Ötən il Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Gəncə Bölməsinin elmi müəssisələrində 13 problemi əhatə edən 19 mövzu, 20 iş, 24 mərhələ üzrə tədqiqatlar aparılıb və tamamlanıb, 3 mühüm nəticə alınıb. Hesabat ilində AMEA-nın Gəncə Bölməsinin əməkdaşları tərəfindən 2 kitab, 1 monoqrafiya, 2 kitabça, 10-u xaricdə olmaqla 48 məqalə, 14-ü xaricdə olmaqla 84 konfrans materialı dərc olunub, əməkdaşların əsərlərinə beynəlxalq elmmetrik bazalarda 54 dəfə istinad edilib.

Bu barədə məlumat AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclasında dinlənilən Gəncə Bölməsinin 2025-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabatda yer alıb.

AMEA-nın Media və İnformasiya şöbəsindən verilən məlumata görə, hesabatı təqdim edən bölmənin elmi işlər üzrə sədr müavini filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əlimuxtar Muxtarov bildirib ki, Gəncə Bölməsində “Nizami Gəncəvinin həyat və yaradıcılığının tədqiqi”, “Azərbaycan dilinin inkişaf tarixi”, “Azərbaycan folkloru”, “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi və onun inkişaf mərhələləri”, “Musiqi sənəti”, “Gəncə incəsənətinin araşdırılması”, “Qərb bölgəsinin arxeoloji və etnoqrafik abidələrinin tədqiqi” və “Qərb bölgəsinin tarixi” istiqamətlərində tədqiqatlar aparılaraq mühüm nəticələr əldə olunub.

Əlimuxtar Muxtarov qeyd edib ki, hesabat dövründə AMEA-nın 80 illik yubileyinə həsr edilmiş “Gəncənin elm məbədi”, “Gəncənin elm və incəsənət xadimləri” adlı kitab və monoqrafiyalar çap olunub, “Konstitusiya və Suverenlik İli”nə həsr olunmuş Məruzələr toplusu kitabı nəşr edilib.

Həmçinin “Nizami Gəncəvi yaradıcılığı Amerika tədqiqatlarında” mövzusu üzrə Nizami Gəncəvi irsinin XV əsrdən başlayaraq dünya ədəbiyyatında öyrənilmə tarixi araşdırılıb, əlyazmaların yayılma coğrafiyası və tədqiqat ənənələri təhlil edilib, dünya şərqşünaslığında Nizami irsinin önəmi, xüsusilə də mənəvi və fəlsəfi fikrin inkişafında rolu tədqiq olunub. Bundan əlavə, Nizami Gəncəvinin milli mənsubiyyəti və yaradıcılığı geniş araşdırılıb.

Eyni zamanda, “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na uyğun olaraq, Gəncə dialektində qarışıq tipli mürəkkəb cümlələrin strukturu və istifadəsi tədqiq edilib. Gəncə dialektinin qarışıq tipli cümlələrdə həm tabesiz bağlayıcılar, həm də tabeli bağlayıcılar araşdırılıb. Bu tədqiqatda Gəncə dialektinin xüsusiyyətləri və digər Qərb qrupu dialektləri ilə müqayisəli təhlili aparılıb.

Bundan əlavə, hesabat ilində “Orta əsrlərdə Qarabağda yaşamış və yaratmış mütəfəkkirlər” mövzusu üzrə Qarabağın qadın şairələrinin Qarabağ ədəbi mühitindəki rolu və mövqeyi tədqiq olunub.

“Gəncənin qədim sənətkarlıq növlərinin araşdırılması” işi çərçivəsində Qafqaz Albaniyasının bir hissəsi olmuş Gəncə və onun ətraf ərazilərində qədim dövrlərdən mövcud olan ənənəvi sənətkarlıq sahələrinin, xüsusilə zəngin ənənələrə malik dulusçuluq və misgərlik sənətinin tarixi inkişaf yolu elmi, etnoqrafik tədqiqatlar, arxeoloji ekspedisiyalar və yazılı mənbələrin verdiyi məlumatlar əsasında araşdırılıb. Bu bölgədə saxsı və mis qabların istehsalı sənətkarlığın əsas sahələrindən biri kimi ön plana çıxıb.

Əlimuxtar Muxtarov dövlətimizin başçısının “Konstitusiya və Suverenlik İli”, “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 illiyinin qeyd edilməsi haqqında”, “Üzeyir Hacıbəylinin 140 illiyinin qeyd edilməsi haqqında”, “Bəxtiyar Vahabzadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında”, “Seyid Əzim Şirvaninin 190 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında”, “Fətəli xan Xoyskinin 150 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” sərəncamlarından irəli gələrək görülmüş işləri də diqqətə çatdırıb.