SOSİAL

Hərbi çevriliş ölkəni hara aparacaqdı?

Türkiyədə baş verən hadisələr, insan itkisi, hərbi çevriliş cəhdi gerçəkdən bizi sarsıtdı

Həmin hadisələr zamanı dünyasını dəyişən cəmi insanlara rəhmət diləyərək əsas mətləbə keçmək istərdim.  Doğrudanmı Türkiyə cəmiyyəti, hərbi elitası avtoritarizmdən,  demokratiyanın boğulmasında bezmişdi? Əgər  bezmişdişsə onda mütləq hərbi çevrilişə əl atmaq lazım idimi? Təbii ki,  burada başqa  və çox çirkin məqsədlərin olması  şübhəsizdir.

  Həmin hərbi çevrilişə cəhd göstərənlər üçün demokratiyadan  daha çox onları təlimatlandıran şəxslərin verdiyi vədlər önəmlidir. Ancaq bütün hallarda cinayət əməli cəzasız  qalmır. Həmin proseslər zamanı sadəcə olaraq öz komandirinin əmrini yerinə yetirən sadə əsgərin hansı günahın sahibi olduğunu Türkiyənin hüquq sistemi müəyyən edəcək.

 Digər tərəfdən bu hərbi çevriliş cəhdi hər hansı başıpozuq hərbi qüvvələrin hakimiyyət hərisliyindən  daha çox bəzi xarici ölkələrdə yeləşən beyin mərkəzlərinin hazırladığı  başıpozuq  plana daha çox oxşayır. Onu da yaddan çıxarmaq olmaz ki, islam sivilizasiyasına qarşı düşmət mövqey hər zaman hiss olunur. İslam dünyasında mövcud olan təhsilsizlikdən, maarifçilik işinin zəif olmasından, müəyyən boşluqlardan istifadə edən həmin qüvvələr məhz islam cəmiyyətlərinə qarşı təxribatçı layihələrini həyata keçirirlər  Böyük ehtimalla Türkiyədə baş verən son olaylar bu planın tərkib hissəsidir. 

 ABŞ-da yaşayan Fətullah Gülənin fikirləri diqqəti cəlb edir.  O,  bəyan edib ki, avtoritar rejim tərəfdarı deyil. Fətullah Gülən belə bəyanatla brifinqdə çıxış edib.

“Mən dəfələrlə demişəm ki, respublikaçılar tərəfdarıyam və avtoritar idarəetmənin əleyhinəyəm.  Deyəsən, Fətullah Gülən hərbi çevriliş çəhdini, bu qədər insan itkisini demokratik proseslərə dəstək kimi qəbul edir 

 Mənim qənaətimcə,  hərbi çevrilişin əsas məqsədi, qayəsi demokratiya deyil, Türkiyəni bir neçə hissələrə parçalamaq və həmin ərazilərdə müxtəlif yeni dövlətlərin yaranmasına rəvac vermək idi.  Digər tərəfdən Türkiyəni zəiflətməklə  çox böyük bir regionda təbii sərvətlərin bölüşdürülməsinə və resusrlara  uzun müddətli nəzarətdə saxlamaq imkanları əldə etmək planları ortadadır. Belə layihələr Misirdə, Liviyada və digər müsəlman ölkələrində gerçəkləşib. Demokratiya adı altında  gerşəkləşən  həmin  hərbi çevrilişlər adı çəkilən ölkələri dəhşətli şəkildə çokdürdü.

  İndi bir anlıq təsəvvür edək  belə çevriliş cəhdi Türiyədə baş tutur. Ümumilikdə

Türkiyənin zəifləməsi təbii ki, Cənubi Qafqaz siyasətinə, Azərbaycana,  Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesinin ləngiməsinə təsirsiz ötüşməyəcəkdi.

 Sevindirici haldır ki, bu qiyam baş tutmadı. Əgər hər hansı hərbi çevriliş Türkiyədə gerçəkləşsəydi, o zaman qardaş ölkəni ən yaxşı halda Misirin, Liviyanın, Suriyanın vəziyyəti ilə müqayisə etmək lazım idi.  Ancaq bütün hallarda Türkiyə itirdi. Xeyli sayda vətəndaşı şəhid oldu, elitar  Turkiyə  ordusuna inam zəiflədi. Ölkəyə çox böyük məbləğdə iqtisadi ziyan dəydi. Həmçinin  mövsümlə əlaqədar olaraq Türkiyəyə dincəlməyə gedən turistlərin sayı azalacaq. Xeyli Türkiyə vətəndaşı törətdiyi cinayətə görə ömrünün müəyyən hissəsini cəza evində keçirəcək.

  Bütün ziyanlar zaman keçdikcə ödəniliəcək. Ən əsası  çoxlarımızın inandığı Türkiyə dövlətçiliyi bu mücadilədən, imtahandan qalib  çıxdı. Yəqin ki, Türkiyə rəhbərliyi  bu hadisələri analiz edərək öz siyasətlərində dəyişikliklər edəcəklər.

Son dövrlər xarici siyasətdə önəmli korrektələr hiss olunmqadaydı. Artıq Rusiya ilə, İsraillə əlaqələrin bərpası üçün vacib  addımlar atılmışdı. Heç şübhəsiz  Ərdoğan hakimiyyəti ölkənin daxilində də  ciddi islahatlara gedəcəyi şübhəsizdir. Çünki Türkiyədən bir çox hallarda  dinlə dövlət arasında sərhədlər itməyə başlamışdı.

 Dinin dövlət siyasətinə qarışması və yeri gələndə kəskin müdaxilə etməsi təhlükəli tendensiyadır. Şübhəsiz bu faktorlar Türkiyə cəmiyyətində bir çox hallarda başağrısına çevrilir. Güman edək ki, qardaş ölkə  bu mərhələləri ağrısız keçəcək.

 Bəzi siyasətçilər bildirirlər ki, bundan sonra Türkiyədə antidemokratik dönəm başlayacaq. Prezident  Rəcəb Tayyib Ərdoğan öz postunu  möhkəmlətmək üçün  vətəndaş cəmiyyətini boğacaq. Ancaq bü iddialar inandırıcı deyil. Çünki  Türkiyədə oturuşmuş demokratik ənənələr var. Heç kim o cümlədən  prezident  Ərdoğan həmin ənənəni dəyişib qapalı, totalitar cəmiyyət yarada bilməz. 
Əkrəm Bəydəmirli


Kateqoriya : SOSİAL Müəllif : Əkrəm Bəydəmirli Baxış sayı 1990 Digər yazılar : Dünyanın neftə bulaşmış Orta Şərq siyasəti
Münaqişənin həllində alternativ vasitələr tapılmalıdır
Müharibə şəraitində mediamız
Hərbi cinayətkarların cəzasız qalması münaqişənin ömrünü uzadır
Siyasətə əxlaqi dəyərlər gətirən və tarix yazan liderlər
Münaqişənin həlli ilə bağlı politoloji terminlər tükənməkdədir
Sülh danışıqları səmərə verməsə…
Ermənilərlə barış planı necə ola bilər?
Kəskinləşən Rusiya-Ermənistan münasibətləri
Bu parad türk dünyasına qardaşlıq və səmimi dostluq mesajı idi
QHT-nin inkişafı üçün mühüm məqamlar
Milli dəyərlərimizi aşağılayan hər kəs cəzalanmalıdır
Şərqdə sivil yaşam tərzinin tənəzzülü
Televiziyada şou proqramlar və məsuliyyətli davranış məsələsi
Deyəsən, Orta Şərqi münaqişəsiz heç zaman görməyəcəyik
Müharibə şəraitində medianın davranışı
İqtisadi faktor Qarabağ münaqişəsinin həllinə nə dərəcədə təsir edir?
Telekanallar cəmiyyətin nəbzini tuta bilirmi?
Bəşəriyyəti təhdid edən əməllərinin qarşısı alınmalıdır
Təhlükəli tendensiyalar sabitliyə zərbə vurur
Erməni saytlarının monitorinqi, aşkar olunan saxtakarlıqlar
Yol-nəqliyyat qəzalarının qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?
Cənubi Qafqazın radiasiya təhdidləri
Bu müharibə dünyaya ciddi mesajlar verməkdədir
Dünya sabitlik və terror dilemması qarşısında
Bədii filmlərimiz xarici auditoriyaya niyə çıxa bilmir?
Nəyə görə jurnalistika fakultələri bağlanma təhlükəsilə üzləşsin?

QHT və MEDİA

2019-11-22 09:50:24

QHT və MEDİA
“Daşnaklar Fərqanədən Qarabağa qədər” ki...
“Daşnaklar Fərqanədən Qarabağa qədər” ki...

Bakıda özbəkistanlı yazıçı Şöhrət Barlasın müəllifi olduğu “Daşnaklar Fərqanə...

2019-11-22 09:40:48

QHT və MEDİA
Ankarada “erməni-nasist əməkdaşlığı” möv...
Ankarada “erməni-nasist əməkdaşlığı” möv...

Ankarada fəaliyyət göstərən Avrasiya Araşdırmalar Mərkəzində (AVİM) “erməni-n...

CƏMİYYƏT

2019-11-21 21:30:38

CƏMİYYƏT
Faşist cəlladı Qaregin Njdenin heykəlini...
Faşist cəlladı Qaregin Njdenin heykəlini...

Hələ 2018-ci ilin martın 26-da Gürcüstanın Slavyan Xalqları Konqresinin sədr...

2019-11-19 09:25:12

CƏMİYYƏT
Sərt qayalar üzərində inşa edilmiş Diri ...
Sərt qayalar üzərində inşa edilmiş Diri ...

Qobustanda yerləşən Diri baba türbəsi Şirvan-Abşeron memarlıq üslubunda inşa ...

İQTİSADİ

2019-11-22 11:20:13

İQTİSADİ
Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizinin...
Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizinin...

Yanvar-sentyabr aylarında Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizinin Azərbaycan...

2019-11-18 18:35:15

İQTİSADİ
2019-cu ilin 9 ayı ərzində avtomobil yo...
2019-cu ilin 9 ayı ərzində avtomobil yo...

-Agentlik yol infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı işlərin kompleks şəkildə...