FACT-INFO.AZ » TƏDQİQATLAR-ANALITIKA » Rusiyalı tarixçi: Qaregin Njdenin ideologiyası açıq irqçilik, özü isə hərbi canidir
5-10-2018, 09:15 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Rusiyalı tarixçi: Qaregin Njdenin ideologiyası açıq irqçilik, özü isə hərbi canidir

Oleq Kuznetsov Qareqin Njdenin “tseqakron” təliminin nasist və hətta irqçi xarakter daşıdığını təsdiqləyən informasiyanın olduğu sənədləri təqdim edib. Rusiyalı tarixçi Ermənistan SSR Dövlət Siyasi İdarəsinin (DSİ) sədri, I dərəcəli dövlət təhlükəsizliyi komissarı Armenak Abulyanın 1933-cü ildə tərtib etdiyi analitik qeydləri nümayiş etdirib. Bu sənəddə göstərilir ki, erməni millətçiləri tərəfindən sovet hakimiyyəti üçün əsas təhlükə mənbəyi “İranda sayı kifayət qədər olan bandaların və onların başçılarının sərhəddən göndərilməsi avantürasının təşkili, ayrı-ayrı hakimiyyət nümayəndələrinə qarşı terror aktlarının hazırlanmasıdır”. Sənəd o zamanlar ən yüksək məxfilik qrifi ilə göndərilmişdi və yalnız rəhbər işçilər onunla tanış ola bilərdilər. Sənədin surətləri Azərbaycan SSR, Gürcüstan SSR və Naxçıvan MSSR DSİ-lərinə də göndərilmişdi. Bu analitik qeydlərin bir nüsxəsi Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin arxivindəki fondda saxlanılır.

O.Kuznetsov qeyd edib ki, daşnaklar 1933-cü ildə bolşeviklər partiyasının ideoloji düşməninə çevrilmişdilər. Həmin vaxt partiya ləqəbi ilə daha çox “Njde” kimi tanınan Qaregin Ter-Arutyunyan iyulun 16-da Bostonda (ABŞ, Massaçusets ştatı) keçirilən təsis konfransında sonradan “Erməni Gənclər Federasiyası”, yaxud “İrqçilər” adlanan “Tseqakron” təşkilatının yaradıb və bununla da erməni ali irqçiliyi haqqında öz nəzəriyyəsini nəzəriyyədən praktik müstəviyə keçirib. Buna paralel olaraq, bir-biri ilə heç bir əlaqəsi olmayan iki hadisə baş verib. Birincisi – yanvarın 30-da Almaniya Milli-Sosialist Fəhlə Partiyasının lideri Adolf Hitler Almaniyanın reyxskansleri təyin olunub, ikincisi isə - Fransada bu vaxtadək heç kimin tanımadığı antropoloq J.Montadon xüsusi “ermənoid irqi”nin mövcudluğunu bəyan edib.

Oleq Kuznetsov deyib ki, sovet xüsusi xidmət və hüquq-mühafizə orqanları üçün avstriyalı erməni Peter Kamsarakyan çox mühüm və qiymətli informasiya mənbəyi idi, bu səbəbdən onun fəaliyyətinə şəxsən SSRİ-nin daxili işlər naziri, general-polkovnik S.N.Kruqlov kuratorluq edirdi. 1948-ci il noyabrın 18-də onun imzası ilə “Tam məxfidir” qrifi altında cəmi bir neçə nüsxədə arayış hazırlanmışdı ki, bu da həmin sənədin ən yüksək məxfilik səviyyəsi daşıdığını göstərir. Arayışda üçüncü reyxin xüsusi xidmət orqanları və erməni millətçilərinin əməkdaşlığına dair aşağıdakı məlumatlar yer alıb: “...daşnaklar öz komitələrinin olduğu bütün ölkələrdə almanları maraqlandıran məlumatlar toplayırlar. Bu, ilk növbədə, Sovet İttifaqı, Mərkəzi Amerika ölkələrinə və İngiltərəyə aiddir. Xüsusi əhəmiyyətli hallarda daşnaklar bu ölkələrdəki alman təmsilçiləri ilə birbaşa əlaqə saxlamalıdırlar”. “Daşnaklar almanlara öz arzularını da çatdırıblar. Bu xahişin məzmunu ondan ibarətdir ki, SSRİ ilə müharibə baş verdikdə Almaniyanın tərkibində erməni dövləti yaradılsın və hökumət partiyası daşnaklardan olsun. Bu zaman Türkiyənin erməni bölgələrinin zəbt edilməsi ilə yanaşı, Ermənistan ərazisi şərqdə Dağlıq Qarabağın, şimalda isə Gürcüstanın Borçalı rayonunun birləşdirilməsi hesabına genişləndirilməlidir”.

Sonda Oleq Kuznetsov deyib: “Qareqin Njde və digər erməni millətçiləri 1940-cı ildən şüurlu şəkildə və məqsədyönlü olaraq nasistlərlə əməkdaşlıq ediblər. Onun “Tseqakron” təşkilatının adı erməni dilindən tərcümədə “İrqçilər” deməkdir, hitlerçilərlə əlbir fəaliyyət isə özünü təkcə hərbi və iqtisadi kəşfiyyat formalarında deyil, həm də Holokost qurbanlarının əmlakının satılması və leqallaşdırılmasında göstərirdi. Başqa sözlə desək, alman nasizminin qatı tərəfdarı Njdenin “tseqakron” ideologiyası açıq irqçilik, onun özü isə hərbi canidir”.(Azərtac)




Baxış sayı: 1 542
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu növbəti nəşrini təqdim edir Bu gün, 11:00 Azərbaycanlı itkinlərdən qalmış xatirə əşyaları Brüsseldə nümayiş olunub Bu gün, 10:30 Avropa şəhərlərində Ermənistanın mina müharibəsinə qarşı silsilə aksiyalar keçirilir Bu gün, 08:30 NAZİM MUSTAFA AĞBABANIN FƏXRİ, TARİXİMİZİN VƏFALI QƏLƏMİ Bu gün, 08:00 Çin Azərbaycanın enerji layihəsini və Orta Dəhlizin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb Dünən, 20:30 Ərdoğan prezident İlham Əliyevə zəng edib Dünən, 20:00 В Баку начала работу XII международная книжная выставка Dünən, 17:30 TÜRK-AY Təşkilatının nümayəndə heyəti Xankəndidə səfərdədir Dünən, 16:30 Leyla Aliyeva highlights importance of international cooperation in fight against childhood cancer Dünən, 16:00 Dövlət əleyhinə açıq çağırışlar yayan 7 nəfər beynəlxalq axtarışa verilib - Baş Prokurorluq Dünən, 12:00 Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda infrastruktur layihələrinə 2 milyard avro investisiya cəlbini planlaşdırır Dünən, 11:53 Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanı İspaniyada nəşr olunub Dünən, 11:00 İtkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi Azərbaycan üçün əsas prioritetlərdən biridir Dünən, 10:30 Azərbaycanın etnik-mədəni zənginliyi: “Oğuz-Qəbələ bölgəsinin ləzgi folkloru” kitabı çapdan çıxıb Dünən, 10:00 Azərbaycanlı itkin ailələri Avropa Parlamenti qarşısında etiraz aksiyası keçirib 20-10-2026, 18:00 Prezident İlham Əliyev Qarabağ Milli Parkının yaradılması haqqında Sərəncam imzalayıb 20-10-2026, 17:30 “İrəvan tarixi sənədlərin dili ilə” ingilis dilində nəşr olunmuş kitabın Vaşinqtonda təqdimatı olub 20-10-2026, 16:30 Şəfa verən əllər – Kamil Bəkirov 20-10-2026, 13:30 Beynəlxalq güclərin sövdələşməsi hansı təhlükəli tendensiyalara yol açar? 20-10-2026, 13:30 Süni intellekt sahəsində biliklərin inkişaf etdirilməsi vacibdir 20-10-2026, 10:30 Orta Dəhliz sabit və etibarlı bağlantılar üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır 20-10-2026, 10:30 Zəngilana köçürülmüş sakinlərdən 800-dən çox şəxs məşğulluq tədbirlərinə cəlb edilib 20-10-2026, 09:00 “Qərbi Azərbaycan folkloru” çoxcildliyinin VI cildi nəşr olunub 20-10-2026, 09:00 Azərbaycan filmi Haaqa Beynəlxalq Film Festivalında nümayiş olunacaq 20-10-2026, 08:30 Mətbuat Şurası Türkiyə mediasını Azərbaycana qarşı qərəzli məlumatlar yaymamağa çağırıb 19-10-2026, 21:00 Ölkəmizə gətirilmiş ukraynalı uşaqlar üçün ekskursiyalar təşkil olunub 19-10-2026, 18:30 Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib 19-10-2026, 18:30 Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda DOST xidmətləri şəbəkəsi genişlənir 19-10-2026, 17:00 “Müstəqilliyin bərpasının 35-ci ilində”: Anadolu Universitetində beynəlxalq konfrans 19-10-2026, 15:30 Burhanettin Duran: Sarsılmaz qardaşlıq bağlarına sahib olduğumuz Azərbaycana firavanlıq arzulayıram 19-10-2026, 09:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    Oktyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031