D-8 (İnkişaf etməkdə olan səkkiz ölkə) təşkilatı iqtisadi, texnoloji və sosial əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə təsis edilmiş beynəlxalq qurumdur. Azərbaycanın bu təşkilata üzv olması ölkənin iqtisadiyyatına, ticarət əlaqələrinə və beynəlxalq mövqeyinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilər. Məqalədə Azərbaycanın D-8-ə üzvlüyünün mümkün təsirləri iqtisadi, geosiyasi və strateji aspektlərdən təhlil olunur. 

  D-8 təşkilatı 1997-ci ildə inkişaf etməkdə olan ölkələrin qarşılıqlı əməkdaşlığını təşviq etmək məqsədilə yaradılmışdır. Türkiyə, Pakistan, İran, Banqladeş, Malayziya, İndoneziya, Nigeriya və Misir kimi ölkələri əhatə edən bu təşkilatın əsas məqsədi üzv ölkələr arasında iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirməkdir. Azərbaycanın D-8 təşkilatına üzvlüyü ölkənin həm iqtisadi inkişafını sürətləndirmək, həm də beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirmək baxımından mühüm əhəmiyyətə malik ola bilər. 

 1. İqtisadi Əhəmiyyət: Azərbaycanın D-8-ə üzvlüyü ölkənin ticarət və iqtisadi potensialının artmasına şərait yarada bilər. D-8 ölkələri dünya iqtisadiyyatında əhəmiyyətli yer tutan inkişaf etməkdə olan dövlətlərdir. Azərbaycanın təbii resursları, xüsusilə neft və qaz ixracı, təşkilat daxilində yeni bazarlara çıxış imkanını genişləndirə bilər. Bununla yanaşı, qeyri-neft sektorunun inkişafı üçün də üzv ölkələrlə əməkdaşlıq perspektivləri mövcuddur.

  2. Texnologiya və Təhsil Sahəsində Əməkdaşlıq: D-8 ölkələri arasında innovasiya və texnologiya transferi sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanın elmi potensialını artırmaq üçün mühüm bir imkan yarada bilər. Xüsusilə, təhsil sahəsində mübadilə proqramları, texnologiya inkişafı və birgə elmi layihələr Azərbaycanın insan kapitalının inkişafına töhfə verə bilər. 

 3. Geosiyasi və Strateji Əhəmiyyət: Azərbaycanın D-8 üzvlüyü regional və beynəlxalq səviyyədə ölkənin strateji mövqeyini gücləndirə bilər. Bu addım Azərbaycanın İslam dünyasında daha fəal rol oynamağına və Asiya ilə Avropa arasında strateji körpü rolunu möhkəmləndirməyinə şərait yaradar. Azərbaycanın Avrasiya məkanında artan tranzit potensialı D-8 çərçivəsində də daha yaxşı dəyərləndirilə bilər. 

  4. Ticarət və İnvestisiya Perspektivləri: Azərbaycanın D-8 üzvlüyü təşkilatın digər üzv ölkələri ilə sərmayə qoyuluşu sahəsində yeni imkanlar yarada bilər. Xüsusilə kənd təsərrüfatı, turizm və nəqliyyat sahələrində qarşılıqlı əməkdaşlıq Azərbaycanın iqtisadiyyatını şaxələndirməyə kömək edəcəkdir. Azərbaycanın D-8 təşkilatına üzv olması ölkənin iqtisadi, sosial və strateji inkişafını sürətləndirə bilər. Təşkilatla əməkdaşlıq Azərbaycan üçün yeni bazarlar, texnologiya transferi, təhsil imkanları və beynəlxalq nüfuz qazanmaq baxımından əlverişli perspektivlər açır. 

 Bununla yanaşı, Azərbaycanın üzvlüyü D-8 təşkilatının Avrasiya regionunda təsirini artıracaq, qlobal miqyasda təşkilatın fəaliyyətini daha da gücləndirəcəkdir. 

  Açar sözlər: Azərbaycan, D-8, iqtisadi inkişaf, beynəlxalq əməkdaşlıq, geosiyasi mövqe 

 Şahin Əliyev, 

 “Əbədi Birlik” GİB-nin sədri, “Azerbaycan’ın En İyi Genç Siyasetçisi” mükafatının sahibi