Mədəniyyət Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə “İctimaiyyətlə Əlaqələrin İnkişafına Kömək” İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Zəngəzurun tarixi arxiv sənədlərinin fonunda etnoqrafik və geosiyasi reallıqları” layihəsi çərçivəsində “Historical and ethnographic panorama of Zangezur on the archive documents background” kitabı və Zəngəzur tarixi haqqında videoçarx hazırlanıb.

Fact-info.az  xəbər verir ki, təqdimatda kitabın müəllifi, Bakı Slavyan Universitetinin professoru, əməkdar jurnalist Şəlalə Həsənova Zəngəzurun tarixi və etnoqrafik mənzərəsinin ingilis dilində işıqlandırılmasının əhəmiyyətini vurğulayıb. O qeyd edib ki, kitabda yer alan faktlar Rusiya, Gürcüstan və Ermənistanın milli arxivlərindən əldə edilən sənədlər əsasında əksini tapıb. Həmin faktlar Qərb siyasi və akademik dairələri üçün təkzibolunmaz elmi baza mənbəyidir.

Müəllif maliyyə dəstəyinə görə Mədəniyyət Nazirliyinə, kitabın hazırlanmasında əməyi olan redaktor-məsləhətçi, arxiv işinin bilicisi Rəzzaq Xansuvarova və tərcüməçi Məmməd Nəcəfzadəyə təşəkkürünü bildirib.

Kitabda Zəngəzurun ilkin inzibati dəyişikliklərinin göstərilməsi, türk mənşəli tayfaların, minbaşılıqların təsviri, köçürülmüş ermənilərin azərbaycanlılara qarşı əsassız məhkəmə iddiaları, Comərdli kəndi və Sisian mahalı haqqında maraqlı məlumatlar, 1832 və 1873-cü illərdə ermənilərin Zəngəzura köçürülməsi barədə məlumatlar yer alıb. Əzəli yurdumuz Zəngəzurda məskən salan azərbaycanlı yarımköçəri və oturaq tayfalar ilk dəfə olaraq bu kitabda işıqlandırılıb. Burada məskunlaşma ilə bağlı müxtəlif illərdə aparılan statistik nəticələr müqayisəli şəkildə təqdim olunub.

Nüfuzlu alimlərin, QHT nümayəndələrinin, media mənsublarının, ictimai fəalların, tələbə gənclərin iştirak etdikləri təqdimat mərasimində görkəmli tarixçi alimlərdən Firdovsiyyə Əhmədova, Cəbi Bəhramov, tanınmış jurnalist, Rusiyanın Xalqlar Dostluğu Universitetinin dosenti Anar Həsənov, tədqiqatçılar Əli Abdullayev, Bəxtiyar Həsənov, vətəndaş cəmiyyətinin fəalları Rauf Zeyni, Bahar Qasımova, İradə Rizazadə Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunun yaradılmasının müstəsna əhəmiyyətini, Qərbi Azərbaycan İcmasının formalaşmasının əzəli, dədə-baba torpaqlarımıza, Zəngəzura qayıdışa ümidləri artırdığını bir daha diqqətə çəkərək mövzunun aktuallığı, tarixi sənədlərin araşdırılmasının və ingilis dilində işıqlandırılmasının vacibliyi, kitabın xarici ölkələrdə yayılmasının əhəmiyyəti haqqında danışıblar.