FACT-INFO.AZ » XƏBƏR » Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib
12-09-2025, 10:30 | XƏBƏR
Amazon meşələrinin bərpası onlarla xəstəliklərə qarşı mübarizə üsulu kimi qiymətləndirilib

Beynəlxalq ekologiya tədqiqatçıları aşkar ediblər ki, Amazon bölgəsində geniş sahələri ibtidai meşələrlə örtülü ərazilər meşə yanğınları və zoonoz infeksiyalarla bağlı 27 xəstəliyə daha az məruz qalır. Bu, artıq məhv edilmiş meşələrin bərpası və onların kəsiminin məhdudlaşdırılmasının vacibliyini göstərir. Fact-info.az xəbər verir ki, məlumatı Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) mətbuat xidməti yayıb.

“Uzun müddətdir bilirdik ki, tropik meşələrdə çoxlu sayda müalicəvi bitki yetişir və onların ekstraktları dərman istehsalında istifadə olunur. Apardığımız təhlil göstərir ki, bu meşələr özləri də yanğınlarla əlaqəli ağciyər və qan dövranı sistemi xəstəliklərinə, eləcə də malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz kimi infeksiyalara qarşı təbii baryerdir”, - deyə IUCN-in Meşə və Çöl Araşdırmaları Proqramının koordinatoru Paula Prist bildirib.

Tədqiqatçılar 2001–2019-cu illər arasında Amazoniyanın səkkiz ölkəsində ekoloji və tibbi xidmətlər tərəfindən toplanmış məlumatları analiz edərək bu nəticəyə gəliblər. Bu müddət ərzində 28,4 milyondan çox xəstə infeksiyalar və ya tənəffüs və qan dövranı sistemi xroniki xəstəlikləri ilə bağlı yardım üçün müraciət edib, bu da alimlərə meşə kəsiminin xəstəliklərin yaranma tezliyinə təsirini qiymətləndirməyə imkan verib.

Ekoloqlar bütün araşdırılan ölkələrdə meşə sahələrinin dəyişməsini, yerli cinayətkarların qanunsuz fəaliyyətindən yaranan yanğınların tezliyini və məhv edilmiş meşə sahələrinin həcmini təhlil ediblər. Ən çox zərər Boliviyaya dəyib, belə ki, son iyirmi ildə Amazon bölgələrinin təxminən 30%-i yanğınlar və qanunsuz meşə kəsiminə məruz qalıb, Braziliyada isə bu göstərici təxminən 15% olub.

Alimlərin hesablamalarına görə, meşə kəsimi və onunla əlaqəli yanğınlar havada aerozol hissəciklərinin konsentrasiyasını kəskin artırıb, bu isə 27 xroniki və infeksion xəstəliyin səviyyəsinə mənfi təsir göstərib. Braziliyanın Amazon bölgəsində xroniki ağciyər və ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı pasientlər 38% və 27% daha çox şikayətlərlə müraciət etməyə başlayıblar. Malyariya, Çaqas xəstəliyi və riketsioz infeksiyalarının yayılması isə əvvəllər meşə ilə örtülmüş ərazisi 40%-dən çox olan bələdiyyələrdə artıb.

Alimlərin fikrincə, bu müşahidələr Amazon meşələrinin kəsimdən qorunması, artıq məhv edilmiş meşə sahələrinin bərpası və “hind torpaqları” adlanan – Cənubi Amerika yerli xalqlarının yaşadığı meşə bölgələri üçün xüsusi hüquqi statusun gücləndirilməsinin vacibliyini göstərir. Bu tədbirlər hər il təxminən 15 milyon nəfərin tənəffüs və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.




Baxış sayı: 100
Prezident İlham Əliyevin Əbu-Dabidə Müsəlman Ağsaqqalları Şurasının baş katibi ilə görüşü olub Bu gün, 10:30 Hafizəni yaxşılaşdıran təbii vasitələr Bu gün, 10:30 Amerikalı ekspert: Azərbaycan Sülh Şurasının effektiv fəaliyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə töhfə verəcək Bu gün, 10:00 “İRS” jurnalının Çin dilində növbəti nömrəsi nəşr olunub Bu gün, 10:00 DTX Rusiya-Ukrayna müharibəsində iştirak edən daha 4 vətəndaşı həbs edib Bu gün, 09:30 Prezident İlham Əliyevin Əbu-Dabidə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti ilə görüşü olub Dünən, 20:00 Pezeşkian ABŞ-la danışıqlara başlamağa göstəriş verib Dünən, 18:00 TRIPP layihəsinə etiraz edən Ermənistandakı revanşistlər Dünən, 17:00 Kibergigiyena və kibermaarifləndirmə təlimlərinə 6800-dən çox dövlət və özəl qurumu əməkdaşları cəlb olunub Dünən, 14:00 Zəngəzur dəhlizi layihəsi çoxşaxəli geoiqtisadi platformaya çevrilir Dünən, 11:30 ATU-da “Basarkeçər həkimləri” kitabının təqdimatı keçirildi- FOTOLAR Dünən, 10:30 Qərbi Azərbaycanın Basarkeçər həkimlərinin toplantısı və kitabın təqdimatı keçirilib- FOTOLAR Dünən, 10:00 Azərbaycan Prezidenti Gənclər Günü ilə bağlı paylaşım edib Dünən, 09:30 Suriya hökuməti əsir düşərgələrini bağlamağı planlaşdırır Dünən, 09:00 Cəmiyyətimizin böyük hissəsini təşkil edən gənclər ölkəmizin həyatında önəmli rol oynayır Dünən, 08:30 Müdafiə Nazirliyinin həftəlik icmalı yayımlanıb - VİDEO Dünən, 07:30 “Türkiye” qəzeti: Ankara qoşunlarını Suriyadan çıxarmaq üçün üç şərt irəli sürüb 1-02-2026, 15:00 “Nəsillərin dialoqu” adlı yeni musiqi layihəsi təqdim edilib 1-02-2026, 09:00 Hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib 1-02-2026, 08:00 Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Cenevrədə Xəzər dənizinin ekoloji problemləri müzakirə olunub 1-02-2026, 07:30 Prezident İlham Əliyev Məsud Pezeşkiana zəng edib 31-01-2026, 20:00 “Sülh Qalxanı – 2026” birgə təliminin hazırlıq məşqləri keçirilir 31-01-2026, 11:00 Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin anadan olmasından 142 il ötür 31-01-2026, 10:00 Türkiyədəki muzeydə Azərbaycan tarixi bağlı guşələr yaradılacaq 30-01-2026, 20:30 Ali Rada: Azərbaycandan Ukraynaya göndərilən humanitar yardımın məbləği 45 milyon dolları ötüb 30-01-2026, 20:00 BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Hikmət Hacıyev ilə görüşüb 30-01-2026, 18:30 RİNN və bp süni intellekt, kibertəhlükəsizlik və rəqəmsallaşma sahələrində əməkdaşlıq edəcək 30-01-2026, 17:30 Qusarda şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlilləri üçün iki çoxmənzilli yaşayış binası inşa olunur 30-01-2026, 16:30 Antonio Quterreş: Dünya davamlı mənfi sürprizlər fonunda xaosa sürüklənir 30-01-2026, 11:00 Ötən il TƏBİB tabeli tibb müəssisələrində 94 milyona yaxın xidmət göstərilib 30-01-2026, 10:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    Fevral 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
232425262728