FACT-INFO.AZ » TƏDQİQATLAR-ANALITIKA » Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir
21-02-2026, 10:30 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Dilçi-alim: Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləridir

Müasir dövrdə rəqəmsal mühit və sosial şəbəkələr əsas ünsiyyət vasitəsinə çevrilib. Lakin bu platformalarda Azərbaycan dilinin düzgün tətbiqi və istifadəsi ilə bağlı bəzi problemlər mövcuddur. Rəqəmsal mühitdə ana dilinin qorunması üçün hər kəs məsuliyyətli davranmalı, dilimizin inkişafına və zənginləşməsinə töhfə verməlidir. Rəqəmsal media həm də dilin canlılığını qoruyur.

Qloballaşma və rəqəmsallaşma şəraitində xarici təsirlər get-gedə artıb və normadan yayınmalar çoxalıb. Sosial media normativ pozuntuların sürətlə yayıldığı məkana çevrilib.

Bu fikirləri AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun aparıcı elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Təranə Şükürlü bildirib. Onun sözlərinə görə, dil səhvlərinin norma kimi qəbul olunmasının qarşısını orfoqrafiya və orfoepiya normaları alır: “Orfoqrafiya və orfoepiya lüğətləri dil siyasətinin mühüm elementləri olaraq söz yaradıcılığına dəstək olur, yeni terminlərin və sözlərin qəbulunu, yazılışını nizama salır. Dildə gedən inkişafı bilmək üçün lüğətlərin yenilənməsinə daim ehtiyac var”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, müasir dövrdə publisistik üslub digər funksional üslublardan fərqli olaraq daha operativ və çevikdir. Həmçinin üslubların qarşılıqlı əlaqəsi diqqət çəkir. Mediada alınma terminlərin və yeni ifadələrin qeyri-dəqiq işlənməsi funksional dəqiqliyi zəiflədir. Sosial şəbəkələrdə və bəzi media resurslarında orfoqrafiya və sintaktik normalara, durğu işarələrinin işlənməsinə riayət səviyyəsi o qədər də qənaətbəxş deyil. Bəzən də qrammatik səhvlərə yol verilir. Bu isə gələcək nəsillərin dil biliklərinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.

“Televiziyada klassik efir dili ilə müasir efir dili arasında ciddi fərq müşahidə olunur. Sosial verilişlərin dilində məişət üslubuna xas olan leksik vahidlərin işlənməsi, fərdi üslub da müşahidə olunur. Bu kimi hallar dilin qloballaşmasının təzahürü olmaqla yanaşı, onun saflığı məsələsini də aktuallaşdırır.

Müasir dövrdə texniki, sosial ünsiyyət formaları aktivdir. Kommunikasiya prosesində fikri aydın və səlis ifadə etmək ünsiyyətin keyfiyyətini artırır. İnternet və yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı ilə dilin istifadə imkanlarının daha da genişləndirən sosial şəbəkələr, bloqlar, veb-saytlar dilə həm dinamiklik gətirir, həm də vətəndaş jurnalistikasını formalaşdırır”, - deyə alim bildirib.

T.Şükürlü hesab edir ki, rəqəmsal mühitdə jarqonların, abreviaturların işlənməsi üslubi funksionallığı zəiflədir. Müasir dövrdə qloballaşma və internetin inkişafı nəticəsində gənc nəsil arasında, televiziya proqramlarında məişət üslubunun publisistik üsluba təsiri müşahidə olunur. Buna səbəb sosial verilişlərin təsiridir.




Baxış sayı: 155
Mark Rutte: NATO Ukraynaya dəstəyini davam etdirəcək Bu gün, 11:30 I Beynəlxalq İslam Sivilizasiyası Forumu keçirilir Bu gün, 11:30 Maliyyə Nazirliyi “Vətəndaşın büdcə bələdçisi”ni hazırlayıb Bu gün, 10:30 Azərbaycanın kibertəhlükəsizlik siyasəti ATƏT PA-da diqqətə çatdırılıb Bu gün, 10:00 İran ABŞ-ni İslamabad Anlaşma Memorandumunu pozmaqda ittiham edib Bu gün, 09:30 Şuşa və Xocavəndə növbəti köç karvanları yola salınıb Bu gün, 08:30 “Ərdoğan olmasaydı, NATO zirvəsində iştirak etməzdim” - Tramp Dünən, 19:00 Azerbaijan welcomes 30 more Ukrainian children for rehabilitation Dünən, 18:30 “Türk Dünyası Həftəsi” adlı elektron resurs bazası yaradılıb Dünən, 18:00 Mənsur Bərxudarov:  “Paytaxtla bərabər regionların inkişafı  paralel aparılmalıdır” Dünən, 13:30 Prezident İlham Əliyev ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin üzvünü qəbul edib Dünən, 13:00 NATO-nun Ankara Sammiti dönüşyaradıcı ola bilərmi? Dünən, 12:30 “Rəqəmsallaşma dövründə regional universitet modeli” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktiki konfrans Dünən, 12:00 Ömür yolunu hüquq elminə həsr edən insan Dünən, 12:00 “Xaqani Şirvani yaradıcılığına konseptual baxış” kitabı nəşr olunub Dünən, 10:00 Böyük Britaniya rusiyalı alimlərə sanksiya tətbiq edib Dünən, 10:00 Rusiya səfiri Azərbaycan XİN-ə çağırılıb, Bakı Moskvaya nota verib Dünən, 08:00 Beynəlxalq Muğam Mərkəzində tanınmış yazıçı-dramaturqun yaradıcılıq gecəsi keçirilib 6-07-2026, 21:00 Hakan Fidan: Türkiyə və ABŞ liderləri arasındakı dostluq NATO-ya kömək edə bilər 6-07-2026, 18:30 Leyla Aliyeva attends opening of individual exhibition and tree-planting campaign in Gabala 6-07-2026, 17:30 Prof.Fərrux Rüstəmov: ”Laçının elmlər doktorları və dövlət xadimləri” kitabı Laçın rayonunun elmi-siyasi elitasına ucaldılan mənəvi abidədir” 6-07-2026, 15:00 BMT Azərbaycanla tərəfdaşlığın gücləndirilməsində maraqlıdır 6-07-2026, 14:30 Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf strategiyası ölkəni regional texnologiya mərkəzinə çevirəcək 6-07-2026, 13:30 Dağıdıcı imperiya iddiaları müasir dünya üçün təhlükədir 6-07-2026, 13:00 Təkrar sertifikasiyadan uğur qazanmayan müəllimlərlə bağlı komissiya fəaliyyətə başlayıb 6-07-2026, 11:30 Bu gün regionumuzun davamlı sülhə nail olmaq üçün real imkanı var 6-07-2026, 10:00 Kiyevə kütləvi hava zərbələri endirilib 6-07-2026, 09:30 Cəbrayıl rayonuna növbəti köç karvanları yola salınıb 6-07-2026, 08:00 Nəsib bəy Yusifbəylinin ölümü: tarixi-siyasi şərait və onun Azərbaycan dövlətçiliyinə təsiri 5-07-2026, 18:00 Ukrayna Prezidenti: Müharibəni başa çatdırmaq üçün real perspektiv var 5-07-2026, 11:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    İyul 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031