2016-05-18 19:00:21 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Cənubi Qafqazın radiasiya təhdidləri

Son günlər Ermənistanın Metsamor atom elektrik stansiyasındakı təhlükələr haqqında elektron mediada müzakirələrin aparılması və ümumilikdə bu sahəyə diqqətin artırılması müsbət haldır

 

Heç olmasa belə təhlükəli obyektlə bağlı  gec də olsa  problem ictimailəşir. Bəzən telekanallar, media  çox mənasız  mövzularla gündəmi zəbt edərək bu  tipli məsələlərə yer ayırmaq istəmirlər.  Yalnız hər hansı bir xoşagəlməz hadisə baş verəndən sonra belə  problemə diqqət artır.

Əlqərəz, Cənubi Qafqazın radiasiya soyqırımı olan Metsamor və  ümumilikdə bu problemlər ətrafında bəzi məqamlara nəzər salmaq istərdim. 2011-ci ilin  martın 11-də Yaponiya hadisələri,  “Fukusima 1”  atom elktrik stansiyasındakı qəzalar dünyada nüvə texnologiyalarının idarə olunmasına ciddi münasibət yaratsa da, görünür, dünya  dövlətləri  bundan yetərli nəticə çıxarmayıb.  Hərçənd ki, Yaponiyadakı həmin  “Fukusima 1”  atom elktrik stansiyasındakı avadanlıqlar bütün parametrlərinə görə, digər ölkələrlə müqayisədə  tam yeni nəsil texnologiyası sayılırdı. Lakin həmin qəzanın ağır nəticələri oldu.

Fukusima prefekturasında radiasiya zonasından 100 mindən artıq sakin evakuasiya olunmuşdu. Bu radiasiyanın insan sağlamlığında  ağır  fəsadları yəqinki özunü  göstərdi. Müasir Yapon texnologiyası əsasında yaradılan  “Fukusima 1” stansiyası bu qədər təhlükəli olduğu halda görün, sınıq-salxaq sovet texnologiyası ilə  tikilən Ermənistanın Metsamor AES-i nə gündədir?
Bütün narahatçılığa baxmayaraq  Ermənistan rəhbərliyi öz işindədir. Bundan artığını onlardan gözləmək düzgün deyil. Bunu anlamaq o qədər çətin olmaz.

Amerikalı ekspert Ceyms Moranın Ermənistanın Metsamor atom elektrik stansiyasına münasibəti diqqəti cəlb edir. Onun fikrincə,  “2011-ci il martın 11-də baş verən zəlzələ və sunami fəlakətindən sonra Yaponiyanın “Fukusima” atom elektrik stansiyasında yaşanan dramatik hadisələr nüvə enerjisinin bütün dünya üçün nə qədər təhlükəli olduğunu göstərib. Ermənistanın Metsamor stansiyası sovet dövründən qalıb və təhlükəsizliyi indiki standartlarına cavab vermir”.

 Məlum məsələdir ki, Metsamorda hər hansı partlayışdan  nə okeanın  o tayındakı Amerika,  nə də Avropa zərər  çəkəcək. Burada daha çox ziyan çəkəcək yaxın və qonşu ölkələrin əhalisi  olacaq.  Ona görə də bu məsələlər daha çox diqqətdə saxlanmalıdır, müxtəlif aksiyalar keçirilməlidir.  Nəhayət erməni də erməni xislətindən əl çəkib, bu stansiyanın aqibəti haqqında fikirləşməlidir. Əks təqdirdə dünyanın  və  Cənubi Qafqazın radiasiya soqırımlarının  statistikası  mütəmadi olaraq qeyd olunacaq.

Digər tərəfdən daha bir təhlükəli tendensiya mövcuddur.  Bu da ondan ibarətdir ki,  dünyada  mövcud olan terror təşkilatları nüvə silahı əldə etmək istəyir.  Ermənistanda   radioaktiv maddələrin nəinki düzgün idarə olunmaması, hətta onların satışa çıxarılması  terror təşkilatlarının istəyini daha tez reallaşdırmağa təkan verə bilər.  Bunu  təsdiqləyəcək məqamlar çoxdur.

 APA-nın  Ermənistanın Metsamor AES-i və ümumilikdə  radioaktiv maddələrin satışı ilə məşğul olan erməni mənşəlli şəxslər barəsində yaydığı  məlumatlar bu faktları bir daha təsdiqləyir. Bu gün heç şübhəsiz ki, nəzarətsiz zona olan Dağlıq Qarabağda və digər işğal olunmuş rayonların ərazisində terrorçu qrupların fəaliyyəti üçün imkanlar genişdir. Bu imkanlar radioaktiv maddələrin satışını və terror təşkilatlarının nüvə silahı əldə etməsinə təkan verir.

Onu da  unutmaq lazım deyil ki, Metsamor yalnız Azərbaycanın problemi deyil. Orada hər hansı partlayış və yaxud  zəlzələnin baş verməsi nəticəsində  baş verəcək fəlakət ilk növbədə Ermənistanın və orada yaşayan əhalinin fəlakətidir. Nəhayət Ermənistanla qonşu olan ölkələr də öz əhalisi haqqında düşünməlidirlər. Burada heç bir dövlətin ərazisi radiasiya tədidlərindən sığortalanmayıb. Metsamor AES Azərbaycan və Gürcüstan sərhədlərindən 120 km, İran sərhədindən 60 km, Türkiyə sərhədindən 16 km aralıda yerləşir. Qəza nəticəsində radioaktiv tullantıların və digər fəsadların Rusiya, Orta Asiya, Xəzər və Qara dəniz ölkələrinin əhalisi üçün böyük təhlükə yaradacağı şübhəsizdir.

Mən belə gəlir ki, burada ən böyük təhlükə erməninin xəstə təfəkkürüdür.  Bu gün Avropa məkanında sərhədlər aradan qalxır. Həmin ölkələrdə yaşayan ən sıravi vətəndaşın da təfəkküründə ətraf aləmə sayğı, doğma münasibət var. Təəssüf  ki, sivil yaşam tərzindən məhrum olan ermənidə və onların rəhbərliyində bu təfəkkür yoxdur.
Əkrəm Bəydəmirli

Baxış sayı : 3613
Digər yazılar
Fransalı senator Azərbaycanın İrandakı səfirliyində törədilən terror aktını pisləyib 2023-01-27 18:20:48 Avropa Şurası Azərbaycanla həmrəy olduğunu açıqlayıb 2023-01-27 15:10:39 Ombudsman Azərbaycanın İrandakı səfirliyinə hücumu pisləyən bəyanat yayıb 2023-01-27 14:55:39 AŞPA Ukrayna üzrə beynəlxalq tribunalın yaradılmasına çağırıb 2023-01-27 10:50:11 Erməni terrorunun üçüncü dalğası: Hədəf türk diplomatlarıdır 2023-01-27 09:55:36 Qərbi Azərbaycana Qayıdış Konsepsiyası qəbul edildi 2023-01-27 09:35:29 Rusiya Ermənistana missiya göndərilməsinə etiraz edir 2023-01-27 09:40:03 İşğal altındakı 8 kəndimiz BMT-də gündəmə gətirildi 2023-01-27 07:45:45 Azərbaycan hərbçiləri Türkiyədə beynəlxalq təlimdə iştirak edir 2023-01-26 18:55:53 Süni intellekt üzrə Milli Strategiya ilə bağlı yol xəritəsi hazırlanıb 2023-01-26 16:40:05 ABŞ institutu: “İrandakı etiraz aksiyaları kuliminasiya nöqtəsinə çatıb” 2023-01-26 11:10:18 Deputat: Azərbaycanlı ekoloqlar Ermənistandan yataqlarımızın qeyri-leqal istismarına son qoyulmasını tələb edirlər 2023-01-26 10:55:54 “Heydər Əliyev - 100” videolayihəsinə start verilib 2023-01-26 10:10:35 İsveçrə Aİ-nin Rusiyaya qarşı doqquzuncu sanksiyalar paketinə qoşulub 2023-01-26 09:50:21 Totalitar rejimin qurbanı olan Firidun bəy Köçərlinin bu gün doğum günüdür 2023-01-26 09:30:09 Rəsmi Bakı növbəti dəfə Ermənistana xəbərdarlıq edib 2023-01-26 08:00:28 Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası fevralın 3-də Bakıda toplanacaq 2023-01-25 14:10:42 Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun daha bir mühüm tədbiri 2023-01-25 10:35:20 Qərbi Azərbaycan İcmasında Qayıdış Konsepsiyasının layihəsi üzrə yekunlaşdırıcı müzakirələr keçirilib 2023-01-25 10:25:52 Lavrov ABŞ-ni bütün qırmızı xətləri keçməkdə ittiham edib 2023-01-25 09:45:35 Laçın yolundakı aksiya 45 gündür davam edir 2023-01-25 09:30:34 İlk hüquq professorunun zindan məktubları 2023-01-25 08:50:40 Agentlik “Şuşa İli”nə həsr olunmuş qrant müsabiqəsinin yekunlarına dair mətbuat konfransı keçirib 2023-01-24 18:25:32 Səməd Vəkilov: “Azərbaycan QHT-lərinin başladığı bu aksiyanın nəticəsində Azərbaycan xalqı və dövləti faydalanacaq”. 2023-01-24 17:55:16