Ziya Məlikov uzun müddət Sündü kənd Şikar Şikarov adına tam orta məktəbində direktor vəzifəsində çalışmışdır. Hazırda təqaüddədir. Məqsədi təqaüdə çıxandan sonra kənddə muzey yaratmaq olub. Həmin məqsədini də reallaşdırmağa başlayıb. Muzey 1922-ci ildə Babaş Şahbala oğlunun rəhbərliyi altında kənd sakinlərinin köməkliyi ilə inşa olunmuş Sündü kənd məktəbinin binasında təşkil olunub.( İndi isə məktəb yeni binada fəaliyyət göstərir).

Muzey Sündü kənd bələdiyyəsinin nəzdindədir.Burada olan eksponatlar,foto-stendlər,qədimi əl işləri və s. dörd otaqda yerləşdiril-mişdir.Yeni bir otaq da gənclərin əl işlərindən ibarət olacaqdır.Otaqların birində yerləşən emalatxanada Ziya müəllim şəxsən özü bərpa işləri ilə məşğul olur. Muzeyin təşkilində kənd sakinlərinin də köməkliyi danılmazdır. Onlar tərəfindən bura bir çox qədim əşyalar bəxş edilib. Girişdəki bir şuar diqqətimi cəlb etdi:

“Məqsədimiz keçmişə bələdçilik,gələcəyə körpü qoymaqdır”. Muzeydə ümummilli lider Heydər Əliyevin həyatı və fəaliyyəti ilə bağlı fotolar, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin 44 günlük Vətən Müharibəsi ilə bağlı “Dəmir yumruq” ifadəsi və “Əziz Şuşa, sən azadsan!” şüarı muzeydə əsas yer tutur.  Azərbaycanın  Milli Qəhrəmanı Şikar Şikarovun  foto-guşəsi ilə yanaşı onun haqqında geniş məlumat və şəxsi əşyaları muzeydə mühüm yer tutur. Həmyerlilərimiz Vətən Müharibəsi Qəhrəmanları- Şəhid Elyar Vəliyevin və canlı əfsanə Mirdamət Bağıyevin eləcədə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının da fotoları burada yer almışdır. Bura gələnlər Birinci Qarabağ və Vətən müharibəsində həlak olmuş həmyerlilərin foto-stendləri və onların döyüşlərdə göstərdikləri qəhrəmanlıqlarla bağlı məlumatlarla tanış ola bilərlər.

Sündü kəndindən 1915-1920- ci illərdə İslam Türk Ordusunda səkkiz nəfər iştirak etmişdir. Onlardan bir nəfəri itkin düşmüşdür. Muzeydə onlar haqqında da foto-guşə hazırlanıb və bəzilərinin döyüş vaxtındakı əşyaları, hətta bir ananın oğluna hifz etdiyi dua da əldə olunub.İkinci Dünya Müharibəsində Sündü kəndindən iştirak etmiş 420 nəfərdən 114-ü qayıtmamışdır. Qayıtmayanlardan 108 nəfərin də foto-stendi burada əks olunub.

Eyni zamanda otaqların birində Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Balaqardaşov Qardaşbalanın və kənd ziyalılarının- alimlərin, təhsil, səhiyyə və müxtəlif peşə sahiblərinin fotoları ilə də yerində tanış olduq.

Muzeyin etnoqrafiya otağında Xəzərlər dövrünə aid məişət  əşyaları və qədimi bir ev maketi yerləşdirilmişdir.

Ayrıca bir otaq əməkdar müəllim, el ağsaqqalı Əhməd Seyidəhmədovun  yaradıcılığına həsr olunub. Onun 1970-ci ildən bəri öz əl əməyi ilə hazırlanmış elektiriklə təchiz olunmuş cihazlar, testlər,fotolar, herbarilər və s muzeyə bəxş olunmuşdur. Deyərdim ki, gənc nəslin kimyaçıları, bioloqları buradan faydalana bilərlər.

Muzeydə tədbirlərə də xüsusi yer ayrılır.Uzun muddət kolxoz sədri işləmiş Cabbar Yaqubovun 105 illiyi, məktəb direktoru vəzifəsində çalışmış Tapdıq Əkbərovun106 illiyi, Aşıq Soltanmurad Tərlan oğlunun xatirə günü, “ Zəfər Günü” ilə əlaqədər veteranlarla görüş bu silsilədəndir. İndi də rayonun bir sıra yaşayış məntəqələrində müəllimlik etmiş Gülməmməd Pirverdiyevin xatirə gününün qeyd olunmasına hazırlıq gedir. Eyni zamanda uzun müddət tibb sahəsində çalışmış Kamil Bəkirovla da görüş nəzərdə tutulub.

Baki Dövlət Universitetinin, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin və Baki Avrasiya Universitetinin bir qrup müəllim-tələbə heyətı muzeyin qonağı olmuşdur.

Ziya müəllim bildirdi ki, muzeyə baxış üçün gələn bütün qonaqları hər an qarşılamağa hazırıq. Düzü muzeydə təşkil edilmiş işlər o qədər çoxdur ki, hamısnı əhatə edə bilmədim. Yəqin ki, davamı olacaq...

Məhəmməd Bayramov
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü