2017-01-27 08:40:12 | TƏDQİQATLAR-ANALITIKA
Bəşəriyyəti təhdid edən əməllərinin qarşısı alınmalıdır

Araşdırma

Son bir neçə ildə bir sıra dövlətlərin parlamentləri, tanınmış siyasi xadimləri,  ABŞ-ın  müxtəlif ştatları  Xocalı hadisələrinə qiymət verərək  soyqırım aktı kimi tanıyıblar. Bütün bunlar Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması baxımından müsbət haldır. Lakin yetərli deyil. Həmin hadisələrə siyasi qiymət verib tanımaq,  soyqırımı törədənləri pisləmək  mövcud reallıq baxımından  zəruri olsa da,  hüquqi baxımdan məsələnin həlli deyil. Məsələnin ədalətli həlli üçün  cinayət varsa cəza mexanizmi işə düşməlidir.

 Hər il Xocalı soyqırımının ildönümü ərəfəsində  istər ölkə daxilində, istərsə də xaricdə çox geniş  anma tədbirləri keçirilir. Soyqırımı qurbanlarının xatirəsi  yad edilir. Bu, belə də olmalıdır. Yalnız Xocalı hadisələrinin ildönümü günlərində deyil, hər zaman biz bu tədbirləri beynəlxalq ictimaiyyəti maraqlandıracaq  formada təşkil etməliyik. Burada bütün vasitələrdən yararlanmaq lazımdır.  Ancaq   bu  təbliğat  üsulları ilə bərabər daha ciddi mexanizmlər üzərində çalışmaq lazımdır. Nəhayət, Xocalı məsələsini hüququ müstəviyə çıxarmaq zərurəti yaranıb. Məlum məsələdir ki, Xocalı faciəsi Ermənistanın Azərbaycana qarşı silahlı təcavüzünün tərkib hissəsi olmuşdur.  Təbii ki, buna görə də  Ermənistanın əməlləri beynəlxalq cinayət sayılmalıdır.

 Ermənilər bir sıra beynəlxalq konvensiyaların o cümlədən Haaqa Konvensiyasının, Müharibə vaxtı mülki əhalinin müdafiəsi haqqında 12 avqust 1949-cu il Cenevrə Konvensiyasının, 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarına əlavə Protokolda ehtiva edilmiş beynəlxalq humanitar hüquq normalarını kobud şəkildə pozublar. Xocalı hadisələri zamanı dinc insanların kütləvi şəkildə qəddarlıqla qətlə yetirliməsi, öldürülmüş şəxsləruin təhqir edilməsi insanlıq əleyhinə cinayətlərdir. Bu cinayətlərin törədilməsinə görə, birmənalı şəkildə  Ermənistan dövləti məsuliyyət daşıyır. Məhz bu aspektdən çıxış edərək  qeyd etmək lazımdır ki,  bizim fəaliyyətimiz  hüquqi müstəvidə davam etməlidir. 

 Necə ki,   II dünya müharibəsində  qanlı cinayətlər törətmiş, minlərlə günahsız insanın ölümünə bais olan faşıst Almaniyasıında bir sıra şəxslər  məhkəmə qarşısına çıxarılaraq layiqli cəzalarını aldılar. Adolf  Hitler və onun silahdaşlarının bəşəriyyət tarixində törətdiyi ağlagəlməz cinayətlər Beynəlxalq Hərbi Tribunal Məhkəməsi Kollegiyasının Nyurnberq məhkəməsində aparılmışdı.  Məhkəmədən sonra ittiham çıxışındakı tələblər nəzərə alınmaqla 21 canidən 12 nəfəri ölüm, qalanları isə müxtəlif növlü cəzalara məhkum edildi.  Müharibədən zərər çəkən yəhudilər və onların yaxınları  bu gündə Almaniya dövlətindən dəymiş ziyana görə, kompensasiya alırlar. Əslində  soyqırım törədən cinayətkarların cəzalandırılması baxımından bütün bunlar  yaxşı  təcrübədir.

 Hətta onu da qeyd edim ki, ötən əsrin 90-cı illərindən sonra keçmiş Yuqoslaviyada baş verən qanlı cinayətlərə görə, bəzi şəxslər məsuliyyətə cəlb olundu.  Birbaşa müharibə cinayətlərində əli olan şəxslər axtarışa verildi. Belə nümunələri xeyli artırmaq olar,  Bəs, bu gün belə təcrübədən niyə biz yararlanmayaq?  Bu gün  müharibə cinayətləri,  bu cinayətlərin  birbaşa günahkarları  sivil dünyanın, ümumilikdə götürsək bəşəriyyətin maraqlarına toxunur.

 Belə soyqırım əməllərinin qarşısı zamanında alınmayanda  beynəlxalq hüquq daha gülünc vəziyyətə düşür. Müharibə cinayətlərinin qarşısının alınmaması, soyqırım cinayəti törədənlərin  vaxtında məsuliyyətə cəlb olunmaması  sabitliyi, möhkəm sülhü əlçatmaz edir. Necə ki,  bu tendensiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsində özünü göstərir. Deməli, dünyanın və bölgənin maraqlarına  zidd addımların qarşısını almaq üçün  Xocalı soyqırımında  iştirakı olan və həmin hadisələrin təşkilatçıları hüquqi məsuliyyətə cəlb olunmalıdır.

Əgər müharibə  və ümumilikdə soyqırımda iştirakı  iddia olunan şəxslər  məsuliyyətə cəlb olunmasa,  adları bəlli olan həmin şəxslərə qarşı yenə loyal münasibət davam edərsə, o zaman  beynəlxalq hüquq daha gülünc vəziyyətə düşəcək.

 Xocalı soyqırımında, ümumilikdə  Dağlıq Qarabağda dinc azərbaycanlılara qarşı törədilən qətl hadisələrində  iştiraklarını ermənilər özləri birmənalı şəkildə təsdiqləyiblər.  İngilis jurnalisti Tomas de Vaal yazırdı ki, erməni hərbi komandiri Serj Sarkisyandan Xocalının işğalı haqqında danışmağı xahiş etdib. Sarkisyan  isə baş vermiş hadisələrlə bağlı deyib: “Xocalıya qədər azərbaycanlılar düşünürdülər ki, bizimlə zarafat etmək olar, onlar düşünürdülər ki, ermənilər mülki əhaliyə əl qaldırmağa qadir deyillər. Biz bu stereotipi sındırmağı bacardıq”.

 Həmçinin Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Köçəryanda prezidentliyi dövründə Avropa Şurasının tribunasından  Qarabağda dinc azərbaycanlılara qarşı etdiyi bütün vəhşilikləri fəxrlə təsdiqləyib. Göründüyü kimi, qeyd olunan və qeyd olunmayan faktlar cinayətkarların kimliyini tam sübut edir.  Deməli, beynəlxalq hüququn mexanizmlərinin işə düşməsinə nail olmalıyıq.
Əkrəm Bəydəmirli

 

Baxış sayı : 3071
Digər yazılar
Hərbi təyinatı olmayan Azərbaycan torpaqlarının minalanmasına təsadüfi əməl kimi baxılmamalıdır - Politoloq 2021-02-25 09:35:08 Xocalını xatırlayarkən 2021-02-25 09:10:31 Xarici işlər nazirləri üçtərəfli görüşə dair birgə bəyanat qəbul etdilər 2021-02-25 09:00:39 “Ermənistanın müharibə zamanı muzdlu və terrorçulardan istifadə etməsi faktdır” 2021-02-25 08:35:42 “Xocalıya ədalət” kampaniyası çərçivəsində petisiya yayılıb 2021-02-24 16:05:51 “Twitter” müəyyən siyasi məqsədlər üçün yaradılmış erməni akkauntlarını silib 2021-02-24 10:35:00 Qubadlı rayonunun Hal kəndi - VİDEO 2021-02-24 09:55:02 ABŞ-da Xocalı soyqırımına aid televeriliş nümayiş etdirilib 2021-02-24 09:35:59 Beynəlxalq ictimaiyyət Qarabağda yenidənqurma işlərini dəstəkləməlidir 2021-02-24 09:20:35 Əcnəbi media Xocalı soyqırımı barədə məqalə dərc olunub 2021-02-23 20:50:37 Ermənilərin viran qoyduğu Ağdamın Sırxavənd kəndi - VİDEO 2021-02-23 11:25:17 Dərsliklərə zəfər tariximizin daxil edilməsi üçün işlər aparılır 2021-02-23 09:40:08 Rotterdamda Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr edilmiş sərginin açılışı olub 2021-02-23 08:55:30 Qərbi Azərbaycanda dağıdılan və ya erməni kilsəsinə çevrilən məscidlər 2021-02-23 09:15:33 Azərbaycanın Rus İcması dünya ictimaiyyətindən Xocalı soyqırımının tanınmasını tələb edir 2021-02-23 08:30:12 "Xocalı həqiqətlərinin parlament tribunasından səsləndirilməsi üçün addımlar atılacaq" 2021-02-23 08:20:35 Azərbaycan-Rusiya veteran təşkilatlarının dostluq əlaqələri möhkəmlənir! 2021-02-22 19:40:04 Azərbaycan səfirinin İtaliya mətbuatında geniş müsahibəsi dərc olunub 2021-02-22 13:50:35 Ermənilərin informasiya təxribatı davam edir 2021-02-22 13:05:41 Prezidentin xüsusi nümayəndələrinin vəzifələri ilə əlaqədar qanuna dəyişiklik təsdiqlənib 2021-02-22 12:20:44 Ağdamın Əlimədətli kəndindən VİDEO 2021-02-22 09:10:57 İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə 106 yeni abidə aşkarlanıb 2021-02-22 08:30:23 Qarabağın işğaldan azad edilmiş torpaqlarına qayıtmaq istəyən rus ailələrindən Milli Məclisə ərizələr daxil olur 2021-02-22 08:10:55 Ermənistanın "xəritə" oyunu: Azərbaycanlıların Qarabağa qayıdışını ləngitməyə çalışırlar 2021-02-22 08:00:57