FACT-INFO.AZ » CƏMİYYƏT » Yüksək qan təzyiqinin gizli təhlükəsi haqqında
24-06-2026, 09:30 | CƏMİYYƏT
Yüksək qan təzyiqinin gizli təhlükəsi haqqında

Yüksək arterial təzyiq hələ infarkt, insult və ya digər nəzərəçarpan simptomlar meydana çıxmazdan da əvvəl orqanizmə ciddi zərər vura bilər. Orqanlarda gizli zədələnmələri aşkar etmək üçün süni intellekt sistemi hazırlayan Oksford Universitetinin tədqiqatçıları bu nəticəyə gəliblər.

Araşdırmanın nəticələri “Circulation” jurnalında dərc olunub.

Alimlər hipertoniyanın eyni vaxtda bir neçə orqana təsirini qiymətləndirən “HyperScore” adlı alqoritm hazırlayıblar. Yalnız qan təzyiqi göstəricilərinə əsaslanan ənənəvi yanaşmadan fərqli olaraq, bu sistem ürəyin, beynin, böyrəklərin, qan damarlarının, qaraciyərin, ağciyərlərin fəaliyyəti və maddələr mübadiləsi ilə əlaqəli yüzlərlə göstəricini təhlil edir.

Modelin öyrədilməsi üçün mütəxəssislər Böyük Britaniyada həyata keçirilən “UK Biobank” layihəsinin 27 mindən çox iştirakçısının məlumatlarından istifadə ediblər. Daha sonra əldə olunan nəticələr ABŞ-dan olan daha 5,5 min nəfərin məlumatları əsasında yoxlanılıb. Təhlil göstərib ki, hipertoniyaya bağlı ən azı altı müxtəlif zədələnmə növü mövcuddur. Bəzi insanlarda xəstəlik daha çox ürəyə, digərlərində isə beyinə, böyrəklərə, damarlara və ya maddələr mübadiləsinə təsir göstərir.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, “HyperScore” göstəricisi yüksək olan şəxslər gələcəkdə ürək-damar fəsadları ilə daha çox üzləşirlər. Bu hal hətta onların qan təzyiqi göstəriciləri ciddi narahatlıq doğurmadığı hallarda da müşahidə olunub. Gizli zədələnmənin ən mühüm əlamətlərindən biri maqnit-rezonans tomoqrafiyası zamanı aşkar edilən beyindəki dəyişikliklər olub.

Tədqiqatın müəlliflərinin sözlərinə görə, yeni texnologiya həkimlərə insult, ürək çatışmazlığı və böyrək xəstəlikləri riski yüksək olan pasiyentləri daha erkən mərhələdə müəyyən etməyə kömək edə bilər.




Baxış sayı: 75
Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun iclasında ombudsmanın sorğusu əsasında qərar qəbul olunub Dünən, 18:30 Hərbçilər təlimdə şərti qəzaya uğramış pilotun aşkar edilməsi və axtarış-xilasetmə tapşırıqlarını icra edib Dünən, 17:30 Washington hosts exhibition-concert marking anniversary of restoration of Azerbaijan’s independence Dünən, 17:30 Nyu-Yorkda “İrəvan tarixi sənədlərin dili ilə” kitabının ingilis dilində nəşrinin təqdimatı keçirilib Dünən, 12:00 Regionlarda tələbələrin süni intellekt bacarıqları artırılır Dünən, 10:30 Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin cari vəziyyəti müzakirə olunub Dünən, 10:00 Vaşinqtonda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının ildönümü münasibətilə sərgi-konsert proqramı təşkil edilib Dünən, 10:00 Hibrid hücumlarla bağlı Milli Məclisin komissiyası bəyanat yayıb Dünən, 09:30 Azərbaycan jurnalistlərinin IX qurultayı keçirilir Dünən, 09:30 Qadın sahibkarların innovativ inkişafına dəstək: “Brand Story” proqramı ilə 15 KOB subyektinin məhsul və xidmətləri rəqəmsallaşdırılıb 15-10-2026, 21:00 BMT Baş katibinin xüsusi nümayəndəsi: Münaqişələrin həllində AQEM-in oynayacağı rol böyükdür 15-10-2026, 20:30 Andına Sadiq Ömür - Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, polkovnik Nizami Mövlanov - 50 15-10-2026, 20:00 Nazirlər Kabineti iki dövlət qurumu ilə bağlı dəyişiklik edib 15-10-2026, 19:30 Prezident İlham Əliyev Qətər Əmiri ilə görüşüb 15-10-2026, 18:00 Baku Declaration adopted 15-10-2026, 17:30 Nizami yaradıcılığında poetik sözün gözəlliyi fəlsəfi məzmundan ayrılmazdır 15-10-2026, 09:30 Parisdə Cənubi Qafqazda dəyişən geosiyasi şəraitdə Azərbaycanın artan rolu təhlil olunub 15-10-2026, 09:00 “Naxçıvan ədəbi mühiti və folklor” adlı elmi monoqrafiya çapdan çıxıb 15-10-2026, 09:00 Böyük Britaniya Çernobıl AES-in təmiri üçün 22,5 milyon vəsait ayırıb 15-10-2026, 08:30 Prezident İlham Əliyev Özbəkistan Prezidenti ilə görüşüb 14-10-2026, 21:00 Kəlağayı – milli irsimizin yaşadılan ənənəsi 14-10-2026, 17:30 Prezident: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 600 hektar meşə fondu bərpa olunub 14-10-2026, 11:00 Prezident: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda dəmir yollarının inşası davam edir 14-10-2026, 11:00 İnformasiya infrastrukturlarına qarşı intensiv kiberhücumlar müşahidə olunur 14-10-2026, 10:00 Azərbaycanın postmünaqişə təhlükəsizlik arxitekturası: əsas məqamlar 14-10-2026, 10:00 Marko Rubio Özbəkistanda C5+1 formatında nazirlər görüşündə iştirak edəcək 14-10-2026, 09:30 Kiyev ballistik raketlərlə vurulub, ölənlər var 14-10-2026, 09:00 Tramp: ABŞ Ukrayna ilə kəşfiyyat məlumatlarını paylaşmağa davam edir 13-10-2026, 20:30 Şair, publisist Ağatahir Cəbirli yazır:  Ana Yurdum, sən ey nurlu səhərim! 13-10-2026, 20:05 Zəngin poetik irs və humanist ideyalar: Xaqani Şirvani yaradıcılığı 13-10-2026, 19:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    Oktyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031