Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində orta güc kimi artan rolunu xarakterizə edən araşdırma dərc edilib.

 Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin (BMTM) aparıcı məsləhətçisi Sultan Zahidovun müəllifi olduğu araşdırmada Azərbaycanın regional və qlobal siyasətə təsirləri “orta güc” konsepsiyası çərçivəsində təhlil olunur.

Müəllif Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə 2026-cı il mayın 25-də keçirilən müşavirədə səsləndirdiyi fikirlərə istinad edərək bildirib ki, dövlət başçısının bəyanatı Azərbaycanın orta güc kimi meydana çıxmasının faktiki və konseptual əsaslarının araşdırılmasının vacibliyini bir daha gündəmə gətirir.

Qeyd olunur ki, sözügedən mövzu BMTM-in fəaliyyətində əsas istiqamətlərdən birini təşkil edir. Mərkəz tərəfindən bu istiqamətdə müxtəlif təhlillər hazırlanaraq ictimaiyyətə təqdim olunub. Həmçinin BMTM-in “Caucasus Strategic Perspectives” jurnalının 2024-cü il qış buraxılışı da məhz bu mövzuya həsr edilib.

Araşdırmada orta güc konsepsiyasına dair elmi-nəzəri yanaşmalar nəzərdən keçirilərək onun ümumiləşdirilmiş tərifi təqdim olunur. Bildirilir ki, ənənəvi yanaşmalarda orta güclər əsasən ərazi ölçüsü, əhali sayı, iqtisadi və hərbi imkanlar kimi maddi göstəricilər əsasında müəyyən edilirdisə, müasir yanaşmalarda beynəlxalq fəallıq, çoxtərəfli institutlarda iştirak, münaqişələrin həlli və mübahisələrin tənzimlənməsi proseslərində rol almaq, geostrateji mövqe və diplomatik nüfuz kimi amillərə daha çox önəm verilir.

Müəllif vurğulayır ki, Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi xarici siyasət kursu ölkənin bu kateqoriyaya aid edilməsini əsaslandıran mühüm göstəricilər formalaşdırıb.

Təhlildə qeyd olunur ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və dövlət suverenliyini tam bərpa etməsindən sonra Cənubi Qafqazda yaranmış yeni geosiyasi reallıqlar ölkənin regional liderlik imkanlarını daha da genişləndirib. Azərbaycanın sülh gündəliyinin təşviqi, Ermənistanla normallaşma prosesində iştirakı və regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri ölkənin diplomatik nüfuzunun güclənməsinə xidmət edən əsas amillər kimi qiymətləndirilir. Sultan Zahidov bildirir ki, Azərbaycanın beynəlxalq dialoq və vasitəçilik platforması kimi çıxış etməsi onun orta güc xüsusiyyətlərini daha da möhkəmləndirir. Müxtəlif dövrlərdə NATO və Rusiya nümayəndələri arasında görüşlərə, eləcə də Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş təmaslara ev sahibliyi etməsi Azərbaycanın etibarlı və neytral tərəfdaş imicini gücləndirən mühüm amillər sırasındadır.

Araşdırmada vurğulanır ki, Azərbaycanın artan beynəlxalq fəallığı, çoxtərəfli diplomatiyada oynadığı rol, regional sabitliyin təmin olunmasına verdiyi töhfələr və qlobal əməkdaşlıq təşəbbüslərində iştirakı ölkənin orta güc statusunun daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradır.