FACT-INFO.AZ » XƏBƏR » Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib
12-09-2025, 10:30 | XƏBƏR
Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib

Beynəlxalq ekologiya tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, Amazon bölgəsində geniş sahələri ibtidai meşələrlə örtülü ərazilər meşə yanğınları və zoonoz infeksiyalarla bağlı 27 xəstəliyə daha az məruz qalır. Bu, artıq məhv edilmiş meşələrin bərpası və onların kəsiminin məhdudlaşdırılmasının vacibliyini göstərir. Fact-info.az xəbər verir ki, məlumatı Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) mətbuat xidməti yayıb.

“Uzun müddətdir bilirdik ki, tropik meşələrdə çoxlu sayda müalicəvi bitki yetişir və onların ekstraktları dərman istehsalında istifadə olunur. Apardığımız təhlil göstərir ki, bu meşələr özləri də yanğınlarla əlaqəli ağciyər və qan dövranı sistemi xəstəliklərinə, eləcə də malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz kimi infeksiyalara qarşı təbii baryerdir”, - deyə IUCN-in Meşə və Çöl Araşdırmaları Proqramının koordinatoru Paula Prist bildirib.

Tədqiqatçılar 2001–2019-cu illər arasında Amazoniyanın səkkiz ölkəsində ekoloji və tibbi xidmətlər tərəfindən toplanmış məlumatları analiz edərək bu nəticəyə gəliblər. Bu müddət ərzində 28,4 milyondan çox xəstə infeksiyalar və ya tənəffüs və qan dövranı sistemi xroniki xəstəlikləri ilə bağlı yardım üçün müraciət edib, bu da alimlərə meşə kəsiminin xəstəliklərin yaranma tezliyinə təsirini qiymətləndirməyə imkan verib.

Ekoloqlar bütün araşdırılan ölkələrdə meşə sahələrinin dəyişməsini, yerli cinayətkarların qanunsuz fəaliyyətindən yaranan yanğınların tezliyini və məhv edilmiş meşə sahələrinin həcmini təhlil ediblər. Ən çox zərər Boliviyaya dəyib, belə ki, son iyirmi ildə Amazon bölgələrinin təxminən 30%-i yanğınlar və qanunsuz meşə kəsiminə məruz qalıb, Braziliyada isə bu göstərici təxminən 15% olub.

Alimlərin hesablamalarına görə, meşə kəsimi və onunla əlaqəli yanğınlar havada aerozol hissəciklərinin konsentrasiyasını kəskin artırıb, bu isə 27 xroniki və infeksion xəstəliyin səviyyəsinə mənfi təsir göstərib. Braziliyanın Amazon bölgəsində xroniki ağciyər və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı pasientlər 38% və 27% daha çox şikayətlərlə müraciət etməyə başlayıblar. Malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz infeksiyalarının yayılması isə əvvəllər meşə ilə örtülmüş ərazisi 40%-dən çox olan bələdiyyələrdə artıb.

Alimlərin fikrincə, bu müşahidələr Amazon meşələrinin kəsimdən qorunması, artıq məhv edilmiş meşə sahələrinin bərpası və “hind torpaqları” adlanan – Cənubi Amerika yerli xalqlarının yaşadığı meşə bölgələri üçün xüsusi hüquqi statusun gücləndirilməsinin vacibliyini göstərir. Bu tədbirlər hər il təxminən 15 milyon nəfərin tənəffüs və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.




Baxış sayı: 105
Hərbçilərimiz NATO təlimini uğurla başa vurublar Dünən, 15:00 Füzuli Şəhəri Günündə həsr olunan tədbir Dünən, 14:00 Azərbaycan beynəlxalq forumda təmsil olunub Dünən, 13:30 Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun iclasında ombudsmanın sorğusu əsasında qərar qəbul olunub 16-10-2026, 18:30 Hərbçilər təlimdə şərti qəzaya uğramış pilotun aşkar edilməsi və axtarış-xilasetmə tapşırıqlarını icra edib 16-10-2026, 17:30 Washington hosts exhibition-concert marking anniversary of restoration of Azerbaijan’s independence 16-10-2026, 17:30 Nyu-Yorkda “İrəvan tarixi sənədlərin dili ilə” kitabının ingilis dilində nəşrinin təqdimatı keçirilib 16-10-2026, 12:00 Regionlarda tələbələrin süni intellekt bacarıqları artırılır 16-10-2026, 10:30 Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin cari vəziyyəti müzakirə olunub 16-10-2026, 10:00 Vaşinqtonda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının ildönümü münasibətilə sərgi-konsert proqramı təşkil edilib 16-10-2026, 10:00 Hibrid hücumlarla bağlı Milli Məclisin komissiyası bəyanat yayıb 16-10-2026, 09:30 Azərbaycan jurnalistlərinin IX qurultayı keçirilir 16-10-2026, 09:30 Qadın sahibkarların innovativ inkişafına dəstək: “Brand Story” proqramı ilə 15 KOB subyektinin məhsul və xidmətləri rəqəmsallaşdırılıb 15-10-2026, 21:00 BMT Baş katibinin xüsusi nümayəndəsi: Münaqişələrin həllində AQEM-in oynayacağı rol böyükdür 15-10-2026, 20:30 Andına Sadiq Ömür - Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, polkovnik Nizami Mövlanov - 50 15-10-2026, 20:00 Nazirlər Kabineti iki dövlət qurumu ilə bağlı dəyişiklik edib 15-10-2026, 19:30 Prezident İlham Əliyev Qətər Əmiri ilə görüşüb 15-10-2026, 18:00 Baku Declaration adopted 15-10-2026, 17:30 Nizami yaradıcılığında poetik sözün gözəlliyi fəlsəfi məzmundan ayrılmazdır 15-10-2026, 09:30 Parisdə Cənubi Qafqazda dəyişən geosiyasi şəraitdə Azərbaycanın artan rolu təhlil olunub 15-10-2026, 09:00 “Naxçıvan ədəbi mühiti və folklor” adlı elmi monoqrafiya çapdan çıxıb 15-10-2026, 09:00 Böyük Britaniya Çernobıl AES-in təmiri üçün 22,5 milyon vəsait ayırıb 15-10-2026, 08:30 Prezident İlham Əliyev Özbəkistan Prezidenti ilə görüşüb 14-10-2026, 21:00 Kəlağayı – milli irsimizin yaşadılan ənənəsi 14-10-2026, 17:30 Prezident: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 600 hektar meşə fondu bərpa olunub 14-10-2026, 11:00 Prezident: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda dəmir yollarının inşası davam edir 14-10-2026, 11:00 İnformasiya infrastrukturlarına qarşı intensiv kiberhücumlar müşahidə olunur 14-10-2026, 10:00 Azərbaycanın postmünaqişə təhlükəsizlik arxitekturası: əsas məqamlar 14-10-2026, 10:00 Marko Rubio Özbəkistanda C5+1 formatında nazirlər görüşündə iştirak edəcək 14-10-2026, 09:30 Kiyev ballistik raketlərlə vurulub, ölənlər var 14-10-2026, 09:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    Oktyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031