FACT-INFO.AZ » TƏDQİQATLAR-ANALITIKA » Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir
Dünən, 10:30 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir

Müasir dövrdə rəqəmsal mühit və sosial şəbəkələr əsas ünsiyyət vasitəsinə çevrilib. Lakin bu platformalarda Azərbaycan dilinin düzgün tətbiqi və istifadəsi ilə bağlı bəzi problemlər mövcuddur. Rəqəmsal mühitdə ana dilinin qorunması üçün hər kəs məsuliyyətli davranmalı, dilimizin inkişafına və zənginləşməsinə töhfə verməlidir. Rəqəmsal media həm də dilin canlılığını qoruyur.

Qloballaşma və rəqəmsallaşma şəraitində xarici təsirlər get-gedə artıb və normadan yayınmalar çoxalıb. Sosial media normativ pozuntuların sürətlə yayıldığı məkana çevrilib.

Bu fikirləri AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun aparıcı elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Təranə Şükürlü bildirib. Onun sözlərinə görə, dil səhvlərinin norma kimi qəbul olunmasının qarşısını orfoqrafiya və orfoepiya normaları alır: “Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləri olaraq söz yaradıcılığına dəstək olur, yeni terminlərin və sözlərin qəbulunu, yazılışını nizama salır. Dildə gedən inkişafı bilmək üçün lüğətlərin yenilənməsinə daim ehtiyac var”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, müasir dövrdə publisistik üslub digər funksional üslublardan fərqli olaraq daha operativ və çevikdir. Həmçinin üslubların qarşılıqlı əlaqəsi diqqət çəkir. Mediada alınma terminlərin və yeni ifadələrin qeyri-dəqiq işlənməsi funksional dəqiqliyi zəiflədir. Sosial şəbəkələrdə və bəzi media resurslarında orfoqrafiya və sintaktik normalara, durğu işarələrinin işlənməsinə riayət səviyyəsi o qədər də qənaətbəxş deyil. Bəzən də qrammatik səhvlərə yol verilir. Bu isə gələcək nəsillərin dil biliklərinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.

“Televiziyada klassik efir dili ilə müasir efir dili arasında ciddi fərq müşahidə olunur. Sosial verilişlərin dilində məişət üslubuna xas olan leksik vahidlərin işlənməsi, fərdi üslub da müşahidə olunur. Bu kimi hallar dilin qloballaşmasının təzahürü olmaqla yanaşı, onun saflığı məsələsini də aktuallaşdırır.

Müasir dövrdə texniki, sosial ünsiyyət formaları aktivdir. Kommunikasiya prosesində fikri aydın və səlis ifadə etmək ünsiyyətin keyfiyyətini artırır. İnternet və yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı ilə dilin istifadə imkanlarının daha da genişləndirən sosial şəbəkələr, bloqlar, veb-saytlar dilə həm dinamiklik gətirir, həm də vətəndaş jurnalistikasını formalaşdırır”, - deyə alim bildirib.

T.Şükürlü hesab edir ki, rəqəmsal mühitdə jarqonların, abreviaturların işlənməsi üslubi funksionallığı zəiflədir. Müasir dövrdə qloballaşma və internetin inkişafı nəticəsində gənc nəsil arasında, televiziya proqramlarında məişət üslubunun publisistik üsluba təsiri müşahidə olunur. Buna səbəb sosial verilişlərin təsiridir.




Baxış sayı: 130
Emal sənayesinə investisiya qoyuluşu artıb Dünən, 16:30 MEK-də Beynəlxalq Ana Dili Günü ilə bağlı virtual sərgi hazırlanıb Dünən, 15:00 Şəhid Əmrah Əkbərovun bu gün doğum günüdür Dünən, 13:30 Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir Dünən, 10:30 Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb Dünən, 10:30 Tramp İranla bağlı nə düşünür? 20-02-2026, 20:30 TDT-nin 15-ci iclası Azərbaycanda keçiriləcək 20-02-2026, 20:30 Ana Dilimiz – Tarixin Yaddaşı, Gələcəyin İşığı 20-02-2026, 19:30 STM MEDİA-ya birləşdirilir-FƏRMAN 20-02-2026, 17:30 Azerbaijan National NGO Forum sends open letter to Swiss Ambassador to Azerbaijan 20-02-2026, 17:30 Birinci Qarabağ müharibəsinin itkin şəhidi Dadaş Dadaşov Bərdədə torpağa tapşırılıb 20-02-2026, 16:30 Xocavəndə köçən keçmiş məcburi köçkünlərə evlərinin açarları təqdim olunub 20-02-2026, 16:00 Qrant müsabiqəsi elan olunub 20-02-2026, 15:00 “Qərbi Azərbaycan rəssamları” kitabının təqdimatı olub 20-02-2026, 09:30 Azərbaycan Milli QHT Forumu İsveçrənin Azərbaycandakı səfirinə açıq məktub ünvanlayıb 20-02-2026, 09:00 Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Sülh Şurasının ilk iclası ilə bağlı paylaşım edilib 20-02-2026, 08:00 Dövlət Proqramı sosial xidmətlərin keyfiyyətinin və institusional inkişafının gücləndirilməsini hədəfləyir 19-02-2026, 21:00 Tramp: “Əliyev və Paşinyan dost olublar, biz 30 illik münaqişəni həll etdik” 19-02-2026, 20:00 ABŞ Prezidenti: İranla razılaşma əldə edib-etməyəcəyimizi 10 gün ərzində öyrənəcəksiniz 19-02-2026, 19:00 President Ilham Aliyev attended inaugural meeting of Board of Peace in Washington 19-02-2026, 17:00 "Rusiyada etnik azlıqların məruz qaldığı ayrı-seçkilik sistemli təzyiq və təqibin tərkib hissəsidir" - Seyfəddin Hüseynli 19-02-2026, 10:30 Müstəmləkəçiliyi əks etdirən dünyada ilk Virtual Muzey 19-02-2026, 10:00 Rusiya və Ukrayna Sülh Sazişi üzərində işləməyə davam etmək barədə razılığa gəlib 19-02-2026, 09:30 “Amnesty International”ın erməniəsilli şəxslər barədə açıqlaması tamamilə əsassız hesab edilir 19-02-2026, 09:30 Şəhidimizə həsr olunmuş sənədli filmin təqdimatı keçirilib 19-02-2026, 09:30 Prezident İlham Əliyev Vaşinqtonda Amerika İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsinin icraçı direktoru və digər rəhbər heyəti ilə görüşüb 19-02-2026, 07:00 İnsanın Öz İçindəki Mübarizə 18-02-2026, 20:30 Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ramazan ayı münasibətilə paylaşım edib 18-02-2026, 20:00 Prezident Nəriman Həsənzadəni “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edib 18-02-2026, 17:30 Western Azerbaijan Community: Amnesty International's statement about individuals of Armenian origin is completely unfounded 18-02-2026, 17:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    Fevral 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
232425262728