TƏDQİQATLAR

Nəyə görə jurnalistika fakultələri bağlanma təhlükəsilə üzləşsin?

Təhlil

Bu yaxınlarda  Vəfa Allahverdiyevanın   “Jurnalistika fakultələri bağlanma təhlükəsində” adlı yazısını oxudum.  Vəfa  xanıma   bu yazıya  və  qaldırdığı məsələyə  görə  təşəkkür edirəm. Müəllifin toxunduğu məqamlarla razıyam. Bu gün həqiqətən jurnalist təhsilinə meyl azalır. Bunun bir sıra səbəbləri var.  Orta məktəblərdə mövcud olan problemlər, şagirdlərin əzbərçiliyə  meyliliyi, mütaliəsizlik və digər faktorlar  narahatlıq yaradır.

Ancaq burada daha ciddi səbəblər var. Heç şübhəsiz ki,  media  QHT sistemindən fərqli olaraq biznez sahəsidir. Əslində medianının normal biznes sahəsi kimi fəaliyyəti həm cəmiyyət, həm dövlət, həm də jurnalistlər və bu sahədən əmək haqqı alan insanlar üçün faydalı olardı. Bu da o deməkdir ki, medianın öz iqtisadiyyatı formalaşmalı idi. Bəs, bu gün azad rəqabət şəraitində həmin media iqtisadiyyatı formalaşa bildimi?

Etiraf etmək lazımdır ki, jurnalistikada lazımı qədər maddi-texniki baza formalaşa bilməyib. Reklam bazarındakı  vəziyyətin təhlili başqa bir söhbətin mövzusudur. Qısaca onu qeyd etmək olar ki, reklam bazarındakı problemlər ümumilikdə media mühitinə sirayət edib.

 Digər tərəfdən hər hansı peşə seçimində və yaxud ixtisasların müəyyən edilməsində bir sosial sifariş olur. Belə demək mümkünsə  cəlbedicilik  nəzərə alınır.  Bugünkü gənclər daha çox  iqtisadiyyatda müxtəlif peşələrə yiyələnmək istəyir. Məsələn bank, vergi, gömrük və s. sahələrə daha çox axın olur.  Çünki bu sahədə çalışan insanların daha yaxşı qazanmaq ehtimalı var. 

Bu gün çox az gənc tapılar ki, üzmçülük sahəsində aqranom və yaxud şərabçılıqda texnoloq  kimi  və digər belə peşələrə yiyələnməyə can atsın. Ona görə ki, həmin sahələrdə heç bir inkişaf yoxdur.  Bəlkə bu müqayisələr bir az  qüsurlu görünər. Ancaq bu faktorlar bütün hallarda gənclərin peşə, ixtisas seçiminə təsir göstərir.

Bəzi insanlar mütəmadi olaraq qeyd edirlər  mediada,  QHT-də maliyyə, qazanc haqqında düşünmək düzgün deyil. Mən bu fikirlə heç cürə razılaşa bilmirəm. Sosial varlıq olmaqla yanaşı, həm də  bioloji varlıq olan media, QHT işçisi nəyə görə, normal yaşayış, təmiz maddi gəlir haqqında fikirləşməməlidir?  Gənclərin  jurnalistikaya marağının azalmasının səbəblərini burada axtarmaq lazımdır.

Elə insanlar var  artıq jurnalistika sənətinə  bağlanıb. Bu işdə  pul azda qazansa, çoxda qazansa bu peşədən heç cür ayrıla bilmir.  Xüsusilə, bunu ortayaşlı qələm sahiblərinə  aid etmək olar. Bəlkə də düşünürlər geriyə yol yoxdur.  Ancaq bugünkü gəncin düşüncəsində bir maddiyyat var.  Əslində buna çox normal yanaşmaq lazımdır. Gənc öz intellekti, bacarığı hesabına  müəyyən dövr çərçivəsində həm tanınmaq, həm də  sözün yaxşı mənasında mövqeyə, geniş maddi imkanlara sahib olmaq istəyir. 

Jurnalistikaya  yeni başlayan gənclər üçün  bu şəraitin olmaması peşə seçimində  mühüm rol oynayır. Məhz bununda mənifi nəticələri zaman keçdikcə  hiss olunacaq. Jurnalistikaya ürəkdən bağlı olan  gənclər,  bəlkə də bu sənətin fəadiləri  bu sahəyə gəlmirsə o zaman  təsadüfi şəxslər gələcək. Jurnalistikaya dəxli olmayan  şəxslərin bu sahəyə  gəlişi  ağır nəticələrini göstərməkdədir. Reket “jurnalistikası”nda belə acınacaqlı durumun şahidi oluruq.   

Bu illər  ərzində Mətbuat Şurası  reket “jurnalistikası”nın  qarşısını almağa çalışaraq  papağını günə verdi. Reket “jurnalistikası” var. Haqlı olaraq onları ifşa etmək lazımdır. Əslində onların məsələsi  hüquq mühafizə orqanlarının  məşğul olacağı sahədir.  Belə qorxulu tendensiyalardan qaçmaq üçün media iqtisadiyyatı formalaşmalıdır.  Təəssüf ki,  Mətbuat Şurası  medianın  daha ciddi  məsələsi olan  media iqtisadiyyatının formalaşması istiqamətində ciddi addımlar ata bilmədi.  

 Son bi neçə  ildə  Azərbaycan  dövləti  KİV-in inkişafına dəstək  məqsədilə  vəsait ayırır.  Bu çox normal haldır. Müəyyən dövr çərçivəsində belə dəstəyin göstərilməsi mümkündür.  Nəhayət müstəqil media  normal bazar qanunlarını əsas tutaraq  öz iqtisadiyyatını formalaşdırmaq haqqında düşünməlidir. Peşəkar jurnalistikanın  inkişafı, ən əsası  reklam problemlərini çozmək məqsədilə Reklam Şurasının yaradılması zəruridir. Ümid edək ki, zaman keçdikcə bu  problem həllini tapar.

QHT və MEDİA

2018-09-18 22:15:59

QHT və MEDİA
“Dünyaya sülh” başlığı altında fləşmob ...
“Dünyaya sülh” başlığı altında fləşmob ...

18 sentyabr 2018-ci il tarixdə Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyəti və Yeni Azər...

2018-09-09 12:00:36

QHT və MEDİA
Bu parad türk dünyasına qardaşlıq və səm...
Bu parad türk dünyasına qardaşlıq və səm...

Bu tədbirin belə yüksək səviyyədə keçirilməsində xidmətləri olan bütün şəxslə...

CƏMİYYƏT

2018-09-20 07:40:21

CƏMİYYƏT
“Qarabağ dünən və bugün” mövzusunda müz...
“Qarabağ dünən və bugün” mövzusunda müz...

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dö...

2018-09-18 08:30:26

CƏMİYYƏT
Analitik: Azərbaycan Ordusu geniş hərbi ...
Analitik: Azərbaycan Ordusu geniş hərbi ...

Fact-info.az-ın məlumatına görə, bu sözləri AZƏRTAC-a analitik Ehtiram Aşı...

İQTİSADİ

2018-09-20 09:05:41

İQTİSADİ
Prezident qeyri-neft sektorunda rəqabətq...
Prezident qeyri-neft sektorunda rəqabətq...

Sərəncamda bildirilir ki, Azərbaycan Respublikasında qeyri-neft sektorunun sü...

2018-09-19 08:05:44

İQTİSADİ
Haynts-Kristian Ştraxe: Azərbaycan Cənub...
Haynts-Kristian Ştraxe: Azərbaycan Cənub...

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin sədri Oqtay Əsədov sentyabrın 18-də ...