SOSİAL

Ermənilər abidələrimizin memarlıq quruluşunu dəyişdirirlər:

Dədəvəng Monastırı. Ağdərə regionu

Alban dövrünün ən mürəkkəb tikililəri isə bir qayda olaraq bazillikalar və monastırlar hesab olunurlar. Monastr və bazillikalar, kilsə və sovmələrdən fərqli olaraq iki, üç və hətta dördnefli əzəmətli tikinti quruluşuna malik olurlar. Bu abidələr kütləvi tədbirlər və dini ibadətlər üçün nəzərdə tutulurdu. Bu abidələrin də tikinti üslubu və özünəməxsus xüsusiyyətləri Şərq xristianlığı memarlığından kəskin şəkildə fərqlənir. Hazırda ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərində bu tipli abidələrin hamısını erməni kilsələri kimi təqdim edirlər.

Alban dövrünün bütün növdən olan tikililərini “erməni kilsəsi” adlandıran ermənilər, Dağlıq Qarabağda bütün alban dövrü abidələrin hamısının “erməni kilsələri” olduğunu iddia edirlər. Halbuki Sovet İmperiyası dövründə bə ərazidə cəmi bir erməni kilsəsi mövcud idi və bu kilsə burada yaşayan bütün ermənilərin ibadətlərini təmin edirdi.

Dağlıq Qarabağda öz fsunkar gözəlliyi ilə seçilən belə monastrlardan biri də keçmiş Ağdərə rayonunun ərazisindəki Xotavəng monastırıdır. Qarabağın Vərəndə ərazisinin sonrakı adı Ağdərədir. Rayon 8 avqust 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. 10 sentyabr 1939-cu ilədək Cerabert, 1991-ci ilə qədər Mardakert 1991-ci ildən sonra Ağdərə adlanıb. İnzibati mərkəzi Ağdərə şəhəri olub.

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli Qərarına əsasən ləğv olunaraq Tərtər, Ağdam, Kəlbəcər rayonları arasında bölünmüşdür. Bu ərazidə yerləşən Xudavəng monastır kompleksi ("Xotavəng monastırı" - farscadan tərcümədə "təpədə yerləşən" anlamı verir) — Kəlbəcərdən şərqdə, Ağdərə-Kəlbəcər magistral yolunun qırağındakı Bağlıpəyə kəndindən aşağı, Ağdərə tərəfdə, Kəlbəcər rayonunun 29 kilometrliyində yerləşən qədim alban monastr kompleksidir.

Monastr VI-VII əsrlərdə Alban knyazı tərəfindən tikilib. XV əsrlərdə bu abidə Alban knyazlığının dini məbədi olub. Sonralar məbəd bir neçə dəfə təmir edilib, əlavələr olunub və nəhayət, Alban hökmdarı Həsən Cəlal tərəfindən əsaslı bərpa edilib. Məlumatlar göstərir ki, Həsən Cəlalın arvadı Minə Xatun burada dəfn olunub, anası Arzu Xatun və dövrün görkəmli ziyalısı Mxitar Qoş bu məbəddə olmuş və xatirə üçün nişan daşları qoymuşdur. Maraqlısı odur ki, üstü günbəz kimi tikilmiş bu binaların tikintisində ağac materialından istifadə olunmuşdur. Binanın divarlarında yağlı boya ilə çəkilmiş çoxlu şəkillər və yazılar var idi. Ağdərədən və Basarkeçərdən gələn ermənilər həmin xaç və yazıların bir hissəsini balta ilə çaparaq məhv ediblər. Alban xaçlarının və rəsmlərin yerinə erməni xaçları qoyub, divarlara erməni rəsmləri çəkiblər. Abidənin tikintisində istifadə olunmuş daşlar Tərtər çayının sahilindən gətirilmişdir. Faktiki olaraq ermənilər bu monastırında formasının dəyişdirilməsini həyata keçirirlər.

Kompleksin həyətində aparılan tikinti “abadlıq” işləri Monastrın əzəli görkəminə zərər vurur. Beləki kompleksə daxil olan yardımçı binalar yenidən tikilərək müasirləşdirilir.

Monastrın giriş qapısının əzəli görkəmi belə olub. Ermənilər işğal dövrü monastrın giriş qapısını sökərək əzəli görkəmindən məhrum ediblər. Artıq Ermənistan Respublikasının rəhbərliyi Azərbaycanın işğal altında olan Xotavəng monastırının əsas binasının da divarlarının dəyişdirilməsinə başlanılıb.

Faiq İsmayılov AMEA Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun əməkdaşı

  • @continue

Kateqoriya : SOSİAL Müəllif : Faiq İsmayılov Baxış sayı 932 Digər yazılar : Bizim fəaliyyətimiz Qanunla tənzimlənir
Qarabağda Azərbaycanın mədəni – irsinə qarşı erməni barbarlığının bir adı var: - VANDALİZM
Ermənilərdən Gürcüstana qarşı ərazi iddiası
Xocalı soyqırımının beynəlxalq cinayət kimi tanınmasının hüquqi əsasları
Erməni işğalının yaratdığı humanitar-mənəvi itkilər
İşğal altındakı yurd yerlərimiz
Qarabağdakı abidələrimizin memarlıq quruluşu dəyişdirilir
Laçınlılar yurdlarına qayıtmağa tələsirlər...
Danışıqlar uzansa Qarabağın …..
Şuşanın mədəni irsinə aid olan tarix və mədəniyyət abidələrinin sayları dəqiqləşdirildi
“Daş yuxular”dan “Qafqaz üçlüyü”nə” qədər olan məsafə daha haralara uzanacaq?
İşğal altında qalan Muzeylərimiz
Ermənistanın işğalçılıq siyasətində, abidələri məhv etməyin svil yolu
Boykot: anlayıb anlamadığımız, bəlkədə anlamaq istəmədiyimiz ifadə...
Laçın koridoru: barıt qoxulu, erməniləşmiş torpaq...
Beynəlxalq Böhran Qrupu, Dağlıq Qarabağda status kvonun saxlanmasında maraqlıdır
Laçın “dəhlizi” - Ermənistanın vaz keçə bilmədiyi ərazi
Ermənistan işğal altında saxladığı ərazilərimizin görkəmini tanınmaz hala gətirir...
Təhsildə daha bir dezinformasiya
Gürcüstan Azərbaycan münasibətlərinin inkişafında QHT sektorunun fəaliyyəti artırılmalıdır.
Xocalı faciəsi, rus zabitlərinin şərəfini ləkələdi
Metsamor AES - Fukusimo faciəsinin erməni şüuruna təsiri
Ermənilər abidələrimizə 177 milyard dollar ziyan vurub
“Alban dövrü xaçlarına və digər bədii daş nümunələrinə erməni iddiası” məsələsi Gürcüstanda müzakirə edildi
Ermənistandakı Metsamor (AES) dünya üçün niyə təhlükəli sayılır?
Müharibə qurbanları: - mədəni dəyərlərimiz
Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda Azərbaycana qarşı təcrid siyasəti yürüdür
Avropa Oyunları: Avropada sonu görünməyən ixtilaflar
Avropa Oyunları: Azərbaycana qarşı “boykot” qərarları supergüclərin özlərini “boykot” edir
Qarabağdakı ekoloji terrora keçmiş erməni nazir rəhbərlik edir
Avropa Oyunları Azərbaycanın uzaq perspektivə hesablanmış nailiyyətlərinin əsası olacaq

QHT və MEDİA

2019-12-06 09:20:55

QHT və MEDİA
Əcnəbi KİV-ləri Azərbaycanda həyata keçi...
Əcnəbi KİV-ləri Azərbaycanda həyata keçi...

Ukrayna və Belarusun qabaqcıl KİV-ləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin f...

2019-12-04 20:55:38

QHT və MEDİA
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva...
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva...

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva dekabrın...

CƏMİYYƏT

2019-12-04 10:50:22

CƏMİYYƏT
Elxan Ələsgərov: Erməni nazir Rusiyaya q...
Elxan Ələsgərov: Erməni nazir Rusiyaya q...

Yerevanda İordaniyanın xarici işlər və miqrantlarla iş üzrə naziri Ayman Safa...

2019-12-02 12:05:29

CƏMİYYƏT
Klassik irsimizin zirvəsi
Klassik irsimizin zirvəsi

Əsərləri klassik Azərbaycan poeziyasının incilərindən sayılan Mirzə Şəfi Vaze...

İQTİSADİ

2019-12-08 09:30:36

İQTİSADİ
“Abşeron” yatağı Azərbaycanın daxili təl...
“Abşeron” yatağı Azərbaycanın daxili təl...

Dekabrın 6-da SOCAR-ın prezidenti Rövnəq Abdullayev Fransanın TOTAL şirkəti...

2019-12-02 09:45:15

İQTİSADİ
Ukrayna Analitik Mərkəzinin rəhbəri: TAN...
Ukrayna Analitik Mərkəzinin rəhbəri: TAN...

Bu gün dünyada aktual olan məsələlərdən biri enerji təhlükəsizliyidir. Bu bax...