FACT-INFO.AZ » XƏBƏR » Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib
12-09-2025, 10:30 | XƏBƏR
Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib

Beynəlxalq ekologiya tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, Amazon bölgəsində geniş sahələri ibtidai meşələrlə örtülü ərazilər meşə yanğınları və zoonoz infeksiyalarla bağlı 27 xəstəliyə daha az məruz qalır. Bu, artıq məhv edilmiş meşələrin bərpası və onların kəsiminin məhdudlaşdırılmasının vacibliyini göstərir. Fact-info.az xəbər verir ki, məlumatı Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) mətbuat xidməti yayıb.

“Uzun müddətdir bilirdik ki, tropik meşələrdə çoxlu sayda müalicəvi bitki yetişir və onların ekstraktları dərman istehsalında istifadə olunur. Apardığımız təhlil göstərir ki, bu meşələr özləri də yanğınlarla əlaqəli ağciyər və qan dövranı sistemi xəstəliklərinə, eləcə də malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz kimi infeksiyalara qarşı təbii baryerdir”, - deyə IUCN-in Meşə və Çöl Araşdırmaları Proqramının koordinatoru Paula Prist bildirib.

Tədqiqatçılar 2001–2019-cu illər arasında Amazoniyanın səkkiz ölkəsində ekoloji və tibbi xidmətlər tərəfindən toplanmış məlumatları analiz edərək bu nəticəyə gəliblər. Bu müddət ərzində 28,4 milyondan çox xəstə infeksiyalar və ya tənəffüs və qan dövranı sistemi xroniki xəstəlikləri ilə bağlı yardım üçün müraciət edib, bu da alimlərə meşə kəsiminin xəstəliklərin yaranma tezliyinə təsirini qiymətləndirməyə imkan verib.

Ekoloqlar bütün araşdırılan ölkələrdə meşə sahələrinin dəyişməsini, yerli cinayətkarların qanunsuz fəaliyyətindən yaranan yanğınların tezliyini və məhv edilmiş meşə sahələrinin həcmini təhlil ediblər. Ən çox zərər Boliviyaya dəyib, belə ki, son iyirmi ildə Amazon bölgələrinin təxminən 30%-i yanğınlar və qanunsuz meşə kəsiminə məruz qalıb, Braziliyada isə bu göstərici təxminən 15% olub.

Alimlərin hesablamalarına görə, meşə kəsimi və onunla əlaqəli yanğınlar havada aerozol hissəciklərinin konsentrasiyasını kəskin artırıb, bu isə 27 xroniki və infeksion xəstəliyin səviyyəsinə mənfi təsir göstərib. Braziliyanın Amazon bölgəsində xroniki ağciyər və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı pasientlər 38% və 27% daha çox şikayətlərlə müraciət etməyə başlayıblar. Malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz infeksiyalarının yayılması isə əvvəllər meşə ilə örtülmüş ərazisi 40%-dən çox olan bələdiyyələrdə artıb.

Alimlərin fikrincə, bu müşahidələr Amazon meşələrinin kəsimdən qorunması, artıq məhv edilmiş meşə sahələrinin bərpası və “hind torpaqları” adlanan – Cənubi Amerika yerli xalqlarının yaşadığı meşə bölgələri üçün xüsusi hüquqi statusun gücləndirilməsinin vacibliyini göstərir. Bu tədbirlər hər il təxminən 15 milyon nəfərin tənəffüs və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.




Baxış sayı: 100
Prezident İlham Əliyev və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında telefon danışığı olub Dünən, 21:00 "Azərbaycan muğamı" layihəsi çərçivəsində növbəti konsert Dünən, 19:30 Bilik yarışında Qarabağ regionu üzrə yeddi rayon və şəhərdən olan komandalar mübarizə aparıb Dünən, 19:00 Əlahiddə Ümumqoşun Orduda hazırlıq kursunu bitirənlərə sertifikatlar təqdim olunub Dünən, 14:00 "Yüksəliş"in altıncı mövsümünün ümumi biliklər imtahanı üzrə nəticələri açıqlanıb Dünən, 13:30 Orta Dəhliz biznesin inkişafı və xaricdə tərəfdaşlar tapmağa böyük imkanlar yaradır Dünən, 11:30 “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040”: İncəsənətin inkişafı ilə bağlı dövlət proqramı hazırlanır Dünən, 10:00 Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi Ziya Ağayevin xatirəsi anılıb Dünən, 09:30 Kaya Kallas Bakıya gəlib: "Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün dəyərli tərəfdaşıdır" Dünən, 08:00 MEDİA onlayn media subyektlərinə dəstək üçün müsabiqə elan edib Dünən, 08:00 Minatəmizləmə zamanı həlak olanların övladlarının təhsil haqqı dövlət büdcəsindən ödəniləcək 5-05-2026, 19:30 Prezident 19-cu “Caspian Agro Week” və 31-ci “InterFood Azerbaijan” sərgiləri ilə tanış olub 5-05-2026, 19:00 Hulusi Kılıç: Avropa Parlamentinin Azərbaycanın işlərinə müdaxilə cəhdləri iflasa məhkumdur 5-05-2026, 18:00 “Qloballaşan rəqəmsal mühitdə Azərbaycan dilinin qorunması” mövzusunda seminar keçirilib 5-05-2026, 11:00 ŞUŞA – YARALI YADDAŞDAN ZƏFƏR SALNAMƏSİNƏ 5-05-2026, 10:00 Dünya mediası Azərbaycan Prezidentinin “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısındakı çıxışından yazır 5-05-2026, 09:30 Əczaçılıq sahəsində istehsal artacaq 5-05-2026, 08:30 Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Avropa İttifaqı institutlarını “strateji uzaqgörməzlikdə” ittiham edib 5-05-2026, 08:00 “İlmələrdə yaşayan tariximiz” 5-05-2026, 08:00 Dilçi alim Tofiq Hacıyevin 90 illik yubileyi 5-05-2026, 07:30 Ciorcia Meloni: Əminəm ki, İtaliya ilə Azərbaycan arasındakı dostluq əlaqələri bundan sonra daha da inkişaf edəcək 4-05-2026, 20:30 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan və İtaliya strateji tərəfdaşlardır 4-05-2026, 20:00 Giorgia Meloni: I am confident that the friendly relations between Italy and Azerbaijan will develop even further from now on 4-05-2026, 18:30 Двойные стандарты Европарламента и ПАСЕ в отношении Азербайджана 4-05-2026, 18:30 Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında çıxış edib 4-05-2026, 16:00 Dövlət strategiyasında idman prioritet sahə kimi müəyyən edilib 4-05-2026, 14:00 Bəyanat: Avropa Parlamentinin qərəzli qətnaməsi Azərbaycanın suverenliyinə və Cənubi Qafqazda sülh prosesinə qarşı siyasi təxribatdır 4-05-2026, 11:30 Azərbaycanda tatar şairinin 140 illiyi qeyd olunub 4-05-2026, 11:30 Şəhid Anar Məmmədovun xatirəsi anılıb 4-05-2026, 11:30 Müharibə cinayətləri törətmiş şəxsləri azad etmək çağırışları hüquq sisteminə təhdiddir 4-05-2026, 11:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    May 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031