Bakı Enerji Həftəsi və 1-ci Azərbaycan–ABŞ İqtisadi Dialoqu çərçivəsində Azərbaycanın Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi və SOCAR tərəfindən ABŞ, Türkiyə, Serbiya, San-Marino və Fransa kimi müxtəlif ölkələrin qabaqcıl şirkət və qurumları ilə iqtisadiyyat, enerji, investisiya və rəqəmsal texnologiyalar sahələrini əhatə edən, ümumi maliyyə dəyəri 7,5 milyard dollar olan bir sıra mühüm saziş və memorandumlar imzalanıb.

Imzalanan bu müqavilələr ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin ənənəvi enerji tərəfdaşlığından strateji, şaxələndirilmiş və yüksək texnoloji iqtisadi müttəfiqliyə keçdiyini göstərir.

1-ci Azərbaycan–ABŞ İqtisadi Dialoqunun protokolu və ümumi 7,5 milyard dollarlıq portfel iki ölkə arasındakı iqtisadi münasibətlərin artıq daha sistemli, yüksəksəviyyəli və rəsmi bir platformaya (institusional müstəviyə) daşındığının sübutudur.

Bu razılaşmalar, həmçinin dünyanın ən böyük maliyyə, investisiya korporasiyalarının (“JP Morgan”, “Apollo Global Management”), energetika nəhənglərinin (“Chevron”, “Comstock Resources”) SOCAR-la və TANAP layihəsi ilə irimiqyaslı maliyyə sazişləri imzalaması, ABŞ biznesinin Azərbaycan iqtisadiyyatının sabitliyinə və uzunmüddətli kapital potensialına olan güclü etimadını əks etdirir.

Bu sənədlərdən biri “Kritik mineralların və nadir torpaq elementlərinin hasilatı və emalında təchizatın təmin edilməsi” adlı Azərbaycan və ABŞ arasında imzalanan çərçivə sənədidir. Sənədi Azərbaycan tərəfindən iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov, ABŞ tərəfindən isə ABŞ Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Kaleb Orr imzalayıb.

Bununla yanaşı, SOCAR, “TotalEnergies”, XRG və BOTAŞ arasında “Abşeron” qaz-kondensat yatağının tammiqyaslı işlənməsindən hasil olunacaq təbii qazın bir hissəsinin - hasilatın 50 faizinin (30 milyard kub metr) 15 il müddətində Türkiyə bazarına uzunmüddətli satışı üzrə saziş imzalanıb. Sənədi SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf, “TotalEnergies”in kəşfiyyat və hasilat üzrə Avropa regionu üzrə böyük vitse-prezidenti Martina Opizzi, XRG-in beynəlxalq qaz üzrə prezidenti Mohammed Al Aryani, BOTAŞ-ın direktoru və direktorlar şurasının sədri Abdulvahit Fidan imzalayıblar.

Digər imzalanan sənədlər Niş CCGT layihəsi ilə bağlıdır. Belə ki, SOCAR və “Serbiya Elektrik Enerjisi Sənayesi” (EPS) arasında Serbiyanın Niş şəhərində qaz elektrik stansiyasının tikintisi üzrə birgə müəssisənin səhmdarlar sazişinin əsas şərtləri və layihənin əsas kommersiya elementlərinin müəyyən edilməsi üzrə əsas şərtlər sənədi imzalanıb. Sənədə SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf və EPS-in baş direktoru Duşan Jivkoviç imza atıb.

Həmçinin SOCAR ilə “Shell” arasında enerji sahəsinin müxtəlif istiqamətləri üzrə potensial əməkdaşlığın baza prinsiplərini müəyyən edən Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Sənəd mövcud hasilat aktivlərində səmərəliliyin artırılması, yeni yataqların kəşfiyyatı və işlənməsi, “Downstream” və LNG layihələrində iştirak, süni intellektdən istifadə, eləcə də texnologiya, bilik və insan kapitalının inkişafı istiqamətlərini əhatə edir. Sənədi SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf, “Shell”in şirkət və payların satınalınmaları, divestisiyalar və yeni biznesin inkişafı üzrə icraçı vitse-prezident Valid Hadi imzalayıb.

Bundan başqa, SOCAR və AASS şirkəti arasında San-Marinoya qaz satışını nəzərdə tutan saziş imzalanıb. Sazişə əsasən, 2026-cı ilin oktyabr ayından qazın təchizatı həyata keçiriləcək. Sənədə SOCAR tərəfindən Rövşən Nəcəf, AASS tərəfindən baş menecer Marcello Forcellini imza atıb.

SOCAR ilə ABŞ-nin “Comstock Resources” şirkəti arasında mövcud və yeni qaz yataqlarında, eləcə də bu yataqlara xidmət edən infrastruktur layihələrində potensial əməkdaşlıq və investisiya imkanlarının araşdırılmasına dair Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Sənədi SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf, “Comstock Resources”in maliyyə və investorlarla əlaqələr üzrə vitse-prezidenti Ron Mills imzalayıb.

Bunlara əlavə olaraq, SOCAR və “JP Morgan” arasında strateji layihələrin maliyyələşdirilməsi sahəsində uzunmüddətli əməkdaşlığın genişləndirilməsi və SOCAR-ın uzunmüddətli kapitala çıxış imkanlarının artırılması üzrə Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Sənədi SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf, “JP Morgan” şirkətinin mərkəzi və Şərqi Avropa, Yaxın Şərq və Afrika regionunda kredit və strukturlaşdırılmış kreditlər üzrə vitse-prezidenti Martinas Saltenis imzalayıb.

SOCAR ilə “Chevron” arasında Orta Xəzər hövzəsinin Azərbaycan sektorunun neft-qaz perspektivliyinin qiymətləndirilməsi məqsədilə birgə texniki tədqiqatın aparılmasına dair Birgə Tədqiqat Sazişi imzalanıb. Sənədi SOCAR tərəfindən Rövşən Nəcəf, “Chevron” tərəfindən şirkətin Avrasiya üzrə İcraçı direktor Derek Magness imzalayıb.

SOCAR və “Apollo Global Management” arasında TANAP layihəsi üzrə investisiya dəstəyi haqqında saziş imzalanıb. Sənəddə TANAP layihəsi üzrə strateji maliyyə əməkdaşlığı; “Apollo” “SOCAR Türkiyə”nin TANAP-da 7 faizlik payını saxlayan holdinq şirkətində minoritar və qeyri-nəzarət payları əldə edir. Sənədə SOCAR tərəfindən qurumun prezidenti Rövşən Nəcəf, “Apollo Global Management” tərəfindən şirkətin idarəedici direktoru Jonathan Bar imza atıb.

SOCAR və “Apollo Capital Management” arasında enerji maliyyələşdirilməsi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair də Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Sənəddə TANAP üzrə mövcud maliyyələşmənin 300 milyon dollaradək artırılması və SOCAR Qrupunun digər aktivləri üzrə maliyyələşmə mexanizmlərinin araşdırılması nəzərdə tutulur. Tərəfləri SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf, “Apollo Capital Management”in idarəedici direktoru Jonathan Bar təmsil edib.

Həmçinin SOCAR və Corc Vaşinqton Universiteti (GWU) arasında “Washington Hub” platforması çərçivəsində əməkdaşlıq üzrə Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Sənəddə “Washington Hub” platforması çərçivəsində qarşılıqlı maraq sahələrinin müəyyən edilməsi və birgə layihələrin həyata keçirilməsi üzrə əsas prinsiplərin razılaşdırılması qeyd olunur. Sənədi SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf, GWU qlobal təşəbbüslər üzrə dekan köməkçisi Sevinc Məmmədova imzalayıb.

SOCAR və “Haimaker.ai” arasında Süni İntellekt Bulud İnfrastrukturunun inkişafına dair əməkdaşlıq haqqında Saziş imzalanıb. Sənədə SOCAR prezidenti Rövşən Nəcəf, “Haimaker.ai” şirkətinin baş icraçı direktor və həmtəsisçi Su Le imza atıb.

Daha sonra Azərbaycan və ABŞ arasında 1-ci Azərbaycan–ABŞ İqtisadi Dialoqunun protokolu imzalanıb. Protokol iclasın nəticələrini özündə əks etdirir. Sənədə Azərbaycan tərəfindən iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov, ABŞ tərəfindən Kaleb Orr imza atıb.

İqtisadiyyat Nazirliyi ilə “Oracle” şirkəti arasında əməkdaşlıq çərçivəsinin müəyyən edilməsi məqsədilə Anlaşma Memorandumu imzalanıb. İqtisadiyyat Nazirliyi adından sənədi nazir müavini Səməd Bəşirli, “Oracle” şirkəti adından isə baş vitse-prezident Jason Rees imzalayıb.

Eyni zamanda, SOCAR ilə “Lummus Technology” arasında Strateji Əməkdaşlıq Sazişi imzalanıb. Saziş neft emalı və neft-kimya sahələrində əməkdaşlıq çərçivəsinin müəyyən edilməsini, texnoloji infrastrukturun inkişafını, mühəndislik işlərinin həyata keçirilməsini və potensial lisenziya proseslərini, o cümlədən “Petkim” “Master Plan” layihəsi üzrə lisenziyaların əldə olunmasını əhatə edir. SOCAR adından sənədi prezident Rövşən Nəcəf, “Lummus Technology” adından isə Yaxın Şərq və Şimali Afrika (MENA) regionu üzrə vitse-prezident və baş direktor Lummus Technology Fadi Mhaini imzalayıb.

Qeyd edək ki, imzalanan sənədlər (investisiya dəyəri 7,5 milyard dollar) Azərbaycan–ABŞ iqtisadi əməkdaşlığının enerji, investisiya, innovasiya və strateji resursların idarə olunması sahələrində yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir.