FACT-INFO.AZ » SİYASƏT » Rusiya – Ukrayna müharibəsi: imkanlar və gözləntilər
1-10-2026, 15:00 | SİYASƏT
Rusiya – Ukrayna müharibəsi: imkanlar və gözləntilər
Ukrayna-Rusiya müharibəsi hər iki tərəf üçün özünün ən böhranlı və təhlükəli fazalarından birinə qədəm qoyub. Hərbi əməliyyatların ilk dövrlərində əsas toqquşmalar bilavasitə cəbhə xəttində baş verirdisə, hazırda vəziyyət köklü şəkildə dəyişib. Raket və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) vasitəsilə endirilən zərbələr Ukraynanın demək olar ki, bütün ərazisini əhatə edir. O cümlədən paytaxt Kiyev şəhəri də hər gecə dron və ballistik raket atəşlərinə tutulur. Ukraynanın Rusiyanın dərinliklərində yerləşən enerji və hərbi infrastruktur obyektlərinə yönəltdiyi dron və raket hücumları da müharibənin coğrafi miqyasını kifayət qədər genişləndirib.
Qarşıdurmanın mühüm xüsusiyyətlərindən biri də ondan ibarətdir ki, hər iki tərəf xaricdən dəstək alır. Rusiya Çindən, İrandan və Şimali Koreyadan dəstək aldığı halda Ukrayna əsasən NATO üzvü olan ölkələrdən və ABŞ-dən maliyyə dəstəyi alır və həmin maliyyə resurslarını büdcə çatışmazlığını qapatmaq üçün və büdcədə artırdığı hərbi xərcləri ödəmək üçün istifadə edir. Rusiya Avropanın Ukraynaya dəstək verməkdən çəkindirmək məqsədilə Avropa ərazisində müxtəlif xarakterli sabotaj aktları, kiberhücumlar və dron insidentləri həyata keçirir. Bu kimi hibrid təhdidlər Avropanın Rusiyaya qarşı ortaq mövqeyinin parçalamağa hesablanıb.
Avropa üçün isə məsələ artıq "Ukraynaya yardım etmək və ya etməmək"dən ibarət deyil. Avropa anlayır ki, Rusiyanın Ukraynanı işğal etmək cəhdi birbaşa qitənin onilliklər boyu sabitlşdirilmiş təhlükəsizlik arxitekturasını sarsıdır və Avropa İttifaqının özünün mövcudluğuna ciddi risklər yaradır. Ona görə də Aİ Ukraynaya maliyyə, iqtisadi, hərbi və humanitar dəstəyi fasiləsiz olaraq davam etdirir. Bu dəstəyin arxasında yalnız Ukraynanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi deyil, həm də Avropanın öz strateji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi dayanır.
Münaqişə başlayan zaman nə Ukrayna, nə Rusiya, nə də Avropa qarşıdurmanın illərlə davam edəcəyini proqnozlaşdıra bilərdi. Gözlənilənlərin əksinə olaraq Rusiyanın bir neçə gün ərzində Kiyevi ələ keçirmək və Ukraynada Belarusa bənzər özünə loyal hakimiyyət formalaşdırmaq məqsədi müharibənin ilk günlərindəcə iflasa uğradı. Müharibənin uzanması isə saysız-hesabsız insan itkiləri və limitsiz hərbi xərclərlə müşaiyət olunur. Müharibəni davam etdirmık üçün tələb olunan siyasi, iqtisadi, hərbi və maliyyə resursları isə sonsuz deyil. Artıq beş ilə yaxın davam edən müharibə Rusiyanın resurslarını xeyli tükəndirib. Bir zamanlar dünyanın "2-ci ən böyük ordusu" imicinə malik olan Rusiya ordusu bu gün küçədən toplanmış, hədə və şantaj yolu ilə müqaviləyə imza atmış qeyri-peşəkar "könüllü"lərdən ibarət dəstələrə çevrilməkdədir. Rusiya ərazisində yerləşən neft-qaz, elektrik, su-kanalizasiya ifrastrukturunun, eləcə də körpülərin, dəmir yollarının və iri həcmli logistika mərkəzlərinin davamlı olaraq sıradan çıxarılması Rusiyanın müharibəni davam etdirmək imkanlarını nəzərəçarpan dərəcədə məhdudlaşdırır.son günlərdə Rusiyada kütləvi səfərbərlik planlarından danışılır. Rusiya rəhbərliyi bunu inkar etsə də rəsmən elan olunmamış səfərbərliyin gizli şəkildə həyata keçirildiyi də məlum faktdır. Lakin bütün bunlar Rusiyanın Ukrayna üzərində tam qələbə qazanması üşün kifayət deyil. Kütləvi səfərbərlik həyata keçirməyin də öz riskləri var. Birincisi, yüz minlərlə vətəndaşın bir anda səfərbər edilməsi ilk növbədə onların təminat məsələsini ortaya çıxarır. Onların yerləşdirilməsi, paltar və qida ilə təmin edilməsi və hərbi təlimlərin keçilməsi, logistikası və s. çox böyük fiziki və maddi resurslar tələb edir. Məhdud sayda xarici muzdluların cəlb edilməsi də vəziyyəti öz xeyrinə dəyişmək üçün kifayət deyil. Bütün bunların həyata keçirilməsi həm də hərbi büdcənin dəfələrlə qaldırılmasını tələb edir. ABŞ və Aİ tərəfindən Rusiya üzərinə qoyulan sanksiyalar isə Rusiya iqtisadiyyatına və nəticə etibarilə maliyyə resurslarına gündən günə daha çox təsir göstərir ki, bu da milyonlarla insanın gündəlik həyatına təsir edən iqtisadi - sosial nəticələr doğurur. Müharibəni açıq tənqid etmək ciddi hüquqi risklərlə müşayiət olunduğundan, ictimai narazılığın nə vaxt siyasi reaksiyaya çevriləcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Lakin Rusiya hakimiyyəti belə bir ssenarinin mümkünlüyünü də istisna edə bilməz. Rusiyanın indiki vəziyyətində səfərbərlik elan etmək cəmiyyət tərəfindən ciddi etirazla qarşılana bilər, ictimai-siyasi sabitlik pozula bilər və hadisələr mövcud hökümətin iflasına və hətta hakimiyyətin itirilməsinə qədər inkişaf edə bilər. Hakimiyyətin itirilməsinin isə Putin Rusiyası üçün misli görünməmiş fəsadlara gətirib çıxaracağı şübhəsizdir.
Rusiya-Ukrayna müharibəsinin taleyini yalnız cəbhədəki hərbi vəziyyət həll etməyəcək. Rusiya üçün insan resursları, hərbi sənayenin dayanıqlılığı, maliyyə imkanları və daxili ictimai-siyasi sabitlik bir-biri ilə sıx bağlı olan amillərdir. Ukrayna üçün isə əsas məsələ xarici dəstəyin və bunun nəticəsində müdafiə imkanlarının davamlılığıdır. Avropa üçün isə Rusiya-Ukrayna müharibəsi artıq Avropanın özünün təhlükəsizlik sistemi ilə bağlı strateji məsələyə çevrilib. Beləliklə, müharibə uzandıqca cəbhədəki güc balansı ilə yanaşı, iqtisadi və sosial dayanıqlılıq da qarşıdurmanın əsas amillərinə çevrilir.
Cavanşir Feyziyev
Milli Məclisin deputatı
1 oktyabr 2026-cı il
Baxış sayı: 100
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu növbəti nəşrini təqdim edir
Bu gün, 11:00
Azərbaycanlı itkinlərdən qalmış xatirə əşyaları Brüsseldə nümayiş olunub
Bu gün, 10:30
Avropa şəhərlərində Ermənistanın mina müharibəsinə qarşı silsilə aksiyalar keçirilir
Bu gün, 08:30
NAZİM MUSTAFA AĞBABANIN FƏXRİ, TARİXİMİZİN VƏFALI QƏLƏMİ
Bu gün, 08:00
Çin Azərbaycanın enerji layihəsini və Orta Dəhlizin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb
Dünən, 20:30
Ərdoğan prezident İlham Əliyevə zəng edib
Dünən, 20:00
В Баку начала работу XII международная книжная выставка
Dünən, 17:30
TÜRK-AY Təşkilatının nümayəndə heyəti Xankəndidə səfərdədir
Dünən, 16:30
Leyla Aliyeva highlights importance of international cooperation in fight against childhood cancer
Dünən, 16:00
Dövlət əleyhinə açıq çağırışlar yayan 7 nəfər beynəlxalq axtarışa verilib - Baş Prokurorluq
Dünən, 12:00
Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda infrastruktur layihələrinə 2 milyard avro investisiya cəlbini planlaşdırır
Dünən, 11:53
Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanı İspaniyada nəşr olunub
Dünən, 11:00
İtkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi Azərbaycan üçün əsas prioritetlərdən biridir
Dünən, 10:30
Azərbaycanın etnik-mədəni zənginliyi: “Oğuz-Qəbələ bölgəsinin ləzgi folkloru” kitabı çapdan çıxıb
Dünən, 10:00
Azərbaycanlı itkin ailələri Avropa Parlamenti qarşısında etiraz aksiyası keçirib
20-10-2026, 18:00
Prezident İlham Əliyev Qarabağ Milli Parkının yaradılması haqqında Sərəncam imzalayıb
20-10-2026, 17:30
“İrəvan tarixi sənədlərin dili ilə” ingilis dilində nəşr olunmuş kitabın Vaşinqtonda təqdimatı olub
20-10-2026, 16:30
Şəfa verən əllər – Kamil Bəkirov
20-10-2026, 13:30
Beynəlxalq güclərin sövdələşməsi hansı təhlükəli tendensiyalara yol açar?
20-10-2026, 13:30
Süni intellekt sahəsində biliklərin inkişaf etdirilməsi vacibdir
20-10-2026, 10:30
Orta Dəhliz sabit və etibarlı bağlantılar üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır
20-10-2026, 10:30
Zəngilana köçürülmüş sakinlərdən 800-dən çox şəxs məşğulluq tədbirlərinə cəlb edilib
20-10-2026, 09:00
“Qərbi Azərbaycan folkloru” çoxcildliyinin VI cildi nəşr olunub
20-10-2026, 09:00
Azərbaycan filmi Haaqa Beynəlxalq Film Festivalında nümayiş olunacaq
20-10-2026, 08:30
Mətbuat Şurası Türkiyə mediasını Azərbaycana qarşı qərəzli məlumatlar yaymamağa çağırıb
19-10-2026, 21:00
Ölkəmizə gətirilmiş ukraynalı uşaqlar üçün ekskursiyalar təşkil olunub
19-10-2026, 18:30
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
19-10-2026, 18:30
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda DOST xidmətləri şəbəkəsi genişlənir
19-10-2026, 17:00
“Müstəqilliyin bərpasının 35-ci ilində”: Anadolu Universitetində beynəlxalq konfrans
19-10-2026, 15:30
Burhanettin Duran: Sarsılmaz qardaşlıq bağlarına sahib olduğumuz Azərbaycana firavanlıq arzulayıram
19-10-2026, 09:30
Leyla Aliyeva highlights importance of international cooperation in fight against childhood cancer
Washington hosts exhibition-concert marking anniversary of restoration of Azerbaijan’s independence
Baku Declaration adopted
ANAMA: 1,239.1 hectares cleared of mines and unexploded ordnance last week
International travellers visit Ganjasar Monastery Complex
