TƏDQİQATLAR

Keçmiş sovet ordusunun Əfqanıstan ərazisinə daxil olduğu gün

Ötən günlərə baxış

Keçmiş sovet ordusunun Əfqanıstan ərazisinə daxil olduğu gün

25 dekabr 1979-cu il tarixindən 15 fevral 1989-cu il tarixinə kimi SSRİ-nin 40-cı ordusu Əfqanıstan ərazisində olub, 10 il müddətində beynəlmiləlçilik missiyasını yerinə yetirərək 416 irimiqyaslı hərbi əməliyyatlar keçirib. İlk hərbi əməliyyat “ALFA”- dəstəsi tərəfindən həyata kemirilmiş“Ştorm-333” (Əfqanıstan rəhbərliyinin qırğınsız–təlfatsız devirmək və sarayı tutmaq) əməliyatı uğurla yerinə yetirilmişdir. Ən böyük əməliyyatlardan biri isə “Maqistral” əməliyyatı 1987-1988-ci illərdə kənd təsərı mallarını manesiz daşımağa mane olan qruplaşmaları dəf etmək üçün keçirilib. 10 il müddətində SSRİ-nin tərkibində olan keçmiş müttəfiq respublikalardan 68 millətin nümayəndəsindən ibarət 620 min hərbçi əməliyatlarda iştirak edib. Bundan əlavə 525 min əməkdaş SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsindən, 5 min nəfərə yaxını isə SSRİ DİN-dən xidmət edib! Bunlardan 547 min nəfər döyüş əməliyyatlarında iştirak edib, 21 min nəfər işçi və qulluqçu əmək fəaliyyəti ilə məşqul olublar.

Əfqanıstanda döyüşlərdə və hərbi əməliyatlarda Sovet ordusunun 14453 nəfəri həlak olub, 292 nəfəri itkin düşüb, 5753 nəfəri isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti alaraq yaralanıb. İtkilər bununla da bitməyib. Əfqanıstandan qayıtdıqdan sonra da 3203 nəfər hərbçi aldıqları yaralar nəticəsində sonralar dünyasını dəyişib. Əfqanıstanda ümumi döyüşlərdə və keçirilmiş hərbi əməliyatlarda Sovet Ordusunun 86 əsgər və zabiti Sovet İttifaqı Qəhramanı adına layiq görülüb (bunlardan 25 nəfəri ölümündən sonra) 200 minə yaxını isə müxtəlif döyüş orden və medallarla təltif olunub.

Sovet İttifaqı Əfqanıstan Demokratik Respublikasına dəstək olaraq 10 il müddətində təxminən 800 milyon ABŞ dolları yardım göstərib. Sovet İttifaqı Əfqanıstanda 40-cı ordunun saxlanması və hərbi əməliyyat xərcləri isə 3 miliyard ABŞ dollarından çox olub.  Sovet ordusunun Əfqanıstan müharibəsində 147 tank, 1314 zrehli transpartyor, 433 artileriya sistemi, 118 təyarə və 333 vertolyot itkisi olub.                                                                                           

 Məlum Cenevrə razılaşmasına əsasən 40–cı ordunun Əfqanıstandan çıxarılmasına 1988-ci il 15 mayda başlanılıb və bu proses 15 fevral 1989-cu ildə başa çatıb. Məhz bu gün münasibəti ilə MDB-yə üzv olan dövlərtlərdə, eləcə də Azərbaycanda keçmiş Əfqanıstan döyüşçüləri hər il bu günü müxtəlif tədbirlər təşkil edərək təntənəli surətdə yad edirlər.

Bu gündə Əfqanıstanda xarici dövlətlərin şəxsi maraqları sayəsində yenə də müharibə davam edrək hər gün onlarla günahsiz qurban gedir.  Amma burada bircə fərg görmək olar. Əgər 1979-1989-cu ilərdə SSRİ-nin 40-cı ordusunun hərbiçiləri, Əfqanıstan ordusunun hərbiçiləri ilə bir yerdə həmyrəylik, dostluq nümayiş etdirrərək beynəlmiləlçilik missiyasını yerinə yetirdilərsə, amma  təəssüflər olsun ki,  bu gün ABŞ və orada olan başqa xarici dövlətlərin hərbiçiləri silahla hədə-qorxu  ilə əfqan xalqına sülhməramlı missiyalı xidmətlərini göstərirlər.

Xatırlatmaq istəyirik ki, Azərbaycandan 7500 nəfər azərbaycanlı döyüşçü Əfqanıstan müharibəsində iştirak edib.  Onlardan 208 nəfəri hərbi əməliyatlarda həlak olub, 450 nəfəri əlil olub, 7 nəfəri isə itkin düşüb. Bundan əlavə 1400 nəfər Azərbaycan vətəndaşı müxtəlif vəzifələrdə  mülkü işlərdə xidmət edib. Əfqanstan müharibəsi biz əfqan veteranlarını üçün cəsurluq, qorxmazlıq, mərdlik, fədakarlıq və igidlik  ali məktəbi olmuşdur.  Məhz bu məktəbin sayəsində,  Azərbaycanın Əfqanstan veteranları, Vətənimizə, torpağımıza olan sevgisini bir daha nümayiş etdirərək təcrübəli keçmiş doyüşçü kimi, Azərbaycanın Milli Ordusunun yaranmasında xususi fəallıq göstərmişlər.

Xususi ilə  xatırladmaq istəyirəm ki, Əfqanstan döyüşçülərinin 4500 nəfəri Vətənimizə, torpağımıza olan sevgisini bir daha nümayiş etdirərək, təcrübəli keçmiş doyüşçü kimi Azərbaycanın Milli Ordusunda ilk xüsusi təyinatlı döyüş batalyonu təşkil edərək, Qarabağda torpaqlarımızın yadelli erməni işğalçılarından azad olunması üçün fədakarcasına döyüşmüşdür. Onlardan 76 nəfəri şəhid, 45 nəfəri əlil olub, 6 nəfəri isə itkin düşüb.  

Əgər işğal olunmuş torpaqlarımızın işğaldan azad olunması istiqamətində sülh danışıqları nəticə verməzsə, əbədi və əzəli torpaqlarımızın ermənilərdən təmizləyib azad etmək üçün biz keçmiş döyüşçülər yenidən döyüşə getməyə hazırıq.  Biz bu ağır yükü və problemi gənc nəslə saxlamamalıyıq!    

Fursətdən istifadə edərək, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi, torpaqlarının  ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş və Əfqansdanda beynəlmiləlçilik borcunu yerinə yetirərkən həlak olmuş döyüşçülərə Allahdan rəhmət diləyir, veteran həmkarlarımızı Əfqanstandan sağ-salamat doğma vətənə döndükləri üçün təbrik edir, onlara uzun ömur can sağlığı arzu edirik.      

 Əfqanstandan sovet qoşunlarının tərkibində çıxmış, Əfqanstan və    Qarabağ müharibəsinin veteran,  Azərbaycan Respublikası “Beynəlmiləlçi Əlil Döyüşçülər” Fondunun prezidenti 
Sərraf Orucov 

 

 

 

 

SOSİAL

2017-03-24 10:45:27

SOSİAL
Lukaşenko: Ermənistandan uçan təyyarədə radioaktiv maddə aşkarlanıb
Lukaşenko: Ermənistandan uçan təyyarədə radioaktiv maddə aşkarlanıb

.

2017-03-22 12:40:46

SOSİAL
Fransanın “Radio Courtoisie” radiosunda Azərbaycan reallıqlarından söhbət açılıb
Fransanın “Radio Courtoisie” radiosunda Azərbaycan reallıqlarından söhbət açılıb

Azərbaycanın Fransadakı səfiri Elçin Əmirbəyov bu ölkənin “Radio Courtoisie” radiosunun qonağı olub

İQTİSADİ

2017-03-09 08:55:48

İQTİSADİ
"BTC və TANAP bölgəyə sülh və stabillik gətirəcək"
"BTC və TANAP bölgəyə sülh və stabillik gətirəcək"

.

2017-03-05 22:50:03

İQTİSADİ
"Bakı-Tblisi-Qars layihəsi bölgənin qurtuluşudur"
"Bakı-Tblisi-Qars layihəsi bölgənin qurtuluşudur"

"Bakı-Tblisi-Qars dəmir yolu layihəsi bölgənin qurtuluşudur".

MƏDƏNİ

2017-03-16 22:00:55

MƏDƏNİ
Litvalı müəlliflərin “Qara Bağın Faciəsi” kitabı təqdim olunub
Litvalı müəlliflərin “Qara Bağın Faciəsi” kitabı təqdim olunub

.

2017-03-14 10:45:49

MƏDƏNİ
“Arşın mal alan” yeni təqdimatda
“Arşın mal alan” yeni təqdimatda

Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrında Ü.Hacıbəylinin “Arşın mal alan” operası əsasında hazırlanan eyniadlı səhnə əsəri nümayiş olunub

TƏDQİQATLAR

2017-03-16 09:45:24

TƏDQİQATLAR
“EU Observer” portalı: Ermənistan Dağlıq Qarabağı hələ də işğal altında saxlayır
“EU Observer” portalı: Ermənistan Dağlıq Qarabağı hələ də işğal altında saxlayır

.

2017-03-15 08:30:38

TƏDQİQATLAR
2017-ci ildə beynəlxalq siyasi mühit: risklər, təhlükələr və dialoq imkanları
2017-ci ildə beynəlxalq siyasi mühit: risklər, təhlükələr və dialoq imkanları

2017-ci ildə dünyanı hansı siyasi proseslərin gözlədiyi barədə çoxlu sayda proqnozlar verilir

QHT və MEDİA

2017-03-20 08:50:19

QHT və MEDİA
Əli Həsənovun məqaləsi Mərakeş qəzetində dərc edilib
Əli Həsənovun məqaləsi Mərakeş qəzetində dərc edilib

.

2017-03-17 22:10:02

QHT və MEDİA
Ombudsman 31 mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə bağlı bəyanat yaydı
Ombudsman 31 mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə bağlı bəyanat yaydı

.

DİGƏR

2017-03-23 20:00:35

DİGƏR
İşğalçı Ermənistan Azərbaycan mədəni sərvətlərinin ticarətindən əldə etdiyi gəlirləri terrorizmin dəstəklənməsinə yönəldir
İşğalçı Ermənistan Azərbaycan mədəni sərvətlərinin ticarətindən əldə etdiyi gəlirləri terrorizmin dəstəklənməsinə yönəldir

.

2017-03-20 08:55:18

DİGƏR
Franko Frattini: Beynəlxalq təşkilatların Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı qərar və qətnamələri yerinə yetirilməlidir
Franko Frattini: Beynəlxalq təşkilatların Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı qərar və qətnamələri yerinə yetirilməlidir

.