Azərbaycanın Albaniyadakı səfirliyinin təşkilatçılığı ilə Albaniya Elmlər Akademiyasında Qafqaz Albaniyasının tarixi və mədəni irsinə həsr olunan kitabın təqdimatı keçirilib. Təqdimatın açılış hissəsində Albaniya Elmlər Akademiyasının rəhbərliyi adından akademiyanın elmi katibi, akademik Anila Hoda iştirakçıları salamlayıb.

Fact-info.az xəbər verir ki, Azərbaycanın Albaniyadakı səfiri Anar Hüseynov çıxışında Qafqaz Albaniyasının tarixinin Azərbaycanın tarixi irsinin mühüm hissəsi olduğunu qeyd edib. O bildirib ki, bu mövzunun qədim tarix, mədəniyyət, din, memarlıq və xristian irsi baxımından öyrənilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır və Qafqaz Albaniyası ilə bağlı həqiqətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması Azərbaycan üçün vacib istiqamətlərdən biridir.

Səfir, həmçinin Azərbaycanla Albaniya arasında siyasi, iqtisadi və enerji sahələri ilə yanaşı, elm və mədəniyyət sahələrində də əməkdaşlığın inkişaf etdiyini, belə tədbirlərin iki ölkənin alimləri və tədqiqatçıları arasında əlaqələrin genişlənməsinə xidmət etdiyini vurğulayıb.

Tədbir çərçivəsində tarixçi, Qafqaz Tarixi Mərkəzinin direktoru Rizvan Hüseynovun müəllifi olduğu “Qafqaz Albaniyasının qısa tarixi” kitabının hazırlanması zamanı Qafqaz Albaniyasının dövlətçilik tarixi, onun Azərbaycanın siyasi və mədəni inkişafındakı yeri barədə məlumat verilib. Müəllif Şəkinin Kiş kəndində (kishë sözü alban dilində kilsə mənasını verir) yerləşən qədim Müqəddəs Yelisey kilsəsinin Qafqazda erkən xristian irsinin mühüm nümunələrindən olduğunu qeyd edilib.

O bildirib ki, 1836-cı ildə Rusiya imperatoru I Nikolayın fərmanı ilə Alban katolikosluğunun ləğv olunaraq onun kilsə, torpaq, əmlak və arxivlərinin Eçmiədzin erməni patriarxlığının tabeliyinə verilməsi alban dini və mədəni irsinin taleyində əsas dönüş nöqtələrindən biri olub. Müəllifin fikrincə, bu proses yerli alban əhalisinin deetnikləşməsi və erməniləşdirilməsinə, alban dini-mədəni irsinin isə sonrakı dövrlərdə erməni irsi kimi təqdim edilməsinə şərait yaradıb. Rizvan Hüseynov bəzi abidələrin görünüşü və yazılarında dəyişikliklər aparıldığını bildirib, alban tarixi-mədəni irsinin mənsubiyyətinin ilkin mənbələr və maddi sübutlar əsasında beynəlxalq elmi müstəvidə araşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Albaniya Elmlər Akademiyasının Albanologiya şöbəsinin müdiri, akademik Gezim Hoca “Qafqaz Albaniyasının tarixinə baxış” mövzusunda çıxış edərək Rizvan Hüseynovun yeni nəşri əsasında Qafqaz Albaniyasının tarixi və mədəni irsinə dair fikirlərini bildirib.

Alban-Udi Xristian Dini İcmasının sədri Robert Mobili isə “Qafqaz Alban Apostol Kilsəsi və Azərbaycandakı alban icmasının xristian irsi” mövzusunda təqdimatla çıxış edib. O, Azərbaycanda qorunub saxlanılan Qafqaz Albaniyasına aid xristian irsi, qədim dini abidələr və Alban-Udi icmasının bu irsin yaşadılması istiqamətində fəaliyyəti barədə məlumat verib. Robert Mobili Qafqaz Albaniyasının xristian irsinin Azərbaycanın tarixi-mədəni müxtəlifliyinin mühüm tərkib hissəsi olduğunu diqqətə çatdırıb.

Kitabın təqdimatında Albaniya Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik Skender Gyinuşi də iştirak edib.

Tədbirin sonunda iştirakçıların sualları cavablandırılıb, Qafqaz Albaniyasının tarixi və mədəni irsi, habelə Azərbaycan və Albaniya elmi dairələri arasında gələcək əməkdaşlıq imkanları ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.