Məqalədə qeyd edilir ki, tarixi Mesopotamiyadan da qədim sayılan Qobustan abidələri Bakıdan 54 kilometr cənubda - Böyük Qafqaz sıra dağlarının Xəzər dənizinə qovuşan daşlı-kəsəkli ətəklərində yerləşir.

Bildirilir ki, Qobustanda üzərində günəş təsvirləri olan qayıq rəsmləri insanı 15 min il əvvələ - yuxarı paleolit dövrünə aparır və qeyd edilir ki, məhz bu məkan bəşər cəmiyyətinin ilkin dövründə yaşayan insanların həyat tərzi, məişəti, məşğuliyyəti, mədəniyyəti, incəsənəti ilə yaxından tanış olmağa imkan verir.

Məqalədə deyilir ki, Azərbaycan tarixinin daş yaddaşı Qobustan dünyada bu ölkəni tanıdan ən qədim kitabədir. Hər daşı canlı tarix olan bu müqəddəs yerin hər qarışında Azərbaycan xalqının keçmişi barədə xəbər verilir.

Qavaldaş haqqında yazan müəllif bildirir ki, qavaldaş daş dövründə yaşamış insanların istifadə etdikləri musiqi alətidir və buradakı qayalarda qədim Azərbaycanın “Yallı” rəqsindən səhnələr təsvir olunub.

Qeyd edilir ki, Qobustan qayalarında regionun yuxarı paleolit dövründən orta əsrlərə qədər böyük bir zaman kəsiyi əks olunub. Bu unikal tapıntı haqqında dünya elminə Qobustanın ilk tədqiqatçısı, arxeoloq İshaq Cəfərzadə 1939-cu ildə məlumat verib. Azərbaycan dövləti 1966-cı ildə qayaüstü rəsmləri əhatə edən ərazidə Qobustan dövlət tarixi-bədii qoruğu yaradıb.

Bildirilir ki, məşhur norveçli alim-səyyah Tur Heyerdal Qobustan qayaları qarşısında heyrətini gizlədə bilməyib, bir sıra çağdaş Avropa tayfalarının və xalqlarının, o cümlədən Skandinaviyada yaşayan xalqların ulu əcdadlarının vaxtilə Qobustan ərazisində yaşaması, sonralar naməlum səbəblər üzündən köç edərək Avropaya getməsi barədə fikirlər irəli sürüb. Tur Heyerdal Xəzər sahillərini böyük bir sivilizasiyanın beşiyi adlandırıb.

Məqalədə qeyd edilir ki, Azərbaycanın birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və ISESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə Azərbaycan muğamı, Novruz bayramı, aşıq, tar ifaçılığı, xalçaçılıq sənəti UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilib. Dörd min hektardan artıq ərazidə yerləşən, dünya əhəmiyyətli tarixi abidə olan Qobustan qoruğu da 2007-ci ildə təşkilatın Qeyri-Maddi-Mədəni İrs Siyahısına daxil edilib.(Azərtac)