Oksford Universitetinin “Nature Medicine” jurnalında yayımlanan genişmiqyaslı tədqiqatına əsasən, həyat tərzi və yaşayış şəraiti sağlam qocalmağa və erkən ölümə genetik faktorlardan təxminən 10 dəfə daha çox təsir edir. Tədqiqat Böyük Britaniyada yarım milyon insan üzərində aparılıb və ölüm riskinin 66 faizinin ətraf mühit amilləri ilə bağlı olduğu müəyyənləşib.

Tədqiqatın metodologiyasına əsasən, iştirakçıların 22 müxtəlif xəstəlik üçün genetik riskləri təhlil edilib, bioloji qocalma göstəriciləri qan nümunələri vasitəsilə ölçülüb. 164 ətraf mühit faktoru araşdırılıb və bunlar içindən 25 əsas amil müəyyən edilib. Əsas ətraf mühit amillərinə təhsil səviyyəsi, gəlir, məşğulluq, yuxu və fiziki aktivlik səviyyəsi, siqaret istifadəsi, psixi sağlamlıq, sosial dəstək, uşaqlıq dövründəki çəki və ananın siqaret çəkməsi daxildir. Genetika və ətraf mühitin xəstəliklərə təsirinə gəlincə, genetik faktorlar daha çox demensiya, döş, prostat və kolorektal xərçənglərə səbəb olur. Ətraf mühit amilləri isə ağciyər, ürək və qaraciyər xəstəlikləri üçün daha vacibdir.

Nəticə və praktiki əhəmiyyətə görə, genetik faktorlar insan sağlamlığını müəyyən etsə də, həyat tərzi seçimləri daha mühüm rol oynayır. İnzibati müdaxilələr və fərdi seçimlər insanların sağlamlığını yaxşılaşdırmaq üçün effektiv strategiya ola bilər. Tədqiqatçılar əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər, çünki nəticələr fərqli regionlarda dəyişə bilər.

Harvard Universitetinin tədqiqatçısı Austin Argentieri bildirib ki, ətraf mühitin genetikadan nə qədər üstün olduğunu görmək heyəti təəccübləndirib. Kembric Universitetinin biostatistika mütəxəssisi Stefen Burqes qeyd edib ki, genlərimiz gələcəyimizi təyin etmir, genetik risklər mövcuddur, lakin həyat tərzimiz həlledici faktorudur.

Əldə edilən elmi və praktik nəticələr bir daha sağlam qocalma və xəstəliklərin qarşısını almaq üçün fərdi və ictimai səviyyədə daha çox diqqət ayrılmasının vacibliyini göstərir.