2017-01-27 08:40:12 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Bəşəriyyəti təhdid edən əməllərinin qarşısı alınmalıdır

Araşdırma

Son bir neçə ildə bir sıra dövlətlərin parlamentləri, tanınmış siyasi xadimləri,  ABŞ-ın  müxtəlif ştatları  Xocalı hadisələrinə qiymət verərək  soyqırım aktı kimi tanıyıblar. Bütün bunlar Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması baxımından müsbət haldır. Lakin yetərli deyil. Həmin hadisələrə siyasi qiymət verib tanımaq,  soyqırımı törədənləri pisləmək  mövcud reallıq baxımından  zəruri olsa da,  hüquqi baxımdan məsələnin həlli deyil. Məsələnin ədalətli həlli üçün  cinayət varsa cəza mexanizmi işə düşməlidir.

 Hər il Xocalı soyqırımının ildönümü ərəfəsində  istər ölkə daxilində, istərsə də xaricdə çox geniş  anma tədbirləri keçirilir. Soyqırımı qurbanlarının xatirəsi  yad edilir. Bu, belə də olmalıdır. Yalnız Xocalı hadisələrinin ildönümü günlərində deyil, hər zaman biz bu tədbirləri beynəlxalq ictimaiyyəti maraqlandıracaq  formada təşkil etməliyik. Burada bütün vasitələrdən yararlanmaq lazımdır.  Ancaq   bu  təbliğat  üsulları ilə bərabər daha ciddi mexanizmlər üzərində çalışmaq lazımdır. Nəhayət, Xocalı məsələsini hüququ müstəviyə çıxarmaq zərurəti yaranıb. Məlum məsələdir ki, Xocalı faciəsi Ermənistanın Azərbaycana qarşı silahlı təcavüzünün tərkib hissəsi olmuşdur.  Təbii ki, buna görə də  Ermənistanın əməlləri beynəlxalq cinayət sayılmalıdır.

 Ermənilər bir sıra beynəlxalq konvensiyaların o cümlədən Haaqa Konvensiyasının, Müharibə vaxtı mülki əhalinin müdafiəsi haqqında 12 avqust 1949-cu il Cenevrə Konvensiyasının, 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarına əlavə Protokolda ehtiva edilmiş beynəlxalq humanitar hüquq normalarını kobud şəkildə pozublar. Xocalı hadisələri zamanı dinc insanların kütləvi şəkildə qəddarlıqla qətlə yetirliməsi, öldürülmüş şəxsləruin təhqir edilməsi insanlıq əleyhinə cinayətlərdir. Bu cinayətlərin törədilməsinə görə, birmənalı şəkildə  Ermənistan dövləti məsuliyyət daşıyır. Məhz bu aspektdən çıxış edərək  qeyd etmək lazımdır ki,  bizim fəaliyyətimiz  hüquqi müstəvidə davam etməlidir. 

 Necə ki,   II dünya müharibəsində  qanlı cinayətlər törətmiş, minlərlə günahsız insanın ölümünə bais olan faşıst Almaniyasıında bir sıra şəxslər  məhkəmə qarşısına çıxarılaraq layiqli cəzalarını aldılar. Adolf  Hitler və onun silahdaşlarının bəşəriyyət tarixində törətdiyi ağlagəlməz cinayətlər Beynəlxalq Hərbi Tribunal Məhkəməsi Kollegiyasının Nyurnberq məhkəməsində aparılmışdı.  Məhkəmədən sonra ittiham çıxışındakı tələblər nəzərə alınmaqla 21 canidən 12 nəfəri ölüm, qalanları isə müxtəlif növlü cəzalara məhkum edildi.  Müharibədən zərər çəkən yəhudilər və onların yaxınları  bu gündə Almaniya dövlətindən dəymiş ziyana görə, kompensasiya alırlar. Əslində  soyqırım törədən cinayətkarların cəzalandırılması baxımından bütün bunlar  yaxşı  təcrübədir.

 Hətta onu da qeyd edim ki, ötən əsrin 90-cı illərindən sonra keçmiş Yuqoslaviyada baş verən qanlı cinayətlərə görə, bəzi şəxslər məsuliyyətə cəlb olundu.  Birbaşa müharibə cinayətlərində əli olan şəxslər axtarışa verildi. Belə nümunələri xeyli artırmaq olar,  Bəs, bu gün belə təcrübədən niyə biz yararlanmayaq?  Bu gün  müharibə cinayətləri,  bu cinayətlərin  birbaşa günahkarları  sivil dünyanın, ümumilikdə götürsək bəşəriyyətin maraqlarına toxunur.

 Belə soyqırım əməllərinin qarşısı zamanında alınmayanda  beynəlxalq hüquq daha gülünc vəziyyətə düşür. Müharibə cinayətlərinin qarşısının alınmaması, soyqırım cinayəti törədənlərin  vaxtında məsuliyyətə cəlb olunmaması  sabitliyi, möhkəm sülhü əlçatmaz edir. Necə ki,  bu tendensiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsində özünü göstərir. Deməli, dünyanın və bölgənin maraqlarına  zidd addımların qarşısını almaq üçün  Xocalı soyqırımında  iştirakı olan və həmin hadisələrin təşkilatçıları hüquqi məsuliyyətə cəlb olunmalıdır.

Əgər müharibə  və ümumilikdə soyqırımda iştirakı  iddia olunan şəxslər  məsuliyyətə cəlb olunmasa,  adları bəlli olan həmin şəxslərə qarşı yenə loyal münasibət davam edərsə, o zaman  beynəlxalq hüquq daha gülünc vəziyyətə düşəcək.

 Xocalı soyqırımında, ümumilikdə  Dağlıq Qarabağda dinc azərbaycanlılara qarşı törədilən qətl hadisələrində  iştiraklarını ermənilər özləri birmənalı şəkildə təsdiqləyiblər.  İngilis jurnalisti Tomas de Vaal yazırdı ki, erməni hərbi komandiri Serj Sarkisyandan Xocalının işğalı haqqında danışmağı xahiş etdib. Sarkisyan  isə baş vermiş hadisələrlə bağlı deyib: “Xocalıya qədər azərbaycanlılar düşünürdülər ki, bizimlə zarafat etmək olar, onlar düşünürdülər ki, ermənilər mülki əhaliyə əl qaldırmağa qadir deyillər. Biz bu stereotipi sındırmağı bacardıq”.

 Həmçinin Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Köçəryanda prezidentliyi dövründə Avropa Şurasının tribunasından  Qarabağda dinc azərbaycanlılara qarşı etdiyi bütün vəhşilikləri fəxrlə təsdiqləyib. Göründüyü kimi, qeyd olunan və qeyd olunmayan faktlar cinayətkarların kimliyini tam sübut edir.  Deməli, beynəlxalq hüququn mexanizmlərinin işə düşməsinə nail olmalıyıq.
Əkrəm Bəydəmirli

 

Baxış sayı : 3252
Digər yazılar
Zəngilanın Sarılı Xəştab kəndi - VİDEO 2021-06-21 08:50:01 Azərbaycanlı şərqşünasın Zəngəzur dəhlizi haqqında məqaləsi ərəb KİV-lərində dərc olunub 2021-06-21 08:20:08 Ermənistanda seçki pozuntuları barədə prokurorluqdan açıqlama 2021-06-21 07:55:47 İsraildə Ermənistanın müharibə cinayətləri əleyhinə aksiya keçirilib 2021-06-21 07:55:07 Ermənistan düşmənçilik münasibətlərindən əl çəkməli və qonşularla yaxşı münasibət qurmağa başlamalıdır - Türkiyə XİN 2021-06-21 06:50:29 Azad edilmiş ərazilərdə aeroportların tikintisi üçün idxal olunan bəzi mallar gömrük rüsumundan azad edilib 2021-06-20 10:40:35 Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və türk diasporlarının birgə fəaliyyəti üçün ciddi hüquqi əsaslar yaradıb - Fuad Muradov 2021-06-20 08:50:44 Yeni Zəngəzur Dəhlizi regional inkişaf fürsətlərini ortaya çıxaracaq 2021-06-20 07:45:17 Milli Qəhrəmanımızın məzarı ziyarət olundu 2021-06-19 20:45:51 Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində keçirilən paneldə çıxış edib 2021-06-19 11:25:19 Gürcü ekspert: Türkiyə Prezidentinin Şuşaya səfəri regionda yaranmış yeni reallıqların göstəricisidir 2021-06-19 08:10:32 Leyla Abdullayeva beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarına çağırış edib 2021-06-19 07:30:24 Ermənistanın təcavüzü nəticəsində dəymiş ziyanın aradan qaldırılması məsələləri müzakirə edilib 2021-06-18 21:25:41 Azərbaycan-Rusiya xalqlarının dostluq əlaqələri möhkəmlənir 2021-06-18 21:10:30 Nüvədi kəndinin sakinləri dünya birliyinə müraciət ediblər 2021-06-18 14:15:57 “Səhnədən səngərə” layihəsi şəhid Zamin Rəhimov haqqındadır 2021-06-18 09:40:52 Ukraynalı hərbi jurnalist: Mülki şəxslərin mina partlayışı nəticəsində həlak olmasının məsuliyyəti Ermənistan üzərinə düşür 2021-06-18 09:35:17 Siyasi ekspert: Şuşa Bəyannaməsi Robert Köçəryanın təxribatçı çıxışlarına öldürücü zərbədir 2021-06-18 08:55:15 Ermənistanın mina xəritələrini verməsi üçün beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edilib 2021-06-18 07:40:22 Ermənistan çətin durumda: Yeni reallıqlar beynəlxalq güclər tərəfindən qəbul edilir 2021-06-18 07:35:18 Ana dilimizin tədqiqinə töhfə 2021-06-17 18:15:50 Regionda təhlükəsizliyi təmin etmək üçün yeni güc platformasının yaranması zəruri idi- Əkrəm Bəydəmirli 2021-06-17 10:15:40 Heydər Əliyev Fondu “Qarabağın mədəni irsi” nəşrini təqdim edib 2021-06-17 10:00:49 “Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülh istiqamətində işləməkdə qətiyyətliyik” 2021-06-17 09:15:42