Episentri Kahramanmaraş vilayətində yerləşən dağıdıcı fevral zəlzələlərinin üçüncü ildönümündə Türkiyə sakinləri 53 mindən çox insanın xatirəsini yad edirlər.

2023-cü il fevralın 6-da yerli vaxtla saat 04:17 və 13:24-də baş vermiş 7,7 və 7,6 bal gücündə zəlzələlər ümumi əhalisi 14 milyon nəfər olan ondan çox vilayətdə dağıntılara səbəb olub. “Əsrin fəlakəti” adlandırılan bu zəlzələlər nəticəsində Türkiyədə təxminən 107 min nəfər xəsarət alıb.

Ümumi sahəsi 120 min kvadratkilometr olan ərazilərdə 676 min yaşayış binası və 115 min kommersiya obyekti dağılıb və ya zədələnib. Maddi ziyanın məbləği 150 milyard dolları ötüb.

Qısa müddətdə fəlakət zonasına dünyanın 93 ölkəsindən 11 488 xilasedici, yerli axtarış-xilasetmə xidmətlərinin 35 250 mütəxəssisi və Türkiyənin təhlükəsizlik qurumlarının 142 min əməkdaşı cəlb olunub. Zəlzələ bölgəsində 34 tam təchiz edilmiş səhra hospitalı fəaliyyətə başlayıb.

Türkiyənin Fövqəladə Hallar və Təbii Fəlakətlərin İdarə Edilməsi Agentliyinin (AFAD) məlumatına görə, 2,5 milyon nəfərin müvəqqəti yerləşdirilməsi üçün zərərçəkmiş rayonlara 1 milyondan çox çadır göndərilib və 350 çadır şəhərciyi yaradılıb. 2023-cü ilin sentyabrına qədər yüz minlərlə insan çadırlardan 428 modul tipli konteyner şəhərciyinə və ya yataqxanalara köçürülüb. AFAD xətti ilə 351,5 mindən çox ailəyə kirayə xərclərinin ödənilməsi üçün ümumilikdə 1,45 milyard dollar yardım göstərilib.

Fəlakət zonasına humanitar yardım daşıyan təxminən 150 min yük maşını göndərilib. Türkiyə Qızıl Aypara cəmiyyəti, vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları, bələdiyyələr və dövlət qurumları faciənin ilk saatlarından etibarən ərzaq və digər yardımların paylanmasını koordinasiya edib. Zərərçəkənlərə gündə orta hesabla 4 milyon porsiya isti yemək, 20 milyon ərzaq dəsti təqdim olunub.

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın tapşırığı ilə faciənin 15-ci günündən etibarən zəlzələ zonasının bərpası üzrə genişmiqyaslı işlərə başlanılıb. Türkiyənin 11 vilayətinin 174 rayonunda 3481 tikinti meydançası yaradılıb və 200 min mühəndis, memar və fəhlə bərpa işlərində iştirak edib. 2025-ci ilin sonuna qədər 455 mindən çox tikilinin inşası tamamlanıb.

Dövlət əhaliyə ikiillik güzəşt müddəti ilə 10 il müddətinə faizsiz kreditlər təqdim edib. Fəlakət zonasının bərpası prosesi bu gün də davam edir və “əsrin fəlakəti”nin dəhşətli izlərini xeyli dərəcədə silməyə imkan verib.