XI Qızıl Ordunun 1920-ci ilin aprelində Bakıya gələcəyi ilə bağlı Üzeyir Hacıbəyli işğaldan üç gün əvvəl, 25 apreldə “Azərbaycan” qəzetində yazırdı: “Bu işğalçı ordudur. Onlar Azərbaycanın müstəqilliyinə təhlükədir...”. Tarixin acı reallığıdır ki, bu işğal faktı 70 il davam etdi. Son 30 il ərzində isə rus qoşunlarının himayədarlığı, ermənilərə birbaşa dəstəyi ilə Qarabağ münaqişəsi regiona fəlakət gətirdi.

Nəhayət dövlətimizin gücü, əsgərlərimizin şücaəti, Ali Baş Komandanın qətiyyəti nəticəsində biz qələbəni qazandıq. Çox mürəkkəb bir münaqişəyə son qoyuldu. Vətən müharibəsi bir çox həqiqətləri bir daha təsdiqlədi. Tarixi qələbəmiz 44 günlük müharibənin həqiqət anıdır. Bu da bir həqiqət anı idi ki, rus sülhməramlıları bölgəyə müvəqqəti gətirilmişdi. Bir acı reallıq ortada idi ki, münaqişəni yaradanda, davam etdirəndə həmin qüvvələr olub. Nəhayət həmin o rus sülhməramlılar bu, torpaqlardan əbədi olaraq getdilər.Böyük məmnunluqla tərketmə prosessinin video kadrlarını izlədik. Azərbaycan diplomatiyasını alqışlayırıq.

Bu gün sürətlə davam edən strateji məqamların mahiyyətinə o qədər diqqət yetirməsək də bu, hadisə, yəni rus sülhməramlılarının Azərbaycan torpaqlarını tərk etməsi son iki yüz ilin ən böyük tarixi qələbəsidir. Real vəziyyəti təhlil edəndə, bu qənaətə gəlmək olardı ki, onların Qarabağda qalmasına heç bir səbəb yox idi. Bizim torpaqlarımıza yabancı ordu heç zaman sülh, əmin-amanlıq, ədalət gətirə bilməz.

Şimal qonşumuzla bütün sferalarda Azərbaycanın milli maraqları çərçivəsində əlaqələrin olması əhəmiyyətlidir. Qarşılıqlı hörmət şəraitində davam edəcək belə əməkdaşlıq hər iki dövlət üçün faydalı olar. Məsafə saxlamaq şərtilə üfüqi əlaqələrin dərinləşməsi zəruridir. Lakin belə əməkdaşlıq şaquli deyil, hər zaman üfüqi istiqamətdə davam etməlidir. Çünki şaquli əlaqələr digər bir dövlətin müstəqilliyinə, ərazi bütövlüyə təhdiddir. Bu da sabitliyin pozulması deməkdir.

Ukrayna ilə ağır müharibə, dünyada gedən geosiyasi proseslər, tətbiq olunan ciddi sanksiyalar düşünmək olar ki, Rusiya xarici siyasətində dəyişikliyə və yeni bir dönəmin başlanğıcına səbəb olacaq. Nəhayət Şimal qonşumuzun öz qonşuları ilə hədə dili ilə deyil, normal iqtisadi-siyası maraqları təmin edəcək əməkdaşlıq modeli seçəcəyinə inanmaq istərdik.

Əkrəm Bəydəmirli