2020-02-01 08:40:13 | CƏMİYYƏT
Seçki prosesində mediada hüquqi məsuliyyət

İnternet medianın və sosial şəbəkələrin belə sürətlə inkişafı hər zaman olduğu kimi seçki dönəmində də hüquqi məsuliyyətin aktuallığını önə çıxarır

Hər kəsə açıq olan bu virtual məkanda hüquqi öhdəliyi müəyyənləşdirmək kifayət qədər çətindir. Bu gün sosial şəbəkələrin media kimi qəbul olunub-olunmamasından asılı olmayaraq, bu resursun təsir imkanları ənənəvi medianı üstələyir. Bu baxımdan sosial şəbəkələrdən necə qurtulmaq deyil, onun hüququ mexanizmləri haqqında düşünmək zərurətini ortalığa çıxarır.

Azərbaycanda seçki dönəmində istər sosial şəbəkələrdə, istərsə də müxtəlif media quruluşlarında etik prinsiplərin gözlənməsi vacib məqamdır. Məşhur avropalı media eksperti Henrik Keyt Hansenin müəllifi olduğu “Seçkilərin ədalətli və balanslı işıqlandırılması ” kitabında yazır: “Etika mənəvi seçimlərin araşdırılmasıdır, yəni biz nələri etməliyik və nələri etməməliyik. Mediada ən çətin etik dillemaların bəziləri insanların, seçkiyə qatılan namizədlərin şəxsi həyatı ilə bağlıdır”. Yəqin avropalı media eksperti bu fikirlərini ənənəvi media haqqında deyib. Sosial şəbəkələrdə və ümumilikdə, media mühitində ifrat söz azadlığı müsbət yeniliklərlə bərabər bəzən xoşagəlməz çalarlar yaradır. Bu tendensiya seçki proseslərində daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. Bu gün Azərbaycan mediasına, xüsusilə, internet saytlarına, sosial şəbəkələrə nəzər salanda bu söyüş, təhqir dueti daha kəskin formada özünü göstərir. Kiminsə təhriki və yaxud maliyyə dəstəyi ilə yazılmasından asılı olmayaraq belə təhqir elementləri normal hal deyil.

Mənfi tendensiyalar davranışda, məsuliyyətin bölüşməsində, cəmiyyətlə münasibətlərdə özünü göstərir.Bunun fəsadlarını isə hər zaman hiss edirik. Yaddaşlarımızı təzələmək məqsədilə bəzi hüququ məqamları xatırlatmaq istərdim.

Konstitusiyamızın 47-ci maddəsi hər kəsin fikir və söz azadlığını təsbit edir. 50-ci maddə isə hər kəsə istədiyi məlumatı qanuni yolla axtarmaq, əldə etmək, ötürmək, hazırlamaq və yaymaq azadlığı verir. Bu maddə həmçinin medianın azadlığına təminat verərək, kütləvi infomasiya vasitələrində dövlət senzurasını qadağan edir. Bu azadlıqlar insani və bəşəri prinsiplərə uyğun təsbit olunub.

Həmçinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 46-cı maddəsi hər kəsin öz şərəf və ləyaqətini müdafiə etmək hüququnu tanıyır. 1.Hər kəsin öz şərəf və ləyaqətni müdafiə etmək hüququ vardır. 2. Şəxsiyyətlərin ləyaqəti dövlət tərəfindən qorunur. Heç bir hal şəxsiyyətin ləyaqətinin alçaldılmasına əsas verə bilməz. Konstitusiyamızda fikir və söz azadlığına geniş yer verilsə də, hər şəxsin şərəf və ləyaqəti eyni səviyyədə qorunur.

Deməli, birinin ifrat azadlığı digər bir vətəndaşın hüququnu pozursa, bu artıq ciddi narazılıq yaradır. Bu gün bir çox hallarda media cəmiyyət münasibətlərinin yetərincə tənzimlənməməsi, sosial şəbəkələrdə, ümumilikdə, elektron mediada, tv-lərdə hüquqi məsuliyyətin oturuşmaması bu problemləri daha da dərinləşdirir.

Sosial şəbəkələrdən fərqli olaraq mövcud qanunlar jurnalistə hüquqlar, azadlıqlar verir, həmçinin onun məsuliyyətini müəyyənləşdirir. Bu o demək deyil ki, jurnalist həqiqəti yazmaqdan vaz keçməlidir və yaxud loyal mövqe tutmalıdır. Azad cəmiyyətin inkişafı, vətəndaşın rifahı, dövlətçiliyin möhkəmlənməsi naminə hər bir kəsin həqiqəti deməyə haqqı və konstitusion hüquqü var.

Seçki proseslərində müstəqil KİV-lərin fəaliyyəti hər zaman mühüm əhəmiyət kəsb edir. Medianın qatılmadığı seçki təbii ki, mümkünsüzdür. Məhz bu kampaniya dövründə KİV bütün proseslərin fövqündə duraraq bir çox hallarda istiqamətverici qüvvəyə çevrilir.

Çox zaman jurnalistin peşəkarlığı, etik çərçivəyə uyğun davranışı, hadisələrə obyektiv, vicdanlı yanaşması yaranan gərginliyin səngiməsinə, insanların daha doğru infomasiya əldə etməsinə şərait yaradır. Digər tərəfdən istər, telekanallar, istərsə də internet portalları yalnız seçki donəmində deyil, hər zaman cəmiyyətin bütün təbəqələrinin mövqeyini nəzərə alaraq informasiya balansını qorumalıdırlar.Təbii ki, bu balansı qorumayan KİV-lər cəmiyyətdə gərginliyi daha da artırır.

Hüquqi məsuliyyət sosial şəbəkələrin, internet medianın azadlığının əlindən alınması, fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması anlamına gəlməməlidir. Hüquqi məsuliyyət gözlənilən, baş verə biləcək qorxulu tendensiyaların zamanında qarşısının alınması üçün bir mexanizm olmalıdır.

Əkrəm Bəydəmirli

Baxış sayı : 1325
Digər yazılar
“Narkomaniyaya qarşı mübarizə və vətəndaş cəmiyyəti” mövzusunda ictimai müzakirə keçirilib 2021-09-18 19:30:13 Reza Deqati Nizami Gəncəvinin dağıdılmış büstü barədə paylaşım edib 2021-09-18 11:35:11 Reza Deqati Nizami Gəncəvinin dağıdılmış büstü barədə paylaşım edib 2021-09-18 11:35:11 Ağdamda beynəlxalq konfrans keçirilir 2021-09-18 10:00:06 Azərbaycanda Milli Musiqi Günüdür 2021-09-18 08:45:47 “BBC News”: Keçmişlə gələcəyin astanasında olan Azərbaycan mədəniyyəti ziyarətçilərə unudulmaz təəssürat bəxş edir 2021-09-17 11:10:36 Əhməd İsmayılov: Avrasiya Media Forumu onlarla ölkədən yüzlərlə nümayəndənin birləşdiyi beynəlxalq ünsiyyət platformasıdır 2021-09-17 10:15:50 Əcnəbi media Oxçuçayın çirkləndirilməsindən yazdı 2021-09-17 10:10:00 "Ermənistanı məsuliyyətə cəlb etmək üçün məhkəməyə müraciət edəcəyik" 2021-09-17 09:45:10 Fəlsəfə doktoru Zəkulla Bayramlının polis özbaşınalığı ilə bağlı müraciəti 2021-09-17 09:05:17 Əlaqələndirmə Qərargahının iclasında bir sıra vacib məsələlər müzakirə olunub 2021-09-16 19:05:36 XİN Fransa Milli Assambleyası üzvünün Xankəndiyə qanunsuz səfərinə münasibət bildirib 2021-09-16 12:30:22 Oxçuçay problemi BMT iclasında müzakirəyə çıxarılıb 2021-09-16 09:20:59 Məcburi köçkünlərin xatirələri barədə videoçarxlar hazırlanır 2021-09-16 08:55:38 Sabir Rüstəmxanlı: Bu gün Azərbaycanın yürütdüyü siyasət Azərbaycan və Türkiyə vətəndaşlarının birliyini əks etdirir 2021-09-16 09:25:30 XVII Avrasiya Media Forumu keçirilib 2021-09-16 07:55:59 Ərdoğan Bakının işğaldan azad olunmasının ildönümünü təbrik edib 2021-09-15 18:05:27 Koronavirusun yeni ştamları yaranmağa davam edəcək - Baş infeksionist 2021-09-15 14:35:30 Qarabağ Regional Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin təşkili ilə bağlı işlər aparılır 2021-09-15 10:35:31 Qafqaz-İslam Ordusu və Azərbaycanın xilası 2021-09-15 09:30:27 Hulusi Kılıç: Azərbaycan xalqı Qafqaz İslam Ordusunun tarixi xilaskarlıq missiyasını hər zaman qan yaddaşında yaşadıb 2021-09-15 09:05:57 15 sentyabr Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının tarixi sübutudur 2021-09-15 08:05:40 Prezident İlham Əliyev Cəlilabad və Şəmkirin yeni icra başçılarını videoformatda qəbul edib 2021-09-14 19:40:10 Şamil Ayrım: Azərbaycanla Türkiyə bir-birindən ayrılmaz iki hissədən ibarət bir Vətəndir 2021-09-14 11:30:25