FACT-INFO.AZ » XƏBƏR » Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib
12-09-2025, 10:30 | XƏBƏR
Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib

Beynəlxalq ekologiya tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, Amazon bölgəsində geniş sahələri ibtidai meşələrlə örtülü ərazilər meşə yanğınları və zoonoz infeksiyalarla bağlı 27 xəstəliyə daha az məruz qalır. Bu, artıq məhv edilmiş meşələrin bərpası və onların kəsiminin məhdudlaşdırılmasının vacibliyini göstərir. Fact-info.az xəbər verir ki, məlumatı Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) mətbuat xidməti yayıb.

“Uzun müddətdir bilirdik ki, tropik meşələrdə çoxlu sayda müalicəvi bitki yetişir və onların ekstraktları dərman istehsalında istifadə olunur. Apardığımız təhlil göstərir ki, bu meşələr özləri də yanğınlarla əlaqəli ağciyər və qan dövranı sistemi xəstəliklərinə, eləcə də malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz kimi infeksiyalara qarşı təbii baryerdir”, - deyə IUCN-in Meşə və Çöl Araşdırmaları Proqramının koordinatoru Paula Prist bildirib.

Tədqiqatçılar 2001–2019-cu illər arasında Amazoniyanın səkkiz ölkəsində ekoloji və tibbi xidmətlər tərəfindən toplanmış məlumatları analiz edərək bu nəticəyə gəliblər. Bu müddət ərzində 28,4 milyondan çox xəstə infeksiyalar və ya tənəffüs və qan dövranı sistemi xroniki xəstəlikləri ilə bağlı yardım üçün müraciət edib, bu da alimlərə meşə kəsiminin xəstəliklərin yaranma tezliyinə təsirini qiymətləndirməyə imkan verib.

Ekoloqlar bütün araşdırılan ölkələrdə meşə sahələrinin dəyişməsini, yerli cinayətkarların qanunsuz fəaliyyətindən yaranan yanğınların tezliyini və məhv edilmiş meşə sahələrinin həcmini təhlil ediblər. Ən çox zərər Boliviyaya dəyib, belə ki, son iyirmi ildə Amazon bölgələrinin təxminən 30%-i yanğınlar və qanunsuz meşə kəsiminə məruz qalıb, Braziliyada isə bu göstərici təxminən 15% olub.

Alimlərin hesablamalarına görə, meşə kəsimi və onunla əlaqəli yanğınlar havada aerozol hissəciklərinin konsentrasiyasını kəskin artırıb, bu isə 27 xroniki və infeksion xəstəliyin səviyyəsinə mənfi təsir göstərib. Braziliyanın Amazon bölgəsində xroniki ağciyər və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı pasientlər 38% və 27% daha çox şikayətlərlə müraciət etməyə başlayıblar. Malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz infeksiyalarının yayılması isə əvvəllər meşə ilə örtülmüş ərazisi 40%-dən çox olan bələdiyyələrdə artıb.

Alimlərin fikrincə, bu müşahidələr Amazon meşələrinin kəsimdən qorunması, artıq məhv edilmiş meşə sahələrinin bərpası və “hind torpaqları” adlanan – Cənubi Amerika yerli xalqlarının yaşadığı meşə bölgələri üçün xüsusi hüquqi statusun gücləndirilməsinin vacibliyini göstərir. Bu tədbirlər hər il təxminən 15 milyon nəfərin tənəffüs və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.




Baxış sayı: 105
Eşqin Abbasov – Qəhrəmanlıqla ucalan ömür Dünən, 18:00 Azərbaycan müəllimlərinin I Qurultayından 120 il ötür Dünən, 16:30 Bəxtiyar Vahabzadənin yaradıcılığına həsr olunmuş virtual kolleksiya yaradılıb Dünən, 10:30 Kiyev ballistik raketlərlə vurulub, dağıntılar var Dünən, 09:00 Dövlət Departamenti 907-ci düzəlişin ləğvinin uzadılması barədə Konqresə bildiriş göndərib Dünən, 08:00 Qazaxıstanın Orta Dəhliz strategiyası Azərbaycan üzərindən Pakistan üçün yeni imkanlar yaradır 15-08-2026, 11:00 Türk dünyasının mədəni dialoqu: “Yol səni səslər” rus dilində 15-08-2026, 10:30 Azərbaycanın mədəni irsi Fransada keçirilən beynəlxalq folklor festivalında təqdim olunub 15-08-2026, 09:00 Türkiyə mediası: Antiterror əməliyyatları zonasından hərbi bazaların çıxarılması müzakirə mövzusu deyil 14-08-2026, 21:00 Quba rayonunda zəlzələ baş verib 14-08-2026, 21:00 Washington hosts event on “Cholpon-Ata Summit and Next Steps for Trans-Caspian Cooperation” 14-08-2026, 17:00 “Azərbaycanla münasibətlərin yeni səhifəsini birgə yazmağa hazırıq” - Səfir 14-08-2026, 16:00 Мировые медиа широко осветили заявления Президента Ильхама Алиева, сделанные в Нахчыване 14-08-2026, 14:00 Kəlbəcərdə minanın partlaması nəticəsində yaralanan şəxsin ayağı amputasiya olunub, vəziyyəti orta ağırdır 14-08-2026, 11:30 Pakistan səfiri: Regionda sülhün təmin olunması üçün səylərimizi davam etdiririk 14-08-2026, 11:00 “Əfzələddin Xaqani Şirvani” adlı elektron məlumat bazası istifadəçilərə təqdim edilib 14-08-2026, 10:30 Xankəndi, Ağdərə və Xocalı ilə Rumıniyanın şəhərləri arasında əlaqələr qurulur 14-08-2026, 10:00 Xankəndi şəhərinə növbəti köç yola salınıb 14-08-2026, 08:00 Ailə arxivləri miqrasiya və demoqrafik proseslərin öyrənilməsi baxımından mühüm mənbədir 13-08-2026, 21:00 Kəlbəcərdə mina partlayıb, bir nəfər yaralanıb 13-08-2026, 19:00 Səhiyyə Nazirliyi və QHT Agentliyi QHT-lər üçün birgə infosessiya keçirib 13-08-2026, 17:00 Dünya mediası Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanda səsləndirdiyi fikirlərə geniş yer ayırıb 13-08-2026, 17:00 President Ilham Aliyev was interviewed by Azerbaijan Television in Nakhchivan 13-08-2026, 15:00 Zelenski ABŞ-dən "Patriot" raketlərinin ən azı 5 faizini Ukraynaya satmağı xahiş edib 13-08-2026, 10:30 İnformasiya təhlükəsizliyi və kibertəhlükəsizlik sahəsində qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi 13-08-2026, 10:00 BDYPİ piyadalara müraciət edib: “Yol təhlükəsizliyi hər kəsin düzgün davranışından başlayır” 13-08-2026, 10:00 Türk dünyasında diasporun rolu müzakirə edilib 13-08-2026, 10:00 Türkiyə Prezidenti: Seçkilər fələstinlilər arasında barışığın təmin olunması üçün vacibdir 13-08-2026, 09:30 Xocavənddə buldozer minaya düşüb, 2 nəfər xəsarət alıb 12-08-2026, 21:00 "Onun adındakı işıq"  12-08-2026, 20:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    Avqust 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31