CƏMİYYƏT

Seçki prosesində mediada hüquqi məsuliyyət

İnternet medianın və sosial şəbəkələrin belə sürətlə inkişafı hər zaman olduğu kimi seçki dönəmində də hüquqi məsuliyyətin aktuallığını önə çıxarır

Hər kəsə açıq olan bu virtual məkanda hüquqi öhdəliyi müəyyənləşdirmək kifayət qədər çətindir. Bu gün sosial şəbəkələrin media kimi qəbul olunub-olunmamasından asılı olmayaraq, bu resursun təsir imkanları ənənəvi medianı üstələyir. Bu baxımdan sosial şəbəkələrdən necə qurtulmaq deyil, onun hüququ mexanizmləri haqqında düşünmək zərurətini ortalığa çıxarır.

Azərbaycanda seçki dönəmində istər sosial şəbəkələrdə, istərsə də müxtəlif media quruluşlarında etik prinsiplərin gözlənməsi vacib məqamdır. Məşhur avropalı media eksperti Henrik Keyt Hansenin müəllifi olduğu “Seçkilərin ədalətli və balanslı işıqlandırılması ” kitabında yazır: “Etika mənəvi seçimlərin araşdırılmasıdır, yəni biz nələri etməliyik və nələri etməməliyik. Mediada ən çətin etik dillemaların bəziləri insanların, seçkiyə qatılan namizədlərin şəxsi həyatı ilə bağlıdır”. Yəqin avropalı media eksperti bu fikirlərini ənənəvi media haqqında deyib. Sosial şəbəkələrdə və ümumilikdə, media mühitində ifrat söz azadlığı müsbət yeniliklərlə bərabər bəzən xoşagəlməz çalarlar yaradır. Bu tendensiya seçki proseslərində daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. Bu gün Azərbaycan mediasına, xüsusilə, internet saytlarına, sosial şəbəkələrə nəzər salanda bu söyüş, təhqir dueti daha kəskin formada özünü göstərir. Kiminsə təhriki və yaxud maliyyə dəstəyi ilə yazılmasından asılı olmayaraq belə təhqir elementləri normal hal deyil.

Mənfi tendensiyalar davranışda, məsuliyyətin bölüşməsində, cəmiyyətlə münasibətlərdə özünü göstərir.Bunun fəsadlarını isə hər zaman hiss edirik. Yaddaşlarımızı təzələmək məqsədilə bəzi hüququ məqamları xatırlatmaq istərdim.

Konstitusiyamızın 47-ci maddəsi hər kəsin fikir və söz azadlığını təsbit edir. 50-ci maddə isə hər kəsə istədiyi məlumatı qanuni yolla axtarmaq, əldə etmək, ötürmək, hazırlamaq və yaymaq azadlığı verir. Bu maddə həmçinin medianın azadlığına təminat verərək, kütləvi infomasiya vasitələrində dövlət senzurasını qadağan edir. Bu azadlıqlar insani və bəşəri prinsiplərə uyğun təsbit olunub.

Həmçinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 46-cı maddəsi hər kəsin öz şərəf və ləyaqətini müdafiə etmək hüququnu tanıyır. 1.Hər kəsin öz şərəf və ləyaqətni müdafiə etmək hüququ vardır. 2. Şəxsiyyətlərin ləyaqəti dövlət tərəfindən qorunur. Heç bir hal şəxsiyyətin ləyaqətinin alçaldılmasına əsas verə bilməz. Konstitusiyamızda fikir və söz azadlığına geniş yer verilsə də, hər şəxsin şərəf və ləyaqəti eyni səviyyədə qorunur.

Deməli, birinin ifrat azadlığı digər bir vətəndaşın hüququnu pozursa, bu artıq ciddi narazılıq yaradır. Bu gün bir çox hallarda media cəmiyyət münasibətlərinin yetərincə tənzimlənməməsi, sosial şəbəkələrdə, ümumilikdə, elektron mediada, tv-lərdə hüquqi məsuliyyətin oturuşmaması bu problemləri daha da dərinləşdirir.

Sosial şəbəkələrdən fərqli olaraq mövcud qanunlar jurnalistə hüquqlar, azadlıqlar verir, həmçinin onun məsuliyyətini müəyyənləşdirir. Bu o demək deyil ki, jurnalist həqiqəti yazmaqdan vaz keçməlidir və yaxud loyal mövqe tutmalıdır. Azad cəmiyyətin inkişafı, vətəndaşın rifahı, dövlətçiliyin möhkəmlənməsi naminə hər bir kəsin həqiqəti deməyə haqqı və konstitusion hüquqü var.

Seçki proseslərində müstəqil KİV-lərin fəaliyyəti hər zaman mühüm əhəmiyət kəsb edir. Medianın qatılmadığı seçki təbii ki, mümkünsüzdür. Məhz bu kampaniya dövründə KİV bütün proseslərin fövqündə duraraq bir çox hallarda istiqamətverici qüvvəyə çevrilir.

Çox zaman jurnalistin peşəkarlığı, etik çərçivəyə uyğun davranışı, hadisələrə obyektiv, vicdanlı yanaşması yaranan gərginliyin səngiməsinə, insanların daha doğru infomasiya əldə etməsinə şərait yaradır. Digər tərəfdən istər, telekanallar, istərsə də internet portalları yalnız seçki donəmində deyil, hər zaman cəmiyyətin bütün təbəqələrinin mövqeyini nəzərə alaraq informasiya balansını qorumalıdırlar.Təbii ki, bu balansı qorumayan KİV-lər cəmiyyətdə gərginliyi daha da artırır.

Hüquqi məsuliyyət sosial şəbəkələrin, internet medianın azadlığının əlindən alınması, fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması anlamına gəlməməlidir. Hüquqi məsuliyyət gözlənilən, baş verə biləcək qorxulu tendensiyaların zamanında qarşısının alınması üçün bir mexanizm olmalıdır.

Əkrəm Bəydəmirli


Kateqoriya : CƏMİYYƏT Müəllif : Əkrəm Bəydəmirli Baxış sayı 369 Digər yazılar : Seçki, islahat, hədəf
Münaqişənin həlli üçün sehirli çubuğa ehtiyac varmı?
Dünyanın neftə bulaşmış Orta Şərq siyasəti
Münaqişənin həllində alternativ vasitələr tapılmalıdır
Müharibə şəraitində mediamız
Hərbi cinayətkarların cəzasız qalması münaqişənin ömrünü uzadır
Siyasətə əxlaqi dəyərlər gətirən və tarix yazan liderlər
Münaqişənin həlli ilə bağlı politoloji terminlər tükənməkdədir
Sülh danışıqları səmərə verməsə…
Ermənilərlə barış planı necə ola bilər?
Kəskinləşən Rusiya-Ermənistan münasibətləri
Bu parad türk dünyasına qardaşlıq və səmimi dostluq mesajı idi
QHT-nin inkişafı üçün mühüm məqamlar
Milli dəyərlərimizi aşağılayan hər kəs cəzalanmalıdır
Şərqdə sivil yaşam tərzinin tənəzzülü
Televiziyada şou proqramlar və məsuliyyətli davranış məsələsi
Deyəsən, Orta Şərqi münaqişəsiz heç zaman görməyəcəyik
Müharibə şəraitində medianın davranışı
İqtisadi faktor Qarabağ münaqişəsinin həllinə nə dərəcədə təsir edir?
Telekanallar cəmiyyətin nəbzini tuta bilirmi?
Bəşəriyyəti təhdid edən əməllərinin qarşısı alınmalıdır
Təhlükəli tendensiyalar sabitliyə zərbə vurur
Erməni saytlarının monitorinqi, aşkar olunan saxtakarlıqlar
Yol-nəqliyyat qəzalarının qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?
Hərbi çevriliş ölkəni hara aparacaqdı?
Cənubi Qafqazın radiasiya təhdidləri
Bu müharibə dünyaya ciddi mesajlar verməkdədir
Dünya sabitlik və terror dilemması qarşısında
Bədii filmlərimiz xarici auditoriyaya niyə çıxa bilmir?
Nəyə görə jurnalistika fakultələri bağlanma təhlükəsilə üzləşsin?

QHT və MEDİA

2020-02-22 22:05:34

QHT və MEDİA
Almaniyada Ümumavropa Qarabağ mitinqi ke...
Almaniyada Ümumavropa Qarabağ mitinqi ke...

Dünyanın 30-a yaxın ölkəsində fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarının təşə...

2020-02-22 09:50:08

QHT və MEDİA
Serbiyada Xocalı qurbanlarının xatirəsi ...
Serbiyada Xocalı qurbanlarının xatirəsi ...

Yaxın tariximizin üz qarası olan Xocalı soyqırımının 28-ci ildönümü ilə əlaqə...

CƏMİYYƏT

2020-02-20 09:50:36

CƏMİYYƏT
Prezident İlham Əliyevin Münxen qələbəsi...
Prezident İlham Əliyevin Münxen qələbəsi...

Almaniyanın Münxen şəhərində təhlükəsizlik problemləri ilə bağlı ənənəvi olar...

2020-02-14 09:15:13

CƏMİYYƏT
Bəxtiyar Vahabzadə yaradıcılığı "Temrin"...
Bəxtiyar Vahabzadə yaradıcılığı "Temrin"...

Unudulmaz Heydər Əliyevin Azərbaycan və Türkiyənin bütün parametrlərdə birgəl...

İQTİSADİ

2020-02-19 18:20:24

İQTİSADİ
Azərbaycanlı alimlərin dünya elminə mühü...
Azərbaycanlı alimlərin dünya elminə mühü...

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Geologiya və Geofizika İnstitutunu...

2020-02-18 10:35:30

İQTİSADİ
Azərbaycanda aparılan islahatların miqya...
Azərbaycanda aparılan islahatların miqya...

Azərbaycanda aparılan islahatların miqyası olduqca geniş və şaxəlidir. Bu isl...