2017-05-17 09:50:39 | QHT VƏ MEDİA
İqtisadi faktor Qarabağ münaqişəsinin həllinə nə dərəcədə təsir edir?

“Əsrin müqaviləsi” imzalanarkən bir sıra yerli və xarici ekspertlər bildirirdilər ki, nəhəng neft müqavilələri Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tezliklə həllinə təkan verəcək

 

Nəhayət, ermənilər dərk edəcəklər ki, belə  strateji layihələrdən kənarda qalmaqla  birinci növbədə  özlərinə zərbə vuracaqlar. Sadəlövh yanaşma olsa da real vəziyyətə  çox uyğun idi.  Gerçəkdən isə  erməni xisləti, riyakarlığı, sivil yaşam tərzindən uzaq düşməsi bu şansdan onları məhrum etdi.

 Bu gün nəzər salsaq görərik ki, ermənilər böyük iqtisadi layihələrdən özlərini təcrid etməklə  öz ölkələrini daha fəlakətli duruma salıblar. Nəticə göz qabağındadır. Ermənistanda yoxsulluq yüksək səviyyədədir, insanlar ölkəni tərk edir. Sosial problemlər ən yüksək həddə çatıb. Hətta Ermənistanda  elə hərbi hissələr var ki, hələ də çağırışçı problemi üzündən formalaşa bilmir.

Erməni mətbuatının  təsdiqlədiyi məlumatlara  görə, bu ölkədə insan artımı  azalıb. Həmçinin, iqtisadiyyat Rusiyanın nəzarəti altındadır. Ölkənin əsas gəlirli sahələri Rusiya şirkətləri tərəfindən satın alınıb.

Heç şübhəsiz ki, erməni  politoloqlarının təbirincə desək Ermənistanı qarşıda böyük faciələr gözləyir. Azərbaycanla münasibətlərin yaxşılaşması üçün İrəvan konstruktiv siyasət ortaya qoymalıdır. Əks halda proseslər bumeranq kimi qayıdıb Ermənistanın özünə dəyəcək. Ancaq ermənilərdən, daha doğrusu onların rəhbərlərindən konstruktiv siyasət gözləmək mənasızdır.

Bəlkə də bütün imkanlar tükənməyib. Regionda  uzun müddətli sabitlik üçün son şans olaraq iqtisadi faktoru yenidən işə  salmaq lazımdır. Vaxtılə Avropada  100 illik müharibələr olub.  Həmin regiondakı xalqlar hər zaman münaqişə şəraitində yaşayıblar, bir-birinə düşmən kəsiliblər. Ancaq bu gün  Avropa məkanında iqtisadi maraqlar, xüsusilə, Avropa Birliyinin bu maraqlar çərçivəsinə  təşəkkül tapması  həmin Qərb dövlətlərini normal məkanda yaşamağa sövq edir.

Əslində Avropada yaradılmış bu iqtisadi mexanizm çox uğurlu təcrübədir.  Belə bir mexanizmin Cənubi Qafqazda fayda verib-verməyəcəyini demək çətindir. İqtisadi  faktor Qarabağ münaqişəsinin həllinə nə dərəcədə təsir edər?

Hər halda münqaişənin sülh yolu ilə həllində iqtisadi faktor ermənilərin  son şanşı olacaq.

Bu gün bizi Ermənistanın böyük iqtisadi layihələrdə iştirak edib-etməməsi deyil, münaqişənin ədalətli həlli düşündürür.

 Əslində Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin bu qədər uzanmasında beynəlxalq təşkilatların, aparıcı dövlətlərin günahı böyükdür. ATƏT-in Minsk qrupunun  həmsədrlərinin apardığı danışıqların imitasiya xarakterli olması göz qabağındadır. Həmin dairələr münaqişənin həlli istiqamətində görüntü  yaradan danışıqların mütəmadi olaraq davam etməsində maraqlıdırlar. Bu gün bəlkə də yeganə münaqişədir ABŞ-la Rusiyanın Dağlıq Qarabağ məsələsində maraqları üst-üstə düşür.

Deməli, münaqişənin həlli istiqamətində imitasiya xarakterli danışıqlar prosesinin belə davam etməsi həmin dövlətləri tam qane edir. Təbii ki, işğala, torpaq itkisinə məruz qalan  Azərbaycanı  belə vəziyyət qane etmir.Təəssüf  ki, uzun müddətdir aparılan sülh danışıqları heç bir nəticə vermir.  İşğal olunmuş torpaqların hərb yolu ilə azad olunmasına imkan verilmir. Bəs, onda nə etmək lazımdır?

Avropada  liberal dəyərlər getdikcə  zəifləməkdədir. Əvəzində isə bəzi dairələrin planı əsasında  formalaşan dini qütbləşmə dərinləşir. Ən acınacaqlı hal odur ki, xristian təəssübkeşliyi  belə konfliktlərin həllini ləngidir. Həmin qüvvələr  erməni tərəfinin mövqeyini  birmənalı şəkildə müdafiə etməklə  problemin həllinə çalışırlar. Bu tipli ikili standartlardır ki, münaqişənin ömrünü uzadır. Çox qəribə vəziyyət yaranıb. İşğalçı Ermənistana bir dəfə də olsun sərt şəkildə bildirilmir ki,  sən işğal etdiyin torpaqları tərk et, beynəlxalq qanunlara hörmətlə yanaş.

Məhz belə məqamda Azərbaycanın tutduğu mövqe, müəyyən etdiyi yol çox dürüstdür. Bütün yaxın və uzaq ölkələrlə çox aydın balanslaşdırımış siyasət,  dövlətin güclənməsi və hərbi  potensialın  daha da artırılması,  digər məqamlar strateji hədəflərdir. Hazırda ölkəmizin hərb sisteminin dinamik şəkildə  güclənməsi real vəziyyətə tam adekvatdır. Bu proses davam etməlidir.

 Həmçinin  beynəlxalq hüquq prinsiplərinin tətbiqi üçün hətta hərbi gücün tətbiqi qaçılmazdır. Bir sözlə Dağlıq Qarabağdakı qanunsuzluğa son qoymaq üçün Azərbaycanın ərazi bütövlüyü prinsipi hər zaman öndə olmalıdır. Hüquq yalnız kağız üzərində  qalmamalıdır. 
 Əkrəm Bəydəmirli

 

 

 

Baxış sayı : 2469
Digər yazılar
Zəngilanın Sarılı Xəştab kəndi - VİDEO 2021-06-21 08:50:01 Azərbaycanlı şərqşünasın Zəngəzur dəhlizi haqqında məqaləsi ərəb KİV-lərində dərc olunub 2021-06-21 08:20:08 Ermənistanda seçki pozuntuları barədə prokurorluqdan açıqlama 2021-06-21 07:55:47 İsraildə Ermənistanın müharibə cinayətləri əleyhinə aksiya keçirilib 2021-06-21 07:55:07 Ermənistan düşmənçilik münasibətlərindən əl çəkməli və qonşularla yaxşı münasibət qurmağa başlamalıdır - Türkiyə XİN 2021-06-21 06:50:29 Azad edilmiş ərazilərdə aeroportların tikintisi üçün idxal olunan bəzi mallar gömrük rüsumundan azad edilib 2021-06-20 10:40:35 Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və türk diasporlarının birgə fəaliyyəti üçün ciddi hüquqi əsaslar yaradıb - Fuad Muradov 2021-06-20 08:50:44 Yeni Zəngəzur Dəhlizi regional inkişaf fürsətlərini ortaya çıxaracaq 2021-06-20 07:45:17 Milli Qəhrəmanımızın məzarı ziyarət olundu 2021-06-19 20:45:51 Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində keçirilən paneldə çıxış edib 2021-06-19 11:25:19 Gürcü ekspert: Türkiyə Prezidentinin Şuşaya səfəri regionda yaranmış yeni reallıqların göstəricisidir 2021-06-19 08:10:32 Leyla Abdullayeva beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarına çağırış edib 2021-06-19 07:30:24 Ermənistanın təcavüzü nəticəsində dəymiş ziyanın aradan qaldırılması məsələləri müzakirə edilib 2021-06-18 21:25:41 Azərbaycan-Rusiya xalqlarının dostluq əlaqələri möhkəmlənir 2021-06-18 21:10:30 Nüvədi kəndinin sakinləri dünya birliyinə müraciət ediblər 2021-06-18 14:15:57 “Səhnədən səngərə” layihəsi şəhid Zamin Rəhimov haqqındadır 2021-06-18 09:40:52 Ukraynalı hərbi jurnalist: Mülki şəxslərin mina partlayışı nəticəsində həlak olmasının məsuliyyəti Ermənistan üzərinə düşür 2021-06-18 09:35:17 Siyasi ekspert: Şuşa Bəyannaməsi Robert Köçəryanın təxribatçı çıxışlarına öldürücü zərbədir 2021-06-18 08:55:15 Ermənistanın mina xəritələrini verməsi üçün beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edilib 2021-06-18 07:40:22 Ermənistan çətin durumda: Yeni reallıqlar beynəlxalq güclər tərəfindən qəbul edilir 2021-06-18 07:35:18 Ana dilimizin tədqiqinə töhfə 2021-06-17 18:15:50 Regionda təhlükəsizliyi təmin etmək üçün yeni güc platformasının yaranması zəruri idi- Əkrəm Bəydəmirli 2021-06-17 10:15:40 Heydər Əliyev Fondu “Qarabağın mədəni irsi” nəşrini təqdim edib 2021-06-17 10:00:49 “Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülh istiqamətində işləməkdə qətiyyətliyik” 2021-06-17 09:15:42