İQTİSADİ
A- A A+

Neft tariximizə böyük ehtiram hissilə

2019-01-13 13:40:27

Azərbaycanın dünyaya iqtisadi inteqrasiyasında enerji resursları hər zaman həlledici faktor olub. Tarixən bu tendensiya özünü doğrultmaqla yanaşı müasir gerçəkliyə qədər davam edən bir çox məqamları özündə ehtiva edib

Azərbaycanda neftin sənaye üsulu ilə hasilatı XIX əsrin ortalarından başlanmışdır. Dünyada ilk dəfə olaraq 1847-ci ildə Bibiheybətdə, sonra isə Balaxanıda texnikanın tətbiqi ilə ilk neft quyuları qazılmışdır. Bu gün neft tariximizdə mühüm mərhələsini təşkil edən digər bir neft yatağı haqqında söhbət açmaq istərdik.

"Pirallahı" neft və qaz yatağı Abşeron yarımadasında şərqə doğru arxipelaqın Şimal-qərb hissəsində Bakı şəhərindən 60 km məsafədə yerləşir. "Pirallahı" adası yatağı qədim neft və qaz təzahürləri ilə tanınmış və uzun müddət kustar üsullarla işlənmişdir. 1861-ci ildə "Pirallahı" adasında Azərbaycanda ilk dəfə olaraq əcnəbi əczaçı (aptekçi) Vitte tərəfindən kiçik neftayırma zavodu tikilmiş və orada kerosin və şam istehsal edilməyə başlanmışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu zavodda xam-mal kimi adada olan qır və neftdən istifadə edilmişdir.

Ümumiyyətlə, "Pirallahı" adasının yeraltı sərvətləri haqqında ilk geoloji məlumatı 1861-ci ildə akademik Q. Abix vermişdir. O sübut etmişdir ki, adada zəngin neft ehtiyatı vardır. 1897-ci ildə Nobel qardaşları eyni vaxtda bir neçə qazma dəzgahı ilə kəşfiyyat quyuları qazmağa başlayırlar. Arxipov, Kraft və Sulukidzenin göstərdiyinə görə "Pirallahı" adasında hələ 1870-ci ildə neft istismar quyusu olmuşdur.

1902-ci ilin dekabr ayında 44 saylı quyunun sınağı zamanı neft alınmışdır və bu vaxtdan QAD və QD horizntlarında axtarış-kəşfiyyat işləri aparılmışdır. 1928-29 – cu illərdə müəyyən edildi ki, adanın neft yataqlarının əsas hissəsi adanın şimal sərhədlərində Xəzər sularının altında yerləşər. Bu vaxt adada 10-cu mədənin bazasında Bibiheybət mədənlər qrupu sistemində Pirallahıda mədən yaradıldı. 1935-ci ildə adada neft hasilatı dünya təcrübəsində ilk dəfə olaraq dənizə addımladı, o vaxtdan başlayaraq adadan şimala doğru böyük bir sahədə qazma işləri başladı. "Pirallahı" adasında ilk sənaye əhəmiyyətli neft 1902-ci ilin dekabr ayında 44 saylı quyudan alınmışdır.

Odur ki, həmin il "Pirallahı" adası yatağının işlənməsinin başlanğıcı sayılır. Neftqazçıxarma idarəsi 1936- cı ildə yaradılmışdır. Sahildən 520 m aralı polad dirəklər üzərində 1935-ci ildə qazılmış 157 saylı quyu bu gün də işləyir. 1952-ci ildə "Abşeronneft" NQÇİ-nin neft hasilatı rekord səviyyəyə - 1,5 milyon tona çatır. Dünya üzrə dənizdə neftçıxarma sənayesində ilk olan "Pirallahı" adasında bir əsrdən çoxdur ki, neft yataqları istismar olunur.

Hazırda “Abşeronneft" NQÇİ 1902-ci ildə qazılmış quyunu muzey komleksi kimi bərpa etdirib, ətrafinda yaşıllıqlar zolağı salıb. Bu da zəngin neft tariximizə böyük ehtiramın əlamətidir. Məhz möhtəşəm neft tarixinə belə mühüm diqqətin və gərgin zəhmətin nəticəsidir ki, “Abşeronneft" NQÇİ bu gun çox ciddi iqtisadi göstəricilərə nail olub.

Toğrul

Fact-info.az

  • @continue

Kateqoriya : İQTİSADİ Baxış sayı : 883

QHT və MEDİA

2020-06-05 09:05:03

QHT və MEDİA
Vətən fədaisi, istiqlal mücahidi - Musta...
Vətən fədaisi, istiqlal mücahidi - Musta...

O, 1878-ci ildə keçmiş Göyçay qəzasının Kürdəmir kəndində anadan olmuş, ilk ...

2020-06-04 11:05:08

QHT və MEDİA
Dövlətçilik tariximizin parlaq səhifəsi...
Dövlətçilik tariximizin parlaq səhifəsi...

O illərdə xalqımızın qabaqcıl şəxsiyyətləri, mütəfəkkir adamları, ziyalıları ...

CƏMİYYƏT

2020-06-04 18:35:30

CƏMİYYƏT
Ekoloji təhlükəsizlik siyasəti
Ekoloji təhlükəsizlik siyasəti

Əvvəl "Ekoloji təhlükəsizlik" nədir sualına aydınlıq gətirməyə çalışaq. Ekolo...

2020-06-03 08:40:48

CƏMİYYƏT
Azərbaycan Ordusu - 102
Azərbaycan Ordusu - 102

“Danışıqlar öz yerində, ancaq indi dünyada siz də yaxşı görürsünüz ki, güc a...

İQTİSADİ

2020-05-29 09:30:52

İQTİSADİ
Azərbaycan postpandemiya dövründə biznes...
Azərbaycan postpandemiya dövründə biznes...

Dünyanın aparıcı şirkətlərinin Azərbaycana marağı artmaqdadır. Hətta pandemiy...

2020-05-15 10:35:56

İQTİSADİ
Azərbaycan Qafqazdan keçən Avrasiya nəql...
Azərbaycan Qafqazdan keçən Avrasiya nəql...

Azərbaycan Qafqaz regionundan keçən Avrasiya nəqliyyat marşrutlarının inkişaf...