FACT-INFO.AZ » MÜSAHİBƏ » Azad Kərimli: “Əhalini onkoloji xəstəlilərlə bağlı maarifləndirmək lazımdır” 
13-06-2024, 15:00 | MÜSAHİBƏ
Azad Kərimli: “Əhalini onkoloji xəstəlilərlə bağlı maarifləndirmək lazımdır” 

Azərbaycan Milli Onkologiya Mərkəzinin baş həkimi Azad Kərimli Fact-info.az saytının suallarını cavablandırır.

-Onkoloji xəstəliklərin müalicəsində  modern tibbi avadanlıq və peşəkar tibbi heyət zəruridir. Bu Azərbaycanda varmı?

 -Yalnız onkologiya sahəsində deyil, tibbin bütün sahələrində yeni tibbi avadanlıq və peşəkar tibbi heyət əhəmiyyətlidir. Mən deyərdim bu sahədə inkişaf tendensiyası davam edir. Azərbaycanda onkologiya sahəsində, bu xəstəliklərin müalicəsində, müayinəsində həm tibbi avadanlıq, həm də peşəkar kadrlar var. Məsələ ondadır ki, onkoloji prinsiplərə əməl olunmalıdır. Onkoloji prinsiplər ondan ibarətdir ki, zamanında xəstəliyin aşkar olunması və müalicəsi lazımdır. Əgər zərurət yaranarsa onkoloq cərrah tərəfindən əməliyyat olunmalıdır. Xəstənin müalicəsinin taktikasını seçməkdən ötrü üç həkimin rəyi lazımdır: cərrah, kimyaterapevt və şüa həkimi. Bu üç həkimin rəyindən sonra müalicə taktikası seçilir. Bu gün biz Avropa, Amerika protokollarına uyğun olaraq işimizi qurmuşuq.   Bizdə şüa terapiyasında istifadə olunan avadanlıqlar dünyanın ən aparıcı tibbi texnologiyalar şirkəti olan ABŞ-ın “Varyan” şirkətinindir.
-Dünyada müalicə protokolları eynidirmi?

 -Əksər ölkələrdə eynidir. Rusiyada bir az fərqlidir. Yəni biz  Avropa, Amerika protokollarını qəbul etmişik. Xaricdən, xüsusilə, Türkiyədən gələn mütəxəssislər Milli Onkologiya Mərkəzində olub və mərkəzin fəaliyyətini müsbət dəyərləndiriblər.

  -Azad doktor, Azərbaycanda onkoloji xəstəliklərin diaqnostikası  və mövcud resurlar hesabına müalicə prosesini qənaətbəxş hesab etmək olarmı?

 -Azərbaycanda onkoloji xəstəliklərin müəyyən edilməsi üçün prosesdurlar var. Bu xəstəliyin müəyyən edilməsi müasir avadanlıqlar vasitəsilə aparılır. Əgər xəstədə xərçəng aşkarlanırsa, həkim o zaman xəstəyə və yaxud onun yaxınlarına bunu bildirir. Bu həkim üçün böyük məsuliyyədir. Tam dəqiq müayinədən sonra bunu demək mümkün olur. Bizdə olan avadanlıqlar bu müayinəni aparıb dəqiq diaqnoz qoymağa imkan verir.

 - Onkoloji xəstəliklərin əmələ gəlmə səbəbləri daha çox hansı faktorlarla bağlıdır?

-nyada tütündən, alkoqoldan istifadə, qeyri sağlam qidalanma və fiziki aktivliyin olmaması xərçəngin inkişafının əsas risk amilləridir.  Həmçinin risk amillərinə  kimyəvi tərkibli və ekoloji cəhətdən təmiz olmayan qidalar da daxildir.  Eyni zamanda, bu xəstəliyin irsən keçməsi də tibbdə rast gəlinən risk faktorlarından biridir. 

-Azad doktor, onkoloji xəstəliklər, həmçinin müayinədən keçməklə bağlı da insanlarda narahatçılıq olur. İnsanların düşüncəsində olan belə məqamları aradan qaldırmaq üçün nə etmək lazımdır?

-Xəstəliyi vaxtında aşkarlamaq lazımdır. Əfsuslar olsun ki, insanlarımızı bu xəstəliklə bağlı bir çox məsələlərdə qorxudurlar.  Xərçəng sözündən qorxmaq lazım deyil, çünki xərçəng erkən mərhələdə aşkar ediləndə müalicə olunan xəstəlikdir. Xəstəliyin qarşısının alınması üçün profilaktiki tədbirləri vacib sayıram. Xərçəng elə bir xəstəlikdir ki, ondan heç kəs sığortalanmayıb. Belə bir rəy formalaşıb ki, guya onkoloji diaqnoz həyatın sonu deməkdir. Əslində isə belə diaqnozlarla bir neçə on il yaşayanlar var və onların sayı az deyil. Xərçəngdən qorunmaq üçün ildə həkim müayinəsindən keçmək lazımdır. Təəssüf ki, xəstələr adətən, xəstəlik şiddətlənəndə və III-IV mərhələyə keçəndə ondan xəbər tuturlar. Əhalini onkoloji xəstəliklərlə bağlı maarifləndirmək lazımdır. Televiziyalar və media bizə bu işdə kömək etməlidir.  İnsanlar arasında elə xof yaradıblar ki, onkoloji xəstə oldunsa, həyat bitdi. Yox, heç də həyat bitmədi.  Bu da məlumatsızlıqdan əmələ gəlir. Bu xəstəlik var da, qaçılmazdır. Amma bu, o demək deyil ki, xəstəliyin inkişaf səbəbi məlum olmadığı üçün həyatın sonudur. Yox! Müalicəsi var, özü də effektlidir.

 -Dünyada tibbi sahəsi sürətlə inkişaf edir. Xarici ölkələrin nüfuzlu  onkoloji qurumları ilə əməkdaşlığınız necə davam edir?

-Azərbaycanda onkoloji sahədə xarici də təcrübə keçən kadrlar çalışır. Xaricdə keçirilən onkoloji xəstəliklərlə bağlı konqreslərdə bizim həkimlərimiz iştirak edirlər.  Bizim ən tanınmış xarici ölkələrin nüfuzlu  onkoloji qurumları ilə əməkdaşlığımız çox yüksək səviyyədədir. Xüsusilə, Türkiyənin bəzi universitetləri, tibb  ocaqları ilə müqavilələrimiz var.  Biz informasiya, təcrübə mübadiləsini genişləndiririk.

Fact-info.az   




Baxış sayı: 605
Azərbaycanın nefti həssas nöqtələrə nəql olunur Bu gün, 17:00 Əcnəbi media Azərbaycan Prezidentinin II Qlobal Media Forumunda səsləndirdiyi fikirlərdən yazıb Bu gün, 10:30 “Prezident İlham Əliyevin 2-ci Şuşa Forumunda səsləndirdiyi fikirlərdə dünyanın siyasi gələcəyi üçün önəmli mesajlar var” Bu gün, 10:00 Ceyhun Bayramov: Ermənistan təxribatları onun üçün yaxşı heç nə vəd etmir Bu gün, 09:30 "Milli mətbuatımız uzun, şərəfli və məsuliyyətli inkişaf yolu keçib" Bu gün, 09:00 Prezident İlham Əliyev Milli Mətbuat Günü münasibətilə paylaşım edib Bu gün, 08:30 Qusman: Ermənistan konstitusiyasına dəyişiklik edilməsinin zəruriliyi ilə bağlı mövqe düzgün və ədalətlidir Dünən, 17:30 Ərdoğan: Macarıstanı Aİ sədrliyindən uzaqlaşdırmağa çalışırlar Dünən, 16:30 Prezidentin köməkçisi: "Azərbaycan COP29-la bağlı ciddi dezinformasiya ilə üzləşib" Dünən, 12:00 Səttar Möhbalıyev: “Mətbuat işçiləri Azərbaycanın dövlətçilik maraqlarını daim uca tutur” Dünən, 11:00 Kəlbəcər istiqamətində mövqelərimiz atəşə tutulub Dünən, 09:30 "Birləşdik - 2024" təlimində iştirak edən heyət vətənə qayıdıb Dünən, 09:00 Hikmət Hacıyev: "Şuşanın təbiəti sakinlərin 30 illik ayrılıqdan sonra öz evlərinə qayıtmasına sevinir" 20-07-2024, 20:00 QHT Ağsuda tibbi maarifləndirici tədbir keçirib 20-07-2024, 20:00 Prezident İlham Əliyev: Biz istəyirik ki, Azərbaycanda keçiriləcək COP29 həmrəylik tədbiri olsun 20-07-2024, 18:30 Şuşada II Qlobal Media Forumunda Prezident İlham Əliyev çıxış edib 20-07-2024, 18:00 Şuşada “Sözün repressiyası” sənədli filmi nümayiş olunub 20-07-2024, 09:30 Tramp Zelenski ilə Ukrayna münaqişəsini müzakirə edib 20-07-2024, 09:00 Kəlbəcər rayonunda mina hadisəsi baş verib 20-07-2024, 08:30 Şuşada II Qlobal Media Forumu 20-07-2024, 07:00 Birinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi İbrahim Vəliyev İmişlidə dəfn edilib 19-07-2024, 16:00 “Azərbaycan istənilən regional və beynəlxalq tədbirin əsas iştirakçı dövlətidir” 19-07-2024, 11:30 İran siyasətində işıqlı nöqtələr görünür 19-07-2024, 11:00 Qırğızıstanın Qarabalta şəhərində Türkdilli dövlətlərin beynəlxalq simpoziumu keçirildi 19-07-2024, 10:30 Medianın İnkişafı Agentliyi və Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti birgə açıqlama yayıb 19-07-2024, 10:30 COP29-un prezidenti iştirakçı ölkələrin hökumətlərinə rəsmi məktub göndərib 19-07-2024, 10:00 İcma Fransadan Ermənistanı silahlandırmanı və digər pozucu əməlləri dayandırmağı tələb edir 19-07-2024, 10:00 Prezident İlham Əliyev Oksfordda Almaniyanın Kansleri Olaf Şolts ilə görüşüb 18-07-2024, 18:30 Şarl Mişel: Aİ Bakı ilə İrəvan arasında birbaşa dialoq üçün mümkün olan hər şeyi etməyə çalışıb 18-07-2024, 17:00 Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 4-cü Zirvə toplantısı çərçivəsində “Enerji və bağlantı” mövzusunda dəyirmi masada çıxış edib 18-07-2024, 16:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031