Digər tərəfdən bu orucluq məqamı bir çox yolunu azmışlara, böyük sərvətlərdən başını itirənlərə, cəmiyyətədəki dəyərlərə həqarətlə yanaşanlara bir insanlıq mesajıdır. Nəfsani istəklərdən uzaqlaşmağa, ədəb-ərkana, ən azından yoxsullar haqqında düşünməyə çağrışdır. Bu müsbət tendensiyanın Ramazandan sonrakı dönəmlərdə də geniş tətbiqi zəruridir. 

Orucluğun mahiyyəti yalnız mədəni ac saxlamaqla yekunlaşmamalıdır. Mənim qənaətimcə, Ramazanın sosial, fəlsəfi, tibbi mahiyyəti cəmiyyətə islam alimləri tərəfindən daha peşəkar səviyyədə çatdırılmalıdır. Təəssüf  ki, savadsız, təfriqə yaradan din adamlarının çıxışları islamın əsl mahiyyətinə kölgə salır. Bu baxımdan sivilizasayalı islamı dərk edən, elmli, dürüst islam alimlərinin geniş maarifçilik işlərinə ehtiyac hiss edirik. Allah Hacı Şahin Həsənliyə rəhmət eləsin. Onun yeri, yoxluğu hiss olunur.

Yekunda  Ramazan bayramı münasibətilə hər kəsi təbrik edirəm. Ramazan işığı yolunuza işıq salsın, həyatınıza, ömrünüzə bərəkət gətirsin!

Əkrəm Bəydəmirli