2020-02-01 08:40:13 | CƏMİYYƏT
Seçki prosesində mediada hüquqi məsuliyyət

İnternet medianın və sosial şəbəkələrin belə sürətlə inkişafı hər zaman olduğu kimi seçki dönəmində də hüquqi məsuliyyətin aktuallığını önə çıxarır

Hər kəsə açıq olan bu virtual məkanda hüquqi öhdəliyi müəyyənləşdirmək kifayət qədər çətindir. Bu gün sosial şəbəkələrin media kimi qəbul olunub-olunmamasından asılı olmayaraq, bu resursun təsir imkanları ənənəvi medianı üstələyir. Bu baxımdan sosial şəbəkələrdən necə qurtulmaq deyil, onun hüququ mexanizmləri haqqında düşünmək zərurətini ortalığa çıxarır.

Azərbaycanda seçki dönəmində istər sosial şəbəkələrdə, istərsə də müxtəlif media quruluşlarında etik prinsiplərin gözlənməsi vacib məqamdır. Məşhur avropalı media eksperti Henrik Keyt Hansenin müəllifi olduğu “Seçkilərin ədalətli və balanslı işıqlandırılması ” kitabında yazır: “Etika mənəvi seçimlərin araşdırılmasıdır, yəni biz nələri etməliyik və nələri etməməliyik. Mediada ən çətin etik dillemaların bəziləri insanların, seçkiyə qatılan namizədlərin şəxsi həyatı ilə bağlıdır”. Yəqin avropalı media eksperti bu fikirlərini ənənəvi media haqqında deyib. Sosial şəbəkələrdə və ümumilikdə, media mühitində ifrat söz azadlığı müsbət yeniliklərlə bərabər bəzən xoşagəlməz çalarlar yaradır. Bu tendensiya seçki proseslərində daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. Bu gün Azərbaycan mediasına, xüsusilə, internet saytlarına, sosial şəbəkələrə nəzər salanda bu söyüş, təhqir dueti daha kəskin formada özünü göstərir. Kiminsə təhriki və yaxud maliyyə dəstəyi ilə yazılmasından asılı olmayaraq belə təhqir elementləri normal hal deyil.

Mənfi tendensiyalar davranışda, məsuliyyətin bölüşməsində, cəmiyyətlə münasibətlərdə özünü göstərir.Bunun fəsadlarını isə hər zaman hiss edirik. Yaddaşlarımızı təzələmək məqsədilə bəzi hüququ məqamları xatırlatmaq istərdim.

Konstitusiyamızın 47-ci maddəsi hər kəsin fikir və söz azadlığını təsbit edir. 50-ci maddə isə hər kəsə istədiyi məlumatı qanuni yolla axtarmaq, əldə etmək, ötürmək, hazırlamaq və yaymaq azadlığı verir. Bu maddə həmçinin medianın azadlığına təminat verərək, kütləvi infomasiya vasitələrində dövlət senzurasını qadağan edir. Bu azadlıqlar insani və bəşəri prinsiplərə uyğun təsbit olunub.

Həmçinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 46-cı maddəsi hər kəsin öz şərəf və ləyaqətini müdafiə etmək hüququnu tanıyır. 1.Hər kəsin öz şərəf və ləyaqətni müdafiə etmək hüququ vardır. 2. Şəxsiyyətlərin ləyaqəti dövlət tərəfindən qorunur. Heç bir hal şəxsiyyətin ləyaqətinin alçaldılmasına əsas verə bilməz. Konstitusiyamızda fikir və söz azadlığına geniş yer verilsə də, hər şəxsin şərəf və ləyaqəti eyni səviyyədə qorunur.

Deməli, birinin ifrat azadlığı digər bir vətəndaşın hüququnu pozursa, bu artıq ciddi narazılıq yaradır. Bu gün bir çox hallarda media cəmiyyət münasibətlərinin yetərincə tənzimlənməməsi, sosial şəbəkələrdə, ümumilikdə, elektron mediada, tv-lərdə hüquqi məsuliyyətin oturuşmaması bu problemləri daha da dərinləşdirir.

Sosial şəbəkələrdən fərqli olaraq mövcud qanunlar jurnalistə hüquqlar, azadlıqlar verir, həmçinin onun məsuliyyətini müəyyənləşdirir. Bu o demək deyil ki, jurnalist həqiqəti yazmaqdan vaz keçməlidir və yaxud loyal mövqe tutmalıdır. Azad cəmiyyətin inkişafı, vətəndaşın rifahı, dövlətçiliyin möhkəmlənməsi naminə hər bir kəsin həqiqəti deməyə haqqı və konstitusion hüquqü var.

Seçki proseslərində müstəqil KİV-lərin fəaliyyəti hər zaman mühüm əhəmiyət kəsb edir. Medianın qatılmadığı seçki təbii ki, mümkünsüzdür. Məhz bu kampaniya dövründə KİV bütün proseslərin fövqündə duraraq bir çox hallarda istiqamətverici qüvvəyə çevrilir.

Çox zaman jurnalistin peşəkarlığı, etik çərçivəyə uyğun davranışı, hadisələrə obyektiv, vicdanlı yanaşması yaranan gərginliyin səngiməsinə, insanların daha doğru infomasiya əldə etməsinə şərait yaradır. Digər tərəfdən istər, telekanallar, istərsə də internet portalları yalnız seçki donəmində deyil, hər zaman cəmiyyətin bütün təbəqələrinin mövqeyini nəzərə alaraq informasiya balansını qorumalıdırlar.Təbii ki, bu balansı qorumayan KİV-lər cəmiyyətdə gərginliyi daha da artırır.

Hüquqi məsuliyyət sosial şəbəkələrin, internet medianın azadlığının əlindən alınması, fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması anlamına gəlməməlidir. Hüquqi məsuliyyət gözlənilən, baş verə biləcək qorxulu tendensiyaların zamanında qarşısının alınması üçün bir mexanizm olmalıdır.

Əkrəm Bəydəmirli

Baxış sayı : 1241
Digər yazılar
Zəngilanın Sarılı Xəştab kəndi - VİDEO 2021-06-21 08:50:01 Azərbaycanlı şərqşünasın Zəngəzur dəhlizi haqqında məqaləsi ərəb KİV-lərində dərc olunub 2021-06-21 08:20:08 Ermənistanda seçki pozuntuları barədə prokurorluqdan açıqlama 2021-06-21 07:55:47 İsraildə Ermənistanın müharibə cinayətləri əleyhinə aksiya keçirilib 2021-06-21 07:55:07 Ermənistan düşmənçilik münasibətlərindən əl çəkməli və qonşularla yaxşı münasibət qurmağa başlamalıdır - Türkiyə XİN 2021-06-21 06:50:29 Azad edilmiş ərazilərdə aeroportların tikintisi üçün idxal olunan bəzi mallar gömrük rüsumundan azad edilib 2021-06-20 10:40:35 Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və türk diasporlarının birgə fəaliyyəti üçün ciddi hüquqi əsaslar yaradıb - Fuad Muradov 2021-06-20 08:50:44 Yeni Zəngəzur Dəhlizi regional inkişaf fürsətlərini ortaya çıxaracaq 2021-06-20 07:45:17 Milli Qəhrəmanımızın məzarı ziyarət olundu 2021-06-19 20:45:51 Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində keçirilən paneldə çıxış edib 2021-06-19 11:25:19 Gürcü ekspert: Türkiyə Prezidentinin Şuşaya səfəri regionda yaranmış yeni reallıqların göstəricisidir 2021-06-19 08:10:32 Leyla Abdullayeva beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarına çağırış edib 2021-06-19 07:30:24 Ermənistanın təcavüzü nəticəsində dəymiş ziyanın aradan qaldırılması məsələləri müzakirə edilib 2021-06-18 21:25:41 Azərbaycan-Rusiya xalqlarının dostluq əlaqələri möhkəmlənir 2021-06-18 21:10:30 Nüvədi kəndinin sakinləri dünya birliyinə müraciət ediblər 2021-06-18 14:15:57 “Səhnədən səngərə” layihəsi şəhid Zamin Rəhimov haqqındadır 2021-06-18 09:40:52 Ukraynalı hərbi jurnalist: Mülki şəxslərin mina partlayışı nəticəsində həlak olmasının məsuliyyəti Ermənistan üzərinə düşür 2021-06-18 09:35:17 Siyasi ekspert: Şuşa Bəyannaməsi Robert Köçəryanın təxribatçı çıxışlarına öldürücü zərbədir 2021-06-18 08:55:15 Ermənistanın mina xəritələrini verməsi üçün beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edilib 2021-06-18 07:40:22 Ermənistan çətin durumda: Yeni reallıqlar beynəlxalq güclər tərəfindən qəbul edilir 2021-06-18 07:35:18 Ana dilimizin tədqiqinə töhfə 2021-06-17 18:15:50 Regionda təhlükəsizliyi təmin etmək üçün yeni güc platformasının yaranması zəruri idi- Əkrəm Bəydəmirli 2021-06-17 10:15:40 Heydər Əliyev Fondu “Qarabağın mədəni irsi” nəşrini təqdim edib 2021-06-17 10:00:49 “Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülh istiqamətində işləməkdə qətiyyətliyik” 2021-06-17 09:15:42