FACT-INFO.AZ » TƏDQİQATLAR-ANALITIKA » Lütfi Zadənin 95 yaşı tamam olur
3-02-2016, 11:55 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Lütfi Zadənin 95 yaşı tamam olur

APA-nın məlumatına görə, 1921-ci il fevralın 4-də Bakıda dünyaya göz açan Lütfi Rəhim oğlu Ələsgərzadə ibtidai təhsilini 16 saylı orta məktəbdə başa vurub. 
 1932-ci ildə Ələsgərzadələr ailəsi ata-baba yurdu Cənubi Azərbaycana köçmək məcburiyyətində qalıb. 
Burada orta təhsilini başa vuran Lütfi Zadə Tehran Universitetinin Elektrik mühəndisliyi fakültəsinə daxil olub. Bu təhsil ocağını da müvəffəqiyyətlə başa vurduqdan sonra 23 yaşında Amerika Birləşmiş Ştatlarına gələrək, təhsilini Massaçusets Texnologiya İnstitutunda davam etdirib. Onun dünya elminə məlum olan 6 mühüm nəzəriyyəsinin bünövrəsi də elə burada qoyulub.
 Lütfi Zadə 1944-cü ildən 1959-cu ilə qədər Massaçusets Texnologiya İnstitutunda (ABŞ) və Kolumbiya universitetlərində magistr, doktorluq elmi dərəcələrini alıb. 1959-cu ildən Berkli Universitetində fəaliyyət göstərir, 1963-cü ildən isə "Elektrik mühəndisliyi və kompüter elmləri" kafedrasına rəhbərlik edir. O, bu ali təhsil müəssisəsinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxsdir.
 Lütfi Zadəyə dünyada şöhrət qazandıran və istehsalatda geniş tətbiq edilən, eyni zamanda dünya elmində inqilab hesab olunan qeyri-səlis məntiq (Fuzzy Logic) nəzəriyyəsidir. Alimin 51 il öncə işləyib hazırladığı sözügedən nəzəriyyə bir çox şirkətlərə böyük nüfuz qazanmaq və yüksək gəlir əldə etmək imkanı yaradıb. O, eyni zamanda “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompyuter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi” kimi dünya elminin inkişafında, onun yeni əsaslar üzərində qurulmasında mühüm rol oynamış elmi kəşflərin müəllifidir.
 Onun haqqında “Müasir elmin korifeyi”, “Dünya dahilərsiz yaşaya bilmir” adlı kitablar yazılıb, “Uzaq və yaxın Lütfi Zadə” sənədli filmi çəkilib, Lütfi Zadə irsi və Süni İntellekt Assosiasiyası, Lütfi Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyası yaradılıb. Lütfi Zadənin məşhur vəziyyətlər fəzası, dinamik sistemlərin idarə olunma və müşahidə olunma nəzəriyyələri müasir idarəetmə elminin əsasını təşkil edir. ABŞ-ın Milli Kosmik Tədqiqatlar Mərkəzi (NASA) bu nəzəriyyələr əsasında idarəetmə sistemlərini tədqiq edir, layihələndirir və tətbiq edir. Hazırda Yaponiyanın “Mitsubishi“, “Toshiba“, “Sony“, “Canon“, “Sanyo“, “Nissan“, “Honda” və digər nüfuzlu şirkətləri qeyri-səlis məntiq texnologiyasından foto və videokameralar, paltaryuyan maşınlar, vakuum kimyəvi təmizləyiciləri istehsalında, avtomobillərin, qatarların, sənaye proseslərinin idarə olunmasında geniş istifadə edir.
 Qeyd edək ki, Lütfü Zadə 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedəki uğurlarına görə Yaponiyanın elm adamlarına verdiyi ən yüksək mükafat - “Honda” mükafatı ilə təltif olunub. Lütfi Zadə alman alim Maks Plankdan sonra dünyada ikinci alimdir ki, sağlığında həm özünün, həm də nəzəriyyəsinin adını daşıyan elmi mərkəz mövcuddur. 




Baxış sayı: 2 295
Bu il ağır və xüsusilə ağır cinayətlər törətmiş 104 kriminal qrup zərərsizləşdirilib - DİN Dünən, 20:00 Zəngilanda əmək yarmarkası keçirilib Dünən, 19:30 Minister Bayramov: Documents related to the Zangezur Corridor are being prepared Dünən, 17:00 Səyyar Gənclər Xidməti bu dəfə Qəbələdə Dünən, 15:30 I Beynəlxalq İslam Sivilizasiyası Forumunda “Qardaşlıq və Müttəfiqliyin Zirvəsi” kitab-albomu təqdim olunub Dünən, 11:30 Ceyhun Bayramov: Azərbaycan TRİPP layihəsi üzrə işlərin getməsi barədə məlumatlandırılıb Dünən, 11:30 Təhdidlər NATO-nu birləşdirməyə təkan verdi Dünən, 11:30 Azərbaycanın diplomatik xidmət orqanlarının yaradılmasından 107 il ötür Dünən, 10:30 Mədəni irslə bağlı vətəndaş müraciətlərinin qəbulu rəqəmsallaşdırılır Dünən, 09:30 Azərbaycan və Türkmənistan iqtisadi əməkdaşlığa dair protokol imzalayıb Dünən, 07:30 Qərbi Azərbaycan İcmasının Ziyalılar Şurasının 2026-cı ilin yarımilliyinin yekunlarına həsr olunmuş toplantısı 8-07-2026, 21:30 Vətəndaş Cəmiyyətinin dövlətin rəqəmsal inkişaf siyasətinə dəstəyi müzakirə edilib 8-07-2026, 17:30 Azerbaijani delegation attends OSCE PA 33rd Annual Session 8-07-2026, 16:30 HHQ və XTQ komandanları təltif olunublar 8-07-2026, 16:00 Цифровизируется прием обращений граждан, связанных с культурным наследием 8-07-2026, 15:30 "İranla atəşkəs artıq qüvvədə deyil” - Tramp 8-07-2026, 15:00 Mark Rutte: NATO Ukraynaya dəstəyini davam etdirəcək 8-07-2026, 11:30 I Beynəlxalq İslam Sivilizasiyası Forumu keçirilir 8-07-2026, 11:30 Maliyyə Nazirliyi “Vətəndaşın büdcə bələdçisi”ni hazırlayıb 8-07-2026, 10:30 Azərbaycanın kibertəhlükəsizlik siyasəti ATƏT PA-da diqqətə çatdırılıb 8-07-2026, 10:00 İran ABŞ-ni İslamabad Anlaşma Memorandumunu pozmaqda ittiham edib 8-07-2026, 09:30 Şuşa və Xocavəndə növbəti köç karvanları yola salınıb 8-07-2026, 08:30 “Ərdoğan olmasaydı, NATO zirvəsində iştirak etməzdim” - Tramp 7-07-2026, 19:00 Azerbaijan welcomes 30 more Ukrainian children for rehabilitation 7-07-2026, 18:30 “Türk Dünyası Həftəsi” adlı elektron resurs bazası yaradılıb 7-07-2026, 18:00 Mənsur Bərxudarov:  “Paytaxtla bərabər regionların inkişafı  paralel aparılmalıdır” 7-07-2026, 13:30 Prezident İlham Əliyev ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin üzvünü qəbul edib 7-07-2026, 13:00 NATO-nun Ankara Sammiti dönüşyaradıcı ola bilərmi? 7-07-2026, 12:30 “Rəqəmsallaşma dövründə regional universitet modeli” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktiki konfrans 7-07-2026, 12:00 Ömür yolunu hüquq elminə həsr edən insan 7-07-2026, 12:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    İyul 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031