FACT-INFO.AZ » SİYASƏT » “Euroreporter” portalında Şərq Tərəfdaşlığı Sammiti öncəsi Aİ-Azərbaycan münasibətlərinə dair məqalə dərc olunub
8-12-2021, 09:25 | SİYASƏT
“Euroreporter” portalında Şərq Tərəfdaşlığı Sammiti öncəsi Aİ-Azərbaycan münasibətlərinə dair məqalə dərc olunub

Məqalədə Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı proqramı barədə ümumi məlumat verilib, Azərbaycan və Aİ arasında bu proqram çərçivəsində aparılan danışıqlar və irəli sürülən təkliflərdən bəhs edilib. Eyni zamanda, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Azərbaycanın oynadığı rol və ərazi bütövlüyü bərpa edildikdən sonra regionda yaranmış yeni reallıqlar oxucuların diqqətinə çatdırılıb.

Məqalənin girişində qeyd edilib ki, dekabrın 15-də Brüsseldə Aİ və Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinin 6-cı sammiti keçiriləcək və bu sammit 2017-ci ildən bəri Avropa İttifaqı və şərqdə yerləşən ölkələr arasında keçirilən ilk rəsmi sammit olacaq. Azərbaycan üçün isə qarşıdakı sammit 44 günlük müharibə və Ermənistan üzərində qətiyyətli Qələbədən sonra ilk sammitdir. Bu, həmçinin Azərbaycanın Aİ ilə münasibətlərinin gələcəyi və ehtimal ki, tərəflərin bir neçə ildən bəri ətrafında müzakirələr apardığı yeni çərçivə sazişinin layihəsi haqqında danışmaq üçün də mühüm fürsət olacaq.

Məqalədə oxuculara Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri ilə əməkdaşlıq üçün təqdim etdiyi hüquqi baza haqqında geniş məlumat verilib. Bildirilib ki, 2010-cu ildə Aİ tərəfindən Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinə yeni tipli hüquqi baza, yəni Assosiasiya Sazişi təklif edildi. Azərbaycan hökuməti 2013-cü ildə bu sənədin əleyhinə çıxış edərək, Brüssel ilə münasibətlərin strateji və bərabərhüquqlu xarakterini poza biləcək istənilən sazişə qarşı olduğunu bəyan etdi. 2015-ci ildə Şərq Tərəfdaşlığı üzrə Riqa Sammitində Azərbaycan hökumətinin təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş yeni təklif – Strateji Tərəfdaşlıq Sazişi üzərində danışıqlar başladı. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2019-cu ildə danışıqlarda əsas mübahisəli məqam olan Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) üzvlük məsələsinə də aydınlıq gətirib və bildirib ki, Azərbaycanın ixracının əsasını neft və qaz təşkil etdiyinə görə, hələlik ÜTT üzvlüyünün vaxtı çatmayıb.

Müəllif qeyd edir ki, danışıqlar ləng irəliləsə də, Aİ və Azərbaycan arasında hərtərəfli iqtisadi əməkdaşlıq (xüsusilə də enerji sahəsində) tərəflərin danışıqlar prosesini müsbət yekunlaşdırması üçün stimulverici amildir. Azərbaycanın ümumi ticarətində Aİ böyük paya malikdir, Azərbaycan isə öz növbəsində Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. 2020-ci ilin dekabr ayında Azərbaycan Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya qaz ixracına başlayıb və əgər Türkmənistanın layihədə iştirakı ilə bağlı danışıqlar uğurla başa çatarsa, bu kəmərin Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün əhəmiyyəti xeyli artacaq. Eyni zamanda, Prezident İlham Əliyev Azərbaycan qazını alan ölkələrin təminatın davamlılığı ilə bağlı problemlə üzləşmədiyini vurğulayıb: “Azərbaycan qazı ilə təchiz edilən ölkələrdə nə qaz böhranı, nə qiymət böhranı və nə də soyuqdan donma var. Bu, göstərir ki, Cənub Qaz Dəhlizi Avropa üçün əsl enerji təhlükəsizliyi layihəsidir”.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təmin etməsi də bu ölkənin Aİ ilə münasibətləri üçün yeni şanslar açır. Belə ki, Aİ-nin regiona münasibətdə həm Ermənistan, həm də Azərbaycan üçün məqbul yanaşma ilə çıxış etməsi çətin olub. Rəsmi Yerevan Aİ-dən Azərbaycanın işğal olunmuş əraziləri ilə bağlı öz müqəddəratını təyinetmə prinsipini vurğulamağı tələb edir, Azərbaycan isə Brüsseli ərazi bütövlüyünə qonşuluqdakı digər münaqişələrə münasibətdə sərgilənən mövqe ilə eyni şəkildə davranmağa çağırırdı. Azərbaycanın ötən il ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi və ərazilərinin işğalına son qoyması, cari ilin noyabr ayında Ermənistan-Azərbaycan sərhədlərinin delimitasiya və demarkasiyası üzrə danışıqların başlanması çox güman ki, Aİ-nin region ölkələri ilə əlaqələri üçün daha əlverişli siyasi mühit yarada biləcək.

Müəllif qeyd edir ki, müharibədən sonrakı vəziyyətin yaratdığı imkanlardan səmərəli istifadə etmək üçün Aİ region ölkələrinə eyni münasibət bəsləməli və regiona münasibətdə öz siyasətində onların narahatlıqlarını nəzərə almalıdır. Buna misal kimi bu ilin yayında Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri üçün yardım paketinin açıqlanmasından sonra Brüssel Azərbaycanda tənqidə tuş gəlib. Azərbaycanın tamamilə dağıdılmış Qarabağ bölgəsinin minalardan təmizlənməsi və reabilitasiyası ehtiyaclarını nəzərə almayan Aİ Azərbaycana Gürcüstan (3,9 milyard avro) və Ermənistandan (2,6 milyard avro) əhəmiyyətli dərəcədə az (200 milyon avrodan az) yardım ayırıb. Avropa İttifaqı investisiya paketinin əsl mahiyyəti və məqsədləri ilə bağlı suallara səbəb olan, Aİ-nin azərbaycanlılar arasında imicinə mənfi təsir göstərən bu uyğunsuzluğa inandırıcı izahat verə bilməyib.




Baxış sayı: 727
Azərbaycan filmi Haaqa Beynəlxalq Film Festivalının qalibi olub Bu gün, 09:30 Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinə və inkişaf gündəliyinə töhfə verən mühüm tərəfdaşdır Dünən, 17:00 “The Wall Street Journal”: İran müharibəyə rəğmən 2500-ə qədər raketə malikdir Dünən, 17:00 Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik edib Dünən, 16:30 “Keçmişdən sabaha yol kəlağayı” kitabı oxuculara təqdim olunub Dünən, 13:30 Yol polisi küləkli hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə müraciət edib 14-11-2026, 18:00 Azərbaycan–Birləşmiş Krallıq əlaqələri: Etibarlı münasibətlərdən strateji tərəfdaşlığa 14-11-2026, 16:30 “Sabirin sözü, zamanın gözü” kitabının təqdimatı reallaşıb 14-11-2026, 16:30 Tələbələrin fotolarını süni intellektlə montaj edərək hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanılıb 13-11-2026, 19:30 COP31-də növbəti tematik gün maliyyə və ticarət məsələlərinə həsr olunub 13-11-2026, 14:30 Media və Yayım Şurası açıqlama yayıb 13-11-2026, 14:30 Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Dublində Böyük Britaniyanın Baş naziri ilə görüşüb 13-11-2026, 12:30 Qarabağ təbiətinin şəfa mənbəyi 13-11-2026, 11:30 Baş prokuror Binəqədi rayonunda vətəndaşların müraciətlərini dinləyəcək 13-11-2026, 11:30 Bakıda “Eternity-2026” təliminin açılışı olub 13-11-2026, 11:30 Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 9-cu Zirvə Toplantısı çərçivəsində dəyirmi masada iştirak edib 13-11-2026, 09:30 Bir əsrin işığında türkologiya 12-11-2026, 19:00 “Azercell” Gəncə və Xankəndidə 100 müəllimin süni intellekt bacarıqlarını inkişaf etdirib 12-11-2026, 18:30 12 noyabr – Konstitusiya Günü 12-11-2026, 18:30 Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 9-cu Zirvə Toplantısının açılış plenar sessiyasında iştirak edib 12-11-2026, 18:30 Prezident İlham Əliyev Dublində Volodimir Zelenski ilə görüşüb 12-11-2026, 16:00 Qərbi Azərbaycana həsr olunmuş kitab əcnəbi dildə nəşr edilib 12-11-2026, 11:00 Azərbaycanın təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş itkin düşmüş şəxslərlə bağlı qətnamə BMT-nin Komitəsində qəbul edilib 12-11-2026, 10:00 “IRS-Naslediye” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb 12-11-2026, 10:00 Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Konstitusiya Günü ilə bağlı paylaşım edib 12-11-2026, 09:30 G7 ölkələrinin XİN rəhbərləri Ukraynaya uzaqmənzilli silahların tədarükünü müzakirə ediblər 12-11-2026, 09:30 Mədəni və yaradıcı sənaye sahəsində qrant müsabiqəsi elan edilib 11-11-2026, 21:00 "Rəqəmsal Media Ayı" çərçivəsində növbəti təlim proqramına başlanılıb 11-11-2026, 18:00 İrəvandakı tarixi Göy məsciddə müsəlman dini mərasimi ilə bir araya sığmayan tədbirin keçirilməsi vandalizmdir - QMİ 11-11-2026, 16:30 Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva COP31-in Liderlər Sammitində iştirak ediblər 11-11-2026, 16:00
Köşə yazarları
Təqvim
«    Noyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30