TƏDQİQATLAR

Ermənistan işğal altında saxladığı ərazilərimizin görkəmini tanınmaz hala gətirir...

30 ildir qonşu işğalçı Ermənistan Azərbaycan Respublikasının ərazilərinə təcavüz edərək 20% torpaqlarımızı işğal altında saxlayır

Ermənilər, işğal altında saxladıqları ərazilərimizdə yaşayan yerli azərbaycanlıların normal həyat tərzini zorakı şəkildə pozaraq bu xalqın, işğal altında sahibsiz qalan milli-mədəni dəyərlərini, geyimlərini, memarlıq sənətinin nümunələrini, inanc yerlərini, ibadət yerlərini, musiqi əsərlərini, musiqi alətlərini və digər sənət əsərlərini və tətbiqi sənət numunələrini, o, cümlədən folklorunu, toponimlərini, mətbəxini eləcədə əsərlərimizin yazılı nümunələrini birdəfəlik və ya tədricən yox edilməsini və ya mənimsənilməsini hədəf goturərək, bütün milli mədəni dəyərlərimizin planlı və sistemli bir şəkildə məhv edilməsini və ya erməniləşdirilməsini həyata keçirirlər.

Azərbaycan, XVIII əsrin sonlarından, ta XXI əsrədək, ruslar tərəfindən əraziyə köçürülən ermənilər tərəfindən daim ərazi itkisi ilə üzləşdiyindən, özünün mədəniyyətinin böyük itkisi və tariximinin təhrif edilməsi ilə barışmalı olmuşdur. Bu gün işğal altındakı ərazilərimizdəki tarix və mədəniyyət abidələrimizin beynəlxalq təşkilatların vasitəçiliyi ilə mühafizəsi və müdafiəsi daha çox aktuallıq kəsb edir. Azərbaycanın işğal altındakı tarix və mədəniyyət abidələri dünya mədəniyyətinin tərkib hissəsi olduğundan, bu abidələr ümumbəşəri xarakter daşıyır, onları mühafizə edərək, gələcək nəsillərə çatdırması bizim borcumuz və vəzifəmiz hesab edilməlidir.

Ermənistan işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərində məqsədli şəkildə Azərbaycanın Milli –Mədəni dəyərlərini ya tamamilə dağıdıb məhv edirlər ya da sadəcə olaraq erməniləşdirirlər. Bununla da onlar bu torpaqların ermənilərə məxsusluğu barədə yalan məlumatlar yayır, sübut üçün təhrif etdikləri Azərbaycan abidələrini misal göstərirlər. Bu isə öz növbəsində Azərbaycanın Tarixinə və Mədəniyyətinə çox ciddi ziyan vurur. Bu ermənilərin indiyədək işğal altında saxladıqları ərazilərdə hətyata keçirdikləri fəaliyyət planının tərkib hissəsi idi.

İndi ermənilər işğal altında saxladıqları ərazilərin görkəmini dəyişərək, ərazidə xristian simvollarını əks etdirən nəhəng Monumental qurğular yaradırlar ki, ərazi kənardan müşahidə edildikdə bu ərazilərin xristian əraziləri olduğuna şübhə yeri qalmasın. Bu təhlükəli tendensiyadır. Gərəkdir ki Azərbaycan tərəfi ermənilərin bu fəaliyyətinə etiraz etsin və bu fəaliyyətin dayandırılmasına çalışsın. Məlumdur ki, ermənilər xristian dini amilindən istifadə edərək, bu ərazilərin görkəmini dəyişib erməniləşdirməklə bu ərazilərə sahib çıxmaq istəyirlər.

Lakin tədqiqatlar göstərir ki, hətta onlarla erməni tarixçilərindən misallar gətirmək olar ki bu ərazilərin sahibləri ermənilər olmayıblar. Erməni tarixçisi Gevorq Aslan 1914-cü ildə “Ermənistan və ermənilər” əsərində yazırdı: “Ermənilərin dövlətləri olmayıb. Onlarda vətən hissi, vətənə bağlılıq siyasəti yoxdur. Erməni təəsübkeşliyi yalnız yaşadıqlar yerlərlə bağlıdır”. Bu erməni tarixçisinin sözlərində bir həqiqət var ki, nə bu ərazilərdəki xristianlıq dövrünə qədər və xristianlıq dövrü abidələri və nə də ərazilər nə erməni dininə, təfəkkürünə, nə də erməni əxlaqına uyğun gəlmir. İşğalçılıq siyasəti həyata keçirən ermənilər, işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərində xaraba qoyduqları inzibati yaşayış mərkəzlərinin ətrafında, xüsusi ilə yol kənarlarında, uca dağ zirvələrində, keçmiş müalicə istirahət mərkəzlərində, bulaq yaxınlıqlarında və gözəl təbiət mənzərələri ilə əhatə olunan ərazilərdə kütləvi şəkildə erməni kilsələri və dekorativ bədii həlli olan müxtəlif ölçülü xaç daşları inşa edir və bu torpaqların əzəli erməni torpaqları olduğu barədə beynəlxalq səviyyədə təbliğat işləri həyata keçirirlər.

Beləki Xankəndi yaxınlığındakı bir yüksəklikdə “Tatik i Patik” yəni “baba və nənə” adlı abidə qoyulub. Bu abidəni ermənilər gələn qonaqlara qarabağ ermənilərinin simvolu kimi təqdim edirlər. Halbuki hətta Suriya sərhədləri yaxınlığında yaşayan yerli ermənilərin belə bir simvolları olmayıb.

Sovetlər dönəmində Xankəndi şəhərində erməni kilsəsi olmayıb. Ərazilər işğal edildikdən sonra Qarabağın baş şəhəri olan Xankəndidə üç erməni kilsəsinin tikilməsi narahatlıq yaratmaya bilməz. Bu erməni kilsələri və digər erməni simvolları bu şəhərin gənc erməni şüuruna tarixi erməni şəhəri kimi yeridilir və gənc erməni dünyagörüşündə “böyük ermənistan” ideyası formalaşdırılır.

İşğal Olunmuş Azərbaycan ərazilərinin erməniləşdirilməsi məsələsi erməni din xadimlərinin və Ermənistan Hökumətinin Dövlət siyasətinin bir hissəsini təşkil edir. Burada erməniləşmə əsasən klassik erməni şurunda dəbdə olan müxtəlif ölçülü daşlar üzərində yonulan və dəmirdən hazırlanan bədii xaç nümunələridir

Xankəndi şəhəri yaxınlığında daha bir yüksəklikdə dəmirdən erməni xaç simvolu ucaldılıb. Bu xaçı Xankəndinin istənilən küçəsindən müşahidə etmək mümkündür.

İşğal Olunmuş Azərbaycan ərazilərinin erməniləşdirilməsi məsələsi erməni din xadimlərinin və Ermənistan Hökumətinin Dövlət siyasətinin bir hissəsini təşkil edir. Burada erməniləşmə əsasən klassik erməni şurunda dəbdə olan müxtəlif ölçülü daşlar üzərində yonulan və dəmirdən hazırlanan bədii xaç nümunələridir

Xankəndi şəhəri yaxınlığında daha bir yüksəklikdə dəmirdən erməni xaç simvolu ucaldılıb. Bu xaçı Xankəndinin istənilən küçəsindən müşahidə etmək mümkündür. Keçmiş Hadrud rayonunun Ballıca (ermənilər Daşuşen adlandırırlar) kəndi yaxınlığında adsız bir dağın zirvəsində “blistiyaşiy krest”, “şəfəq saçan xaç” quraşdırıblar. Qurğu dəmirdən hazırlanıb Hündürlüyü 50 metrdir. Bu xaç simvolu gecələr işıq saçaraq Qarabağın bütün regionlarından görünür. Qeyd etməliyəm ki heç indiki Ermənistanın heç bir ərazisində bu hündürlükdə xaç qurğusu yoxdur. Ermənistan işğal altında saxladığı ərazilərin görkəmini tanınmaz hala gətirməklə beynəlxalq ictimai rəydə, Azərbaycanın bu ərazilərinin tarixi erməni torpaqları olması barədə fikir formalaşdırmaq istəyirlərki, özlərinin həyata keçirdikləri işğalçılıq siyasətlərinə bəraət qazandırsınlar.

Xalqımızın illərlə hissə-hissə itirdiyi maddi və mədəni irsinin yerini doldurmaq və ya onu hansısa rəqəmlərlə ifadə edib itkinin qiymətləndirilməsini hesablamaq qeyri-mümkündür. Əgər biz işğal altında olan tarix və mədəniyyət abidələrimiz üzərində sahibliyi əldə edib, milli-mədəni irsimizin nümunələrini gələcək nəsillərə olduğu kimi qaytarmasaq, ərazilərimizin görkəminin dəyişdirilməsinin qarşısını almasaq bu, Azərbaycan mədəniyyətininin mənəvinə, yoxsullaşmasına və ərazilərimizin itirilməsinə gətirib çıxaracaqdır.

Faiq İSMAYILOV

AMEA İnsan Hüquqları İnstitunun əməkdaşı

  • @continue
Kateqoriya : TƏDQİQATLAR Müəllif : Faiq İsmayılov Baxış sayı 633 Digər yazılar : Qarabağdakı abidələrimizin memarlıq quruluşu dəyişdirilir
Laçınlılar yurdlarına qayıtmağa tələsirlər...
Danışıqlar uzansa Qarabağın …..
Şuşanın mədəni irsinə aid olan tarix və mədəniyyət abidələrinin sayları dəqiqləşdirildi
“Daş yuxular”dan “Qafqaz üçlüyü”nə” qədər olan məsafə daha haralara uzanacaq?
İşğal altında qalan Muzeylərimiz
Ermənistanın işğalçılıq siyasətində, abidələri məhv etməyin svil yolu
Boykot: anlayıb anlamadığımız, bəlkədə anlamaq istəmədiyimiz ifadə...
Laçın koridoru: barıt qoxulu, erməniləşmiş torpaq...
Beynəlxalq Böhran Qrupu, Dağlıq Qarabağda status kvonun saxlanmasında maraqlıdır
Laçın “dəhlizi” - Ermənistanın vaz keçə bilmədiyi ərazi
Təhsildə daha bir dezinformasiya
Gürcüstan Azərbaycan münasibətlərinin inkişafında QHT sektorunun fəaliyyəti artırılmalıdır.
Xocalı faciəsi, rus zabitlərinin şərəfini ləkələdi
Metsamor AES - Fukusimo faciəsinin erməni şüuruna təsiri
Ermənilər abidələrimizə 177 milyard dollar ziyan vurub
“Alban dövrü xaçlarına və digər bədii daş nümunələrinə erməni iddiası” məsələsi Gürcüstanda müzakirə edildi
Ermənistandakı Metsamor (AES) dünya üçün niyə təhlükəli sayılır?
Müharibə qurbanları: - mədəni dəyərlərimiz
Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda Azərbaycana qarşı təcrid siyasəti yürüdür
Avropa Oyunları: Avropada sonu görünməyən ixtilaflar
Avropa Oyunları: Azərbaycana qarşı “boykot” qərarları supergüclərin özlərini “boykot” edir
Qarabağdakı ekoloji terrora keçmiş erməni nazir rəhbərlik edir
Avropa Oyunları Azərbaycanın uzaq perspektivə hesablanmış nailiyyətlərinin əsası olacaq
“Şuşaya Azadlıq”: - Şuşanın mədəni irsinin erməniləşdirilməsi Beynəlxalq qanunlara ziddir!

QHT və MEDİA

2018-08-20 07:45:01

QHT və MEDİA
Polşanın “Ambasador” jurnalı Azərbaycan ...
Polşanın “Ambasador” jurnalı Azərbaycan ...

Polşada nəşr edilən “Ambasador” jurnalının 35-ci sayında Azərbaycan Xalq Cümh...

2018-08-18 12:25:34

QHT və MEDİA
ABŞ-ın populyar radio-şousunun efirində ...
ABŞ-ın populyar radio-şousunun efirində ...

Xəbər verdiyimiz kimi, Amerika Birləşmiş Ştatlarının məşhur və geniş auditori...

CƏMİYYƏT

2018-08-19 19:10:24

CƏMİYYƏT
“Jewish Journal”: Nə Koçaryan, nə də Sar...
“Jewish Journal”: Nə Koçaryan, nə də Sar...

D.Ağayeva məqalədə dinc Xocalı sakinlərinin kütləvi qətlinin əsas günahkarla...

2018-08-17 08:50:12

CƏMİYYƏT
Sərhəd Qoşunlarının yaradılması müstəqil...
Sərhəd Qoşunlarının yaradılması müstəqil...

Hər bir dövlətin tarixi həm də onun sərhədlərinin tarixidir. Belə bir deyim v...

İQTİSADİ

2018-08-18 11:35:02

İQTİSADİ
UNEC beyxəlxalq proqrama qəbul olunub
UNEC beyxəlxalq proqrama qəbul olunub

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC) Beynəlxalq İqtisadiyyat Məktəbi...

2018-08-15 13:55:58

İQTİSADİ
Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ölk...
Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ölk...

Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin çevik ve məqsədyönlü sosial-iqtis...