FACT-INFO.AZ » TƏDQİQATLAR-ANALITIKA » Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir
21-02-2026, 10:30 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir

Müasir dövrdə rəqəmsal mühit və sosial şəbəkələr əsas ünsiyyət vasitəsinə çevrilib. Lakin bu platformalarda Azərbaycan dilinin düzgün tətbiqi və istifadəsi ilə bağlı bəzi problemlər mövcuddur. Rəqəmsal mühitdə ana dilinin qorunması üçün hər kəs məsuliyyətli davranmalı, dilimizin inkişafına və zənginləşməsinə töhfə verməlidir. Rəqəmsal media həm də dilin canlılığını qoruyur.

Qloballaşma və rəqəmsallaşma şəraitində xarici təsirlər get-gedə artıb və normadan yayınmalar çoxalıb. Sosial media normativ pozuntuların sürətlə yayıldığı məkana çevrilib.

Bu fikirləri AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun aparıcı elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Təranə Şükürlü bildirib. Onun sözlərinə görə, dil səhvlərinin norma kimi qəbul olunmasının qarşısını orfoqrafiya və orfoepiya normaları alır: “Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləri olaraq söz yaradıcılığına dəstək olur, yeni terminlərin və sözlərin qəbulunu, yazılışını nizama salır. Dildə gedən inkişafı bilmək üçün lüğətlərin yenilənməsinə daim ehtiyac var”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, müasir dövrdə publisistik üslub digər funksional üslublardan fərqli olaraq daha operativ və çevikdir. Həmçinin üslubların qarşılıqlı əlaqəsi diqqət çəkir. Mediada alınma terminlərin və yeni ifadələrin qeyri-dəqiq işlənməsi funksional dəqiqliyi zəiflədir. Sosial şəbəkələrdə və bəzi media resurslarında orfoqrafiya və sintaktik normalara, durğu işarələrinin işlənməsinə riayət səviyyəsi o qədər də qənaətbəxş deyil. Bəzən də qrammatik səhvlərə yol verilir. Bu isə gələcək nəsillərin dil biliklərinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.

“Televiziyada klassik efir dili ilə müasir efir dili arasında ciddi fərq müşahidə olunur. Sosial verilişlərin dilində məişət üslubuna xas olan leksik vahidlərin işlənməsi, fərdi üslub da müşahidə olunur. Bu kimi hallar dilin qloballaşmasının təzahürü olmaqla yanaşı, onun saflığı məsələsini də aktuallaşdırır.

Müasir dövrdə texniki, sosial ünsiyyət formaları aktivdir. Kommunikasiya prosesində fikri aydın və səlis ifadə etmək ünsiyyətin keyfiyyətini artırır. İnternet və yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı ilə dilin istifadə imkanlarının daha da genişləndirən sosial şəbəkələr, bloqlar, veb-saytlar dilə həm dinamiklik gətirir, həm də vətəndaş jurnalistikasını formalaşdırır”, - deyə alim bildirib.

T.Şükürlü hesab edir ki, rəqəmsal mühitdə jarqonların, abreviaturların işlənməsi üslubi funksionallığı zəiflədir. Müasir dövrdə qloballaşma və internetin inkişafı nəticəsində gənc nəsil arasında, televiziya proqramlarında məişət üslubunun publisistik üsluba təsiri müşahidə olunur. Buna səbəb sosial verilişlərin təsiridir.




Baxış sayı: 155
Ukrayna HHM-i minlərlə Rusiya dronunu və raketini zərərsizləşdirib Bu gün, 16:00 Strateji tərəfdaşlığa uyğun inkişaf Bu gün, 15:30 Tehran və Vaşinqton İranın blokadasını yumşaltmaq barədə razılığa gəlib Bu gün, 14:00 “EFES - 2026” çoxmillətli təlimi davam edir Bu gün, 13:00 Xabarovskdən Şuşaya uzanan ömür yolu Bu gün, 12:30 Türkiyədə Beynəlxalq Turan Film Festivalında “Azərbaycan Kino günləri” keçirilib Bu gün, 12:00 XİN: Jan Noel Baronun Azərbaycan əleyhinə səsləndirdiyi iddiaları qətiyyətlə rədd edirik Bu gün, 10:30 Parisdə Ümummilli Liderin anadan olmasının 103-cü ildönümü qeyd edilib Bu gün, 10:00 Prezident İlham Əliyev və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında telefon danışığı olub Dünən, 21:00 "Azərbaycan muğamı" layihəsi çərçivəsində növbəti konsert Dünən, 19:30 Bilik yarışında Qarabağ regionu üzrə yeddi rayon və şəhərdən olan komandalar mübarizə aparıb Dünən, 19:00 Əlahiddə Ümumqoşun Orduda hazırlıq kursunu bitirənlərə sertifikatlar təqdim olunub Dünən, 14:00 "Yüksəliş"in altıncı mövsümünün ümumi biliklər imtahanı üzrə nəticələri açıqlanıb Dünən, 13:30 Orta Dəhliz biznesin inkişafı və xaricdə tərəfdaşlar tapmağa böyük imkanlar yaradır Dünən, 11:30 “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040”: İncəsənətin inkişafı ilə bağlı dövlət proqramı hazırlanır Dünən, 10:00 Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi Ziya Ağayevin xatirəsi anılıb Dünən, 09:30 Kaya Kallas Bakıya gəlib: "Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün dəyərli tərəfdaşıdır" Dünən, 08:00 MEDİA onlayn media subyektlərinə dəstək üçün müsabiqə elan edib Dünən, 08:00 Minatəmizləmə zamanı həlak olanların övladlarının təhsil haqqı dövlət büdcəsindən ödəniləcək 5-05-2026, 19:30 Prezident 19-cu “Caspian Agro Week” və 31-ci “InterFood Azerbaijan” sərgiləri ilə tanış olub 5-05-2026, 19:00 Hulusi Kılıç: Avropa Parlamentinin Azərbaycanın işlərinə müdaxilə cəhdləri iflasa məhkumdur 5-05-2026, 18:00 “Qloballaşan rəqəmsal mühitdə Azərbaycan dilinin qorunması” mövzusunda seminar keçirilib 5-05-2026, 11:00 ŞUŞA – YARALI YADDAŞDAN ZƏFƏR SALNAMƏSİNƏ 5-05-2026, 10:00 Dünya mediası Azərbaycan Prezidentinin “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısındakı çıxışından yazır 5-05-2026, 09:30 Əczaçılıq sahəsində istehsal artacaq 5-05-2026, 08:30 Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Avropa İttifaqı institutlarını “strateji uzaqgörməzlikdə” ittiham edib 5-05-2026, 08:00 “İlmələrdə yaşayan tariximiz” 5-05-2026, 08:00 Dilçi alim Tofiq Hacıyevin 90 illik yubileyi 5-05-2026, 07:30 Ciorcia Meloni: Əminəm ki, İtaliya ilə Azərbaycan arasındakı dostluq əlaqələri bundan sonra daha da inkişaf edəcək 4-05-2026, 20:30 Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan və İtaliya strateji tərəfdaşlardır 4-05-2026, 20:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    May 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031