Ramazan Məmmədzadənin ömür yolu yalnız bir insanın həyat hekayəsi deyil, həm də bir millətin yaddaşına həkk olunmuş bir talehdir. 1958-ci il fevralın 22-də Mingəçevirin Havarlı küçəsində dünyaya göz açan Ramazan, ailənin böyük övladı olaraq bacı-qardaşlarına həm də ata qayğısı göstərmişdir. Uşaqlıqdan dəliqanlı, qorxmaz və sayılıb-sevilən xarakteri ilə tanınan Ramazan, gəncliyində Mingəçevir şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almış, 1977-ci ildə isə kemiş SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətə yollanaraq Vətənə xidmət yoluna qədəm qoymuşdu.

1982-ci ildə Rəna Əli qızı ilə ailə həyatı qurdu. 1983-cü il 16 iyulda qızı Aynurə, 1987-ci il 7 sentyabrda isə oğlu Elşən dünyaya gəldi. Onun ata sevgisi yalnız ailəsinə deyil, bütün millətə yönəlmiş bir sevgi idi. Ramazan ailəsini qorumaqla yanaşı, Vətəni də öz ailəsi kimi sevir, onun hər qarış torpağını öz övladının taleyi kimi düşünürdü. Bu sevgi onun həyatının ən böyük imtahanında – Qarabağ müharibəsində özünü göstərdi. 1988–1993-cü illərdə könüllü olaraq döyüşlərə qatıldı. O, yalnız silah tutan bir əsgər deyildi – insanları xilas edən, qoruyan, ruhları dirildən bir qəhrəman idi.

1991-ci ildə onun adına qəbiristanlıq salındı, 1992-ci il 1 iyulda Qərargah rəisi mayor Bağırov tərəfindən ona Kapitan rütbəsi verildi. 1995-ci ilin oktyabrına qədər Mingəçevirdə Deputat olaraq fəaliyyət göstərdi. Bu illərdə şair Bəxtiyar Vahabzadə kimi tanınmış şəxslərlə dostluq etmiş, milli ruhun birləşməsindən doğan bağlarla ictimai-siyasi mübarizədə iştirak etmişdir. Ramazan qanunla, sözlə, ruhla mübarizə aparırdı – onun mübarizəsi yalnız meydanlarda deyil, həm də düşüncələrdə idi.

1996-cı il avqustun 23-də veteranlıq statusu təsdiqlənmiş, 2016-cı il 13 oktyabrda isə verilmişdi. Lakin həyat ona ağır itkilər də yaşatdı: 1996-cı il 19 sentyabrda anası Zərifə Səməd qızı, 2007-ci il 11 noyabrda isə atası Zaman Ramazan oğlu dünyadan köçdü. 1996-cı ildə ailəsi ilə birgə Almaniyaya getmiş, 1998-ci il 13 martda Gifhorn şəhərində qızı Türkan dünyaya gəlmişdi. 2003–2005-ci illərdə fasilələrlə Azərbaycana qayıtmış, 2005-dən sonra isə tamamilə Vətənində yaşamışdır.

2018-ci ildə xəstəliyi ilə əlaqədar ona ağciyər xərçəngi diaqnozu qoyuldu. İki il boyunca bu görünməz düşmənlə mübarizə apardı. Bu dəfə silahı iradə, qalxanı ümid idi. 2020-ci il 18 avqustda Ramazan Məmmədzadə dünyasını dəyişdi.

Onun ölümü bir son deyildi. Ramazan Məmmədzadə – Kapitan, Deputat, Veteran, Qarabağ müharibəsi könüllüsü – bütün bu titulları ilə bir ömür işığına çevrildi. O, vətənpərvərlik, cəsarət və sevgi ilə dolu bir həyatın simvolu olaraq yaddaşlarda yaşayır. Onun adı bir küçədə, bir məktəbdə, bir ürəkdə əbədi yaşayacaq.

Ramazanın ömrü bir insanın taleyindən daha çox, bir millətin yaddaşına hopmuşdur. O, tarixdə yazılan bir ad, xalqın qəlbində yaşayan bir ruhdur. Ramazanın həyatı bir şam kimi yanaraq ətrafını işıqlandırdı. O, özünü fəda etməklə başqalarının yolunu aydınlatdı. Bu, onun ömrünü qısaltsa da, millətin yaddaşında əbədi bir alov kimi qaldı.

Onun mübarizəsi yalnız döyüş meydanında deyil, həm də ruhun dərinliklərində idi. Ramazan, insanın öz taleyi ilə mübarizəsinin canlı simvolu oldu. O, göstərdi ki, həqiqi qəhrəmanlıq yalnız silahda deyil, iradədə və sevgidədir. Ramazanın adı indi bir tarix səhifəsi deyil, bir fəlsəfi çağırışdır. O, bizə öyrədir ki, insan ömrü fani olsa da, ruhun izi əbədidir. Vətən uğrunda yaşanan hər an, insanı ölümsüzlüyə aparan yoldur.

Ramazanın Vətən sevgisi onu ailə sevgisi ilə birləşdirirdi. Ailəsini qorumaq üçün canını fəda etməyə hazır olduğu kimi, Vətəni qorumaq üçün də həyatını ortaya qoymuşdu. Onun gözündə Vətən torpağı övladının nəfəsi qədər müqəddəs idi. Bu sevgi onu həm ailəsinin dayağı, həm də millətin qəhrəmanı etdi.

Ramazanın taleyi bir millətin taleyi ilə qovuşmuşdu. O, öz həyatını Vətən uğrunda sərf edərək, şəxsi arzularını xalqın arzularına qurban verdi. Bu fədakarlıq onu adi bir insan taleyindən çıxarıb, milli yaddaşın əbədi simasına çevirdi.

Ramazanın adı gələcək nəsillərə bir mesajdır: “Həyatın mənası yalnız yaşamaq deyil, yaşadığını millətinə, Vətəninə həsr etməkdir.” Onun ömrü bir fəlsəfi dərs, bir publisistik çağırış, bir milli idealdır. O, həm ailə sevgisinin, həm də Vətən sevgisinin pafoslu bir simvolu olaraq əbədi yaşayır.

Bu gün Mingəçevir şəhərində Ramazanın adı çəkiləndə insanlar bir anlıq kövrəlir, onun etdiyi yaxşılıqları, vətənpərvərliyini xatırlayaraq gözləri dolur. Bu kövrəklik, onun ömrünün millətin yaddaşına necə dərin izlərlə həkk olunduğunun canlı sübutudur.

Mövsümağa Ədalətoğlu
AJB-nin üzvü
yazıçı-publisist

(Ailəsinin verdiyi məlumatlara əsasən hazırlanmışdır)