakter daşıyır. İlk mərhələdə dəri yanığı, ağrı və dartınma hissi yaranır. Zaman keçdikcə isə dərin qırışlar, piqment ləkələri və genişlənmiş kapilyarlar kimi erkən qocalma əlamətləri meydana çıxır.

Ağır hallarda güclü günəş yanığı "günəş zəhərlənməsi"nə səbəb ola bilər. Bu zaman hərarət, ürəkbulanma və ümumi halsızlıq müşahidə edilir. Uzunmüddətli ultrabənövşəyi şüa təsiri isə dəri hüceyrələrinin zədələnməsinə və melanoma kimi təhlükəli dəri xərçənginin yaranma riskinin artmasına gətirib çıxara bilər. Mütəxəssislər rəngi dəyişən xal və ya sağalmayan dəri yaralarının belə hallarda diqqətlə izlənilməli olduğunu bildirirlər.

Günəşdən qoruyucu krem necə istifadə edilməlidir?

Dermatoloqlar hər gün ən azı SPF 30 qoruma səviyyəsinə malik, geniş spektrli günəşdən qoruyucu kremdən istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Üz nahiyəsinin qorunması üçün təxminən bir çay qaşığı, bütün bədən üçün isə təxminən 30 millilitr krem çəkmək məsləhət görülür.

Mütəxəssislər kremin hər iki saatdan bir, həmçinin üzgüçülükdən və ya güclü tərləmədən sonra yenidən çəkilməsini tövsiyə edirlər. Günəş altında uzun müddət qalmalı olan şəxslərə isə ultrabənövşəyi şüalardan qoruyan (UPF) geyimlərdən istifadə etmək, enli kənarlı papaq taxmaq və günəş eynəyi geyinmək məsləhət görülür.