FACT-INFO.AZ » SİYASƏT » Rafael Hüseynov: Sosial mediada azadlıqla azğınlığın sərhədləri dəqiq müəyyənləşdirilməlidir
5-03-2019, 09:35 | SİYASƏT
Rafael Hüseynov: Sosial mediada azadlıqla azğınlığın sərhədləri dəqiq müəyyənləşdirilməlidir

Demokratik dəyərlər və kütləvi informasiya vasitələri, insan hüquqları və mətbuat, eləcə də sosial şəbəkələrdə ifadə azadlığı və onun hüdudları kimi həssas mövzular son illərdə Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) sessiyalarında, təşkil etdiyi müxtəlif dəyirmi masalarda daimi yer almaqdadır. Qurumun növbəti yaz sessiyası ərəfəsində keçirilən komitə iclaslarında həmin mövzulara yenidən diqqət yönəldilməsi ənənəviləşmiş xəttin davamı kimi qəbul edilə bilər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, AŞPA-nın mədəniyyət, elm, təhsil və media komitəsinin martın 4-də İspaniyanın Qranada şəhərindəki tarixi Əlhambra sarayında keçirilən iclasında gündəliyə çıxarılan məruzələrdən ikisi bilavasitə bu problemlər dairəsi ilə bağlı idi. Təsadüfi deyil ki, ispaniyalı deputat Xose Çepedanın hazırladığı “Sosial media: ictimai təhdidlər, yaxud insan hüquqlarına qarşı təhlükələr” adlı məruzə də geniş fikir mübadilələri doğurdu. Həmin müzakirələrə qatılan Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Rafael Hüseynov əvvəlcə sosial medianın ictimai-siyasi həyatdakı yeri məsələsinə toxunaraq dedi: “XX əsrin son onillərinə qədər kütləvi informasiya vasitələri deyərkən biz qəzet və jurnalları, radio-televiziyaları, informasiya agentliklərini nəzərdə tuturduq. Lakin internet erasının başlanması ilə qısa bir zaman içərisində yaranan və bütün dünyanı əhatə edən sosial şəbəkə bu anlayışı mahiyyəti etibarilə dəyişdi. İnternet kabusunun bəhrəsi kimi yaranan sosial şəbəkə son dərəcə qısa bir vaxt ərzində klassik media modelini laxlada, onun müvazinətini poza bildi.

Onun yerini tutmadı, amma səviyyəsinin də, nüfuzunun da aşağı düşməsinə nəzərəçarpacaq ziyan vurmağı bacardı. Bu təbii gedişləmi baş verdi, ya idarəolunan bir prosesin nəticəsi olaraqmı yarandı? Bu, artıq ayrıca təhlil tələb edən başqa sualdır. Sosial şəbəkə rəsmi medianın alternativi, rəqibi kimi deyil, dublikatı olmaq iddiası kimi ortaya çıxıb. Lakin dublikatın sürəti də, intriqası da, macəraçı cazibədarlığı da çox olduğundan qısa müddətdə cəmiyyət həyatında və düşüncədə özünə yer tutub. Nəticə etibarı ilə müəyyən faydalarına, gərəkliliyinə baxmayaraq sosial şəbəkə tədricən bəzi yönləri ilə həm də nəhəng media virusuna çevrilib”.

Deputat Rafael Hüseynov sosial şəbəkədə baş verən bəzi arzuolunmaz prosesləri informasiya mühitinin ekologiyasını pozan təmayüllər kimi dəyərləndirərək deyib: “Yeni dövrün ekoloji təhlükələri sırasında ən narahatlıq doğuranlarından biri informasiya mühitinin çirkləndirilməsidir. Həm də digər ekoloji bəlalardan fərqli olaraq bu təmayül istisnasız olaraq bütün dünyanı əhatə edir. Başlıca səbəb də odur ki, biz hamımız eyni bir “hörümçəyin torun”dayıq. Sosial şəbəkədə müşahidə edilən qeyri-peşəkarlıq, təəssüf ki, kütləvi informasiya vasitələrinə daha çox sirayət etməyə, onu içəridən zədələməyə, öz kökünə salmağa başladı. Dezinformasiya da, müxtəlif növ təbliğat və antitəbliğat da müəyyən həcmdə mətbuatda həmişə olub. Amma heç vaxt indiki kimi geniş, kütləvi, çılpaq və dağıdıcı səciyyə daşımayıb. Bu gün sosial şəbəkə həm qəzet-jurnal, həm radio-televiziya, həm də hər yaxşı-yaman, yalan-doğru xəbəri eşidəcəyin ictimai məkandır. Sosial şəbəkədə heç də hər şey pis deyil. Lakin məhz sosial şəbəkə getdikcə daha artıq ölçülərdə informasiya başıpozuqluğuna, milli, irqi, dini ayrı-seçkiliyə rəvac verən, nifrətyayıcı çıxışlara meydan açır”.

Sosial şəbəkənin bütün təqdir olunası cəhətləri ilə yanaşı, doğurduğu mənfi təmayüllərlə insan haqlarına, demokratik dəyərlərə təhlükələr törətməsi, bu təhdidlərdən necə qurtulmaq məsələsinə toxunan Rafael Hüseynov mümkün yolları da göstərib: “İfadə azadlığı, təbii ki, demokratiyanın bizə verdiyi ən üstün nemətlərdəndir. Lakin sosial şəbəkədə ifadə azadlığının bəzi hallarda ifadə azğınlığına çevrilməsi demokratiya pərdəsi altında birbaşa olaraq insan hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır. Bəs bu hallarla mübarizənin yolu hansı, şərtləri nədir? Sosial şəbəkədəki xaosun dayandırılmasının əsas açarı nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi, hüquqi cavabdehliyin artırılmasıdır. Sosial şəbəkə istifadəçisi olmaqdan ötrü qeydiyyat sərtləşdirilməli, qapalı imzalılıq yasaq edilməli, hər kəs yalnız öz kimlik vəsiqəsi ilə tanınmalıdır. Eləcə də lap başlanğıcdan potensial istifadəçi hansı qaydalara əməl etməli olması ilə bağlı hüquqi məsuliyyət daşıdığını müəyyən edən müqaviləni təsdiqləməlidir. Sosial şəbəkədə ayrı-ayrı insanlara, populyar şəxsiyyətlərə, eləcə də dövlətlərə, xalqlara qarşı elə arzuolunmaz təqdimatlarla qarşılaşırıq ki, bunlar həm qanunlara, həm demokratik dəyərlərə, həm də insan hüquqlarına qarşı açıq təhdidlər sayılmalıdır. Çox zaman bu qəbil çıxışların ardında konkret qüvvələr, kəşfiyyatlar, maliyyə resursları dayanır. Sosial şəbəkələrdəki anonimlik məsələsi aradan qaldırılarsa, hüquqi mexanizmlər daha sərrast fəaliyyətə başlayarsa, belə xoşagəlməz və qanunazidd hallar azalar”.

Azərbaycanlı deputat hamı üçün ortaq olan sosial şəbəkədə nizam yaratmaq üçün səylərin daha da artırılmasının, müştərək mübarizənin vacib olduğunu vurğulayıb.




Baxış sayı: 1 356
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinə və inkişaf gündəliyinə töhfə verən mühüm tərəfdaşdır Dünən, 17:00 “The Wall Street Journal”: İran müharibəyə rəğmən 2500-ə qədər raketə malikdir Dünən, 17:00 Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik edib Dünən, 16:30 “Keçmişdən sabaha yol kəlağayı” kitabı oxuculara təqdim olunub Dünən, 13:30 Yol polisi küləkli hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə müraciət edib 14-11-2026, 18:00 Azərbaycan–Birləşmiş Krallıq əlaqələri: Etibarlı münasibətlərdən strateji tərəfdaşlığa 14-11-2026, 16:30 “Sabirin sözü, zamanın gözü” kitabının təqdimatı reallaşıb 14-11-2026, 16:30 Tələbələrin fotolarını süni intellektlə montaj edərək hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanılıb 13-11-2026, 19:30 COP31-də növbəti tematik gün maliyyə və ticarət məsələlərinə həsr olunub 13-11-2026, 14:30 Media və Yayım Şurası açıqlama yayıb 13-11-2026, 14:30 Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Dublində Böyük Britaniyanın Baş naziri ilə görüşüb 13-11-2026, 12:30 Qarabağ təbiətinin şəfa mənbəyi 13-11-2026, 11:30 Baş prokuror Binəqədi rayonunda vətəndaşların müraciətlərini dinləyəcək 13-11-2026, 11:30 Bakıda “Eternity-2026” təliminin açılışı olub 13-11-2026, 11:30 Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 9-cu Zirvə Toplantısı çərçivəsində dəyirmi masada iştirak edib 13-11-2026, 09:30 Bir əsrin işığında türkologiya 12-11-2026, 19:00 “Azercell” Gəncə və Xankəndidə 100 müəllimin süni intellekt bacarıqlarını inkişaf etdirib 12-11-2026, 18:30 12 noyabr – Konstitusiya Günü 12-11-2026, 18:30 Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 9-cu Zirvə Toplantısının açılış plenar sessiyasında iştirak edib 12-11-2026, 18:30 Prezident İlham Əliyev Dublində Volodimir Zelenski ilə görüşüb 12-11-2026, 16:00 Qərbi Azərbaycana həsr olunmuş kitab əcnəbi dildə nəşr edilib 12-11-2026, 11:00 Azərbaycanın təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş itkin düşmüş şəxslərlə bağlı qətnamə BMT-nin Komitəsində qəbul edilib 12-11-2026, 10:00 “IRS-Naslediye” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb 12-11-2026, 10:00 Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Konstitusiya Günü ilə bağlı paylaşım edib 12-11-2026, 09:30 G7 ölkələrinin XİN rəhbərləri Ukraynaya uzaqmənzilli silahların tədarükünü müzakirə ediblər 12-11-2026, 09:30 Mədəni və yaradıcı sənaye sahəsində qrant müsabiqəsi elan edilib 11-11-2026, 21:00 "Rəqəmsal Media Ayı" çərçivəsində növbəti təlim proqramına başlanılıb 11-11-2026, 18:00 İrəvandakı tarixi Göy məsciddə müsəlman dini mərasimi ilə bir araya sığmayan tədbirin keçirilməsi vandalizmdir - QMİ 11-11-2026, 16:30 Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva COP31-in Liderlər Sammitində iştirak ediblər 11-11-2026, 16:00 Xəzərin səviyyə tərəddüdləri və Günəş fəallığı, yeni tədqiqatlar 11-11-2026, 14:30
Köşə yazarları
Təqvim
«    Noyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30