FACT-INFO.AZ » XƏBƏR » Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib
12-09-2025, 10:30 | XƏBƏR
Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib

Beynəlxalq ekologiya tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, Amazon bölgəsində geniş sahələri ibtidai meşələrlə örtülü ərazilər meşə yanğınları və zoonoz infeksiyalarla bağlı 27 xəstəliyə daha az məruz qalır. Bu, artıq məhv edilmiş meşələrin bərpası və onların kəsiminin məhdudlaşdırılmasının vacibliyini göstərir. Fact-info.az xəbər verir ki, məlumatı Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) mətbuat xidməti yayıb.

“Uzun müddətdir bilirdik ki, tropik meşələrdə çoxlu sayda müalicəvi bitki yetişir və onların ekstraktları dərman istehsalında istifadə olunur. Apardığımız təhlil göstərir ki, bu meşələr özləri də yanğınlarla əlaqəli ağciyər və qan dövranı sistemi xəstəliklərinə, eləcə də malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz kimi infeksiyalara qarşı təbii baryerdir”, - deyə IUCN-in Meşə və Çöl Araşdırmaları Proqramının koordinatoru Paula Prist bildirib.

Tədqiqatçılar 2001–2019-cu illər arasında Amazoniyanın səkkiz ölkəsində ekoloji və tibbi xidmətlər tərəfindən toplanmış məlumatları analiz edərək bu nəticəyə gəliblər. Bu müddət ərzində 28,4 milyondan çox xəstə infeksiyalar və ya tənəffüs və qan dövranı sistemi xroniki xəstəlikləri ilə bağlı yardım üçün müraciət edib, bu da alimlərə meşə kəsiminin xəstəliklərin yaranma tezliyinə təsirini qiymətləndirməyə imkan verib.

Ekoloqlar bütün araşdırılan ölkələrdə meşə sahələrinin dəyişməsini, yerli cinayətkarların qanunsuz fəaliyyətindən yaranan yanğınların tezliyini və məhv edilmiş meşə sahələrinin həcmini təhlil ediblər. Ən çox zərər Boliviyaya dəyib, belə ki, son iyirmi ildə Amazon bölgələrinin təxminən 30%-i yanğınlar və qanunsuz meşə kəsiminə məruz qalıb, Braziliyada isə bu göstərici təxminən 15% olub.

Alimlərin hesablamalarına görə, meşə kəsimi və onunla əlaqəli yanğınlar havada aerozol hissəciklərinin konsentrasiyasını kəskin artırıb, bu isə 27 xroniki və infeksion xəstəliyin səviyyəsinə mənfi təsir göstərib. Braziliyanın Amazon bölgəsində xroniki ağciyər və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı pasientlər 38% və 27% daha çox şikayətlərlə müraciət etməyə başlayıblar. Malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz infeksiyalarının yayılması isə əvvəllər meşə ilə örtülmüş ərazisi 40%-dən çox olan bələdiyyələrdə artıb.

Alimlərin fikrincə, bu müşahidələr Amazon meşələrinin kəsimdən qorunması, artıq məhv edilmiş meşə sahələrinin bərpası və “hind torpaqları” adlanan – Cənubi Amerika yerli xalqlarının yaşadığı meşə bölgələri üçün xüsusi hüquqi statusun gücləndirilməsinin vacibliyini göstərir. Bu tədbirlər hər il təxminən 15 milyon nəfərin tənəffüs və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.




Baxış sayı: 100
Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva Lənkəranda şəhid ailəsini ziyarət ediblər Dünən, 20:00 ABŞ-la Ermənistan arasında Zəngəzur- "Tramp yolu" üzrə Strateji Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi paraflandı Dünən, 17:30 “Xarici güc mərkəzləri seçki prosesinə açıq şəkildə müdaxilə edir” Dünən, 17:00 FHN bayram günlərində gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq Dünən, 10:30 Müstəqillik Gününə həsr olunmuş konsert təqdim olunacaq Dünən, 10:30 Azərbaycanın Müstəqillik Günü İstanbulda qeyd olunub Dünən, 09:30 Alimlər yaşlı insanlarda təzyiqi azaltmağın sadə üsulunu tapıblar Dünən, 08:30 Nursultan Nazarbayev Prezident İham Əliyevə təbrik ünvanlayıb Dünən, 08:00 Ağdam şəhərinə növbəti köç yola salınıb Dünən, 08:00 30 illik zəhmətimin bəhrəsi olan “Türk dillərinin tibbi terminoloji lüğəti”ni hazırlamaq qürurvericidir 25-05-2026, 21:00 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan artıq dünyada orta gücə malik olan dövlət kimi tanınır 25-05-2026, 19:30 119 more families relocated to Shukurbayli village get house keys 25-05-2026, 18:00 HDİM İB Şirvanda ailələrin hüquqi maarifləndirilməsi mövzusunda tədbir keçirib 25-05-2026, 17:30 Cənubi Qafqazda davamlı sabitlik üçün strateji hədəflər 25-05-2026, 16:30 Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirilib 25-05-2026, 16:30 “Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafının iqtisadi mexanizmləri” monoqrafiyası çap olunub 25-05-2026, 16:30 Kəlağayı Festivalı keçirilib 25-05-2026, 11:00 Tükənmişlik sindromunun əlamətləri 25-05-2026, 11:00 Şəhidlərimizin xatirəsi ehtiramla yad edilib 25-05-2026, 10:30 Qurban bayramı ilə bağlı fətva verildi 25-05-2026, 10:00 Cəbrayılın Şükürbəyli kəndinə növbəti köç karvanları yola salınıb 25-05-2026, 09:30 Azərbaycanın igid oğlu 24-05-2026, 14:00 Vətən müharibəsinin iştirakçısı, cərrah Anar Yusibov: “Cümhuriyyət dövrü şərəfli tariximizdir” 24-05-2026, 12:00 Azərbaycanın Təbrizdəki konsulu yol qəzasında həlak olub 24-05-2026, 08:30 "Azərbaycanın post-münaqişə yenidənqurma modeli nümunə kimi qiymətləndirilir" - Prezident 23-05-2026, 15:00 103 ölkədən 569 QHT WUF13-lə bağlı Bakı Bəyannaməsi imzalayıb 23-05-2026, 14:00 Xaricdə Şuşaya həsr olunmuş kitabın təqdimatı keçirilib 23-05-2026, 09:30 Dünya mediası WUF13-ün qlobal şəhərsalma siyasətində yeni yol xəritəsinin müəyyənləşməsində rolundan yazıb 23-05-2026, 09:00 Hakan Fidanla ABŞ rəsmisi arasında görüş olub 22-05-2026, 21:00 Millət vəkili Şəkidə seçicilərlə görüşüb 22-05-2026, 20:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    May 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031