FACT-INFO.AZ » MƏDƏNİYYƏT » Ana dilinə sevgi ilə...
10-08-2017, 09:10 | MƏDƏNİYYƏT
Ana dilinə sevgi ilə...

Ali məktəblərə qəbul imtahanları başa çatdı. Beləliklə, bu il Azərbaycanda ali məktəblərə qəbul imtahanlarında 15 nəfər 700 bal toplayıb.

Bunu xatırlamağımız təsadüfi deyil. Çünki bu 15 nəfərin hamısı Azərbaycan bölməsinin məzunlarıdır, Azərbaycan dilində təhsil alıblar, Azərbaycan dilində düşünüblər...

Dilin təfəkkürə təsiri çoxdan sübut olunub.  Və bunun nəticəsində söz ehtiyatının artırılması təhsilin əsas hissəsi üçün mühüm rol oynayır.

Tədqiqatlara görə, orta məktəbi bitirən şagird 80 minə qədər söz bilir, bu, orta hesabla hər ilə 5000, gündəlik isə 13 sözün mənimsənilməsi deməkdir.

Ümumiyyətlə, insanın dil qabiliyyəti çoxlu suallar doğurur. Dilə yiyələnmə irsi amildən, mühitdən, davranışdan asılı olaraq bir neçə mərhələyə bölünür. Odur ki, ana dilində təhsil alanların digərlərinə nisbətən mədəni irsinə, keçmişinə daha bağlı olduğu müşahidə edilir.

Günümüzə qədər gəlib çatan Azərbaycan dili böyük inkişaf yolu keçmiş qədim ədəbi dillərdən biridir. Dilimizin yaşı 1300 ildən çoxdur. Müəyyən dövrlərdə tənəzzülə uğramış Ana dilimizdən müstəqilliyimizin bərpasından sonra yenidən vahid dövlət dili kimi istifadə olunmağa başlanılıb.

2001-ci ildən başlayaraq avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası günü kimi qeyd edilir. Bu tarixin qeyd edilməsi latın qrafikasına keçidlə bağlıdır.

Tarixin bütün dönəmlərində "Ana dili"nin tədrisi yalniz linqvistik mənada deyil, sözün qiymətini, onun insana təsir etmək xüsusiyyətlərini, şagirdin təfəkkürünü, şəxsiyyət kimi inkişafını nəzərdə tutub. Məktəblərimizdə dil və ədəbiyyat dərslərinin tədrisi şagirdlərin mənəvi cəhətdən kamilləşməsində, daxilən zənginləşməsində böyük rol oynayır.

Buna görə də "Ana dilinin tədrisi" deyərkən yalnız dilin fonetikası, morfologiyası, sintaksisi deyil, bədii sözün imkanları, insana təsir etmə keyfiyyətləri də nəzərdə tutulur. Firudin bəy Köçərlinin təbirincə desək, "Ana dili millətin mənəvi diriliyidir. Ananın südü bədənin mayası olduğu kimi, Ana dili də ruhun qidasıdır".

Dilimizə hörmətlə, məhəbbətlə, sevgiylə...
Ana dilinə sevgi ilə...

Bənövşə MƏMMƏDOVA  Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Ali məktəblərə qəbul imtahanları başa çatdı. Beləliklə, bu il Azərbaycanda ali məktəblərə qəbul imtahanlarında 15 nəfər 700 bal toplayıb.

Bunu xatırlamağımız təsadüfi deyil. Çünki bu 15 nəfərin hamısı Azərbaycan bölməsinin məzunlarıdır, Azərbaycan dilində təhsil alıblar, Azərbaycan dilində düşünüblər...

Dilin təfəkkürə təsiri çoxdan sübut olunub.  Və bunun nəticəsində söz ehtiyatının artırılması təhsilin əsas hissəsi üçün mühüm rol oynayır.

Tədqiqatlara görə, orta məktəbi bitirən şagird 80 minə qədər söz bilir, bu, orta hesabla hər ilə 5000, gündəlik isə 13 sözün mənimsənilməsi deməkdir.

Ümumiyyətlə, insanın dil qabiliyyəti çoxlu suallar doğurur. Dilə yiyələnmə irsi amildən, mühitdən, davranışdan asılı olaraq bir neçə mərhələyə bölünür. Odur ki, ana dilində təhsil alanların digərlərinə nisbətən mədəni irsinə, keçmişinə daha bağlı olduğu müşahidə edilir.

Günümüzə qədər gəlib çatan Azərbaycan dili böyük inkişaf yolu keçmiş qədim ədəbi dillərdən biridir. Dilimizin yaşı 1300 ildən çoxdur. Müəyyən dövrlərdə tənəzzülə uğramış Ana dilimizdən müstəqilliyimizin bərpasından sonra yenidən vahid dövlət dili kimi istifadə olunmağa başlanılıb.

2001-ci ildən başlayaraq avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası günü kimi qeyd edilir. Bu tarixin qeyd edilməsi latın qrafikasına keçidlə bağlıdır.

Tarixin bütün dönəmlərində "Ana dili"nin tədrisi yalniz linqvistik mənada deyil, sözün qiymətini, onun insana təsir etmək xüsusiyyətlərini, şagirdin təfəkkürünü, şəxsiyyət kimi inkişafını nəzərdə tutub. Məktəblərimizdə dil və ədəbiyyat dərslərinin tədrisi şagirdlərin mənəvi cəhətdən kamilləşməsində, daxilən zənginləşməsində böyük rol oynayır.

Buna görə də "Ana dilinin tədrisi" deyərkən yalnız dilin fonetikası, morfologiyası, sintaksisi deyil, bədii sözün imkanları, insana təsir etmə keyfiyyətləri də nəzərdə tutulur. Firudin bəy Köçərlinin təbirincə desək, "Ana dili millətin mənəvi diriliyidir. Ananın südü bədənin mayası olduğu kimi, Ana dili də ruhun qidasıdır".

Dilimizə hörmətlə, məhəbbətlə, sevgiylə...

Bənövşə MƏMMƏDOVA
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




Baxış sayı: 1 861
Ərdoğan ilə Tramp arasında telefon danışığı olub Bu gün, 08:30 Müslüm Maqomayevin xatirəsi yad edilib Dünən, 19:00 Prezident: Azərbaycan-İndoneziya əməkdaşlığının əhatə dairəsinin genişləndirilməsi üçün yaxşı imkanlar var Dünən, 18:30 Azərbaycana qarşı çağırışlar edən Rusiya vətəndaşları beynəlxalq axtarışa veriliblər Dünən, 17:30 Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlandı Dünən, 17:00 Bakı-Tbilisi-Ərzurum kəməri ilə 7 ayda 13 milyard kubmetrdən çox qaz nəql edilib Dünən, 17:00 “Əsas məqsədimiz İranın nüvə silahına malik olmasına yol verməməkdir” - Tramp Dünən, 15:30 Azad edilmiş ərazilərdə daha 132 mina, 614 PHS aşkarlanıb Dünən, 14:30 DSX-nin birləşmə və hərbi hissələrində gənc əsgərlərin andiçmə mərasimi keçirilib Dünən, 10:30 Şuşanın Kiçik Qaladərəsi, Xocavəndin Quzeyxırman və Güneyxırman kəndlərinə köç karvanları yola salınıb Dünən, 10:00 Tarixin yaddaşına işıq salan alim — Qafar Cəbiyev Dünən, 09:30 Eşqin Abbasov – Qəhrəmanlıqla ucalan ömür 16-08-2026, 18:00 Azərbaycan müəllimlərinin I Qurultayından 120 il ötür 16-08-2026, 16:30 Bəxtiyar Vahabzadənin yaradıcılığına həsr olunmuş virtual kolleksiya yaradılıb 16-08-2026, 10:30 Kiyev ballistik raketlərlə vurulub, dağıntılar var 16-08-2026, 09:00 Dövlət Departamenti 907-ci düzəlişin ləğvinin uzadılması barədə Konqresə bildiriş göndərib 16-08-2026, 08:00 Qazaxıstanın Orta Dəhliz strategiyası Azərbaycan üzərindən Pakistan üçün yeni imkanlar yaradır 15-08-2026, 11:00 Türk dünyasının mədəni dialoqu: “Yol səni səslər” rus dilində 15-08-2026, 10:30 Azərbaycanın mədəni irsi Fransada keçirilən beynəlxalq folklor festivalında təqdim olunub 15-08-2026, 09:00 Türkiyə mediası: Antiterror əməliyyatları zonasından hərbi bazaların çıxarılması müzakirə mövzusu deyil 14-08-2026, 21:00 Quba rayonunda zəlzələ baş verib 14-08-2026, 21:00 Washington hosts event on “Cholpon-Ata Summit and Next Steps for Trans-Caspian Cooperation” 14-08-2026, 17:00 “Azərbaycanla münasibətlərin yeni səhifəsini birgə yazmağa hazırıq” - Səfir 14-08-2026, 16:00 Мировые медиа широко осветили заявления Президента Ильхама Алиева, сделанные в Нахчыване 14-08-2026, 14:00 Kəlbəcərdə minanın partlaması nəticəsində yaralanan şəxsin ayağı amputasiya olunub, vəziyyəti orta ağırdır 14-08-2026, 11:30 Pakistan səfiri: Regionda sülhün təmin olunması üçün səylərimizi davam etdiririk 14-08-2026, 11:00 “Əfzələddin Xaqani Şirvani” adlı elektron məlumat bazası istifadəçilərə təqdim edilib 14-08-2026, 10:30 Xankəndi, Ağdərə və Xocalı ilə Rumıniyanın şəhərləri arasında əlaqələr qurulur 14-08-2026, 10:00 Xankəndi şəhərinə növbəti köç yola salınıb 14-08-2026, 08:00 Ailə arxivləri miqrasiya və demoqrafik proseslərin öyrənilməsi baxımından mühüm mənbədir 13-08-2026, 21:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    Avqust 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31