FACT-INFO.AZ » TƏDQİQATLAR-ANALITIKA » Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir
21-02-2026, 10:30 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir

Müasir dövrdə rəqəmsal mühit və sosial şəbəkələr əsas ünsiyyət vasitəsinə çevrilib. Lakin bu platformalarda Azərbaycan dilinin düzgün tətbiqi və istifadəsi ilə bağlı bəzi problemlər mövcuddur. Rəqəmsal mühitdə ana dilinin qorunması üçün hər kəs məsuliyyətli davranmalı, dilimizin inkişafına və zənginləşməsinə töhfə verməlidir. Rəqəmsal media həm də dilin canlılığını qoruyur.

Qloballaşma və rəqəmsallaşma şəraitində xarici təsirlər get-gedə artıb və normadan yayınmalar çoxalıb. Sosial media normativ pozuntuların sürətlə yayıldığı məkana çevrilib.

Bu fikirləri AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun aparıcı elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Təranə Şükürlü bildirib. Onun sözlərinə görə, dil səhvlərinin norma kimi qəbul olunmasının qarşısını orfoqrafiya və orfoepiya normaları alır: “Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləri olaraq söz yaradıcılığına dəstək olur, yeni terminlərin və sözlərin qəbulunu, yazılışını nizama salır. Dildə gedən inkişafı bilmək üçün lüğətlərin yenilənməsinə daim ehtiyac var”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, müasir dövrdə publisistik üslub digər funksional üslublardan fərqli olaraq daha operativ və çevikdir. Həmçinin üslubların qarşılıqlı əlaqəsi diqqət çəkir. Mediada alınma terminlərin və yeni ifadələrin qeyri-dəqiq işlənməsi funksional dəqiqliyi zəiflədir. Sosial şəbəkələrdə və bəzi media resurslarında orfoqrafiya və sintaktik normalara, durğu işarələrinin işlənməsinə riayət səviyyəsi o qədər də qənaətbəxş deyil. Bəzən də qrammatik səhvlərə yol verilir. Bu isə gələcək nəsillərin dil biliklərinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.

“Televiziyada klassik efir dili ilə müasir efir dili arasında ciddi fərq müşahidə olunur. Sosial verilişlərin dilində məişət üslubuna xas olan leksik vahidlərin işlənməsi, fərdi üslub da müşahidə olunur. Bu kimi hallar dilin qloballaşmasının təzahürü olmaqla yanaşı, onun saflığı məsələsini də aktuallaşdırır.

Müasir dövrdə texniki, sosial ünsiyyət formaları aktivdir. Kommunikasiya prosesində fikri aydın və səlis ifadə etmək ünsiyyətin keyfiyyətini artırır. İnternet və yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı ilə dilin istifadə imkanlarının daha da genişləndirən sosial şəbəkələr, bloqlar, veb-saytlar dilə həm dinamiklik gətirir, həm də vətəndaş jurnalistikasını formalaşdırır”, - deyə alim bildirib.

T.Şükürlü hesab edir ki, rəqəmsal mühitdə jarqonların, abreviaturların işlənməsi üslubi funksionallığı zəiflədir. Müasir dövrdə qloballaşma və internetin inkişafı nəticəsində gənc nəsil arasında, televiziya proqramlarında məişət üslubunun publisistik üsluba təsiri müşahidə olunur. Buna səbəb sosial verilişlərin təsiridir.




Baxış sayı: 155
Kənd təsərrüfatında yeni mərhələnin konturları Dünən, 17:30 Azərbaycanın Fransadakı səfirliyinin əməkdaşları Topçubaşovun məzarını ziyarət ediblər Dünən, 17:30 “Resurs” Salyanda tədbir keçirib Dünən, 11:30 Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva Lənkəranda şəhid ailəsini ziyarət ediblər 26-05-2026, 20:00 ABŞ-la Ermənistan arasında Zəngəzur- "Tramp yolu" üzrə Strateji Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi paraflandı 26-05-2026, 17:30 “Xarici güc mərkəzləri seçki prosesinə açıq şəkildə müdaxilə edir” 26-05-2026, 17:00 FHN bayram günlərində gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq 26-05-2026, 10:30 Müstəqillik Gününə həsr olunmuş konsert təqdim olunacaq 26-05-2026, 10:30 Azərbaycanın Müstəqillik Günü İstanbulda qeyd olunub 26-05-2026, 09:30 Alimlər yaşlı insanlarda təzyiqi azaltmağın sadə üsulunu tapıblar 26-05-2026, 08:30 Nursultan Nazarbayev Prezident İham Əliyevə təbrik ünvanlayıb 26-05-2026, 08:00 Ağdam şəhərinə növbəti köç yola salınıb 26-05-2026, 08:00 30 illik zəhmətimin bəhrəsi olan “Türk dillərinin tibbi terminoloji lüğəti”ni hazırlamaq qürurvericidir 25-05-2026, 21:00 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan artıq dünyada orta gücə malik olan dövlət kimi tanınır 25-05-2026, 19:30 119 more families relocated to Shukurbayli village get house keys 25-05-2026, 18:00 HDİM İB Şirvanda ailələrin hüquqi maarifləndirilməsi mövzusunda tədbir keçirib 25-05-2026, 17:30 Cənubi Qafqazda davamlı sabitlik üçün strateji hədəflər 25-05-2026, 16:30 Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirilib 25-05-2026, 16:30 “Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafının iqtisadi mexanizmləri” monoqrafiyası çap olunub 25-05-2026, 16:30 Kəlağayı Festivalı keçirilib 25-05-2026, 11:00 Tükənmişlik sindromunun əlamətləri 25-05-2026, 11:00 Şəhidlərimizin xatirəsi ehtiramla yad edilib 25-05-2026, 10:30 Qurban bayramı ilə bağlı fətva verildi 25-05-2026, 10:00 Cəbrayılın Şükürbəyli kəndinə növbəti köç karvanları yola salınıb 25-05-2026, 09:30 Azərbaycanın igid oğlu 24-05-2026, 14:00 Vətən müharibəsinin iştirakçısı, cərrah Anar Yusibov: “Cümhuriyyət dövrü şərəfli tariximizdir” 24-05-2026, 12:00 Azərbaycanın Təbrizdəki konsulu yol qəzasında həlak olub 24-05-2026, 08:30 "Azərbaycanın post-münaqişə yenidənqurma modeli nümunə kimi qiymətləndirilir" - Prezident 23-05-2026, 15:00 103 ölkədən 569 QHT WUF13-lə bağlı Bakı Bəyannaməsi imzalayıb 23-05-2026, 14:00 Xaricdə Şuşaya həsr olunmuş kitabın təqdimatı keçirilib 23-05-2026, 09:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    May 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031