2018-02-27 23:40:12 | MƏDƏNİYYƏT
Eşq pərdəsində gəzişmələr

150 il əvvəl Seyid Əzimin mübarək qələmi musiqidəki ilahi hikmətləri söz-söz açmışdı

Ustad buyururdu ki, guş qıl, yəni, eşit, dinlə, göylərdən gələn gizli ismarışları musiqinin dilindən al. Əgər hal əhli olsan, musiqi səni özündən ayırıb başqa bir dünyanın qonağı edəcək. Onda görəcəksən ki, tarın, neyin hər bir sədası Allahın adlarını zikr edir. Amma gərəkdir ki, musiqi əsl musiqi ola və onu ifa edən nəğməkarın da Həzrəti İsa dəmi tək bir dəmi ola. Yəni, müğənnidə elə bir qüdrət ola ki, Həzrəti İsa insanları diriltdiyi, cisminə can verdiyi kimi, o da dinləyənin - zövq əhlinin ruhunu dirildə, içini təzələyə.

Tut bərabər dəmi-İsayə müğənni dəmini,

Qılıb ehya özüvi seyr elə ruh aləmini…

Yəni, bu sənət bir ibadətdir, sadiqləri sevir. Yəni, bu yol eşq yoludur, aşiqlər üçündur. Səsi, qəlbi, ruhu, duyğusu olanlar üçündür. Cahilin, qəlbsizin, ruhsuzun bu yolda nə işi var axı? O səslər bizi öz izinə salıb aparır ki, içində böyük eşq işığı var. Səs haqqında danışmaq, yəni səsi sözə çevirmək bir az çətindir. Amma bu səs elə özü haqqında hər şeyi danışır. Çox yox, elə bir-iki nəfəsdən o işıq parlayır. Hələ o səsi dinləməmisinizsə, ərkyana bir xahiş edim – mütləq dinləyin. Yox, əgər siz Emil Rəhmanov adlı möcüzədən xəbərdarsınızsa, deməli, o eşqin zövqünü dadmısız, deməli, nə vaxtsa o büllur səsin qanadlarında ərşi - əlaya qalxmısız və …

Asudə ruhlar kimidir bu səs – hara istəsə qona bilir. Bir az Hacıbaba boğazı var, bir az Akif nəfəsi. Amma onların heç biri deyil. Özüdür. Həm də hamımızıq – mənəm, sənsən. Bizim içimizdəkilərdi, səs donuna girib oxuyur. Yəni bu dərəcədə yaxındı, əlçatandı. Amma həm də o qədər uzaqdi ki, sanki bizim bilmədiyimiz, tanımadığımız bir dünyanin içindən boylanır. Nədir bu səsin oxuduqları - nəğmədir, haraydır, zikrdir, duadır? Bəlkə ruhun gəzişmələridir – bəmdə, zildə, mayədə? Hər nədirsə, adi oxumaq deyil, oxumağın üst qatıdır, eşq məqamıdır, yəni, bundan o tərəfi yoxdur. Dinləyicilərdən biri onu təhlükəli ifaçı adlandırmışdı. Həqiqətdir. O baxımdan ki, insanı içəridən ilmə-ilmə sökür, dağıdır, sonra özünə gəlmək, bərpa olmaq, ayağa durmaq var axı…

Klassik ifaçılarımızın böyük əksəriyyətinin sənət yolu ilə tanışam. Heç birinin taleyi hamar olmayıb. Ağrı da görüblər, itki də, hədə də, təhqir də. Ancaq mütləq hər birinin həyatında işıq yandıran insanlar olub – Üzeyir bəy kimi, Müslüm bəy kimi, Sarabski kimi. Arxa-dayaq olublar, qapı-qapı gəzib minnətçi düşüblər, səhnəyə gətiriblər, xərclərini ödəyiblər, təki istedad itib-batmasın, təki səhnəmiz qazansın. Hərdən düşünürəm ki, kaş Emil 70-80 il əvvəl dünyaya gələrdi, o xeyirxahların qayğısına sığınardı. Ya da kaş ötən əsrin 60-70-ci illərində - Azərbaycan estradasının ən şöhrətli, ən fərəhli çağlarında yaşayaydı bu ifaçı. Kaş Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, Tofiq Əhmədov, Rafiq Babayev bu səsi eşidəydi, tanıyaydı. Köhnə Bakının kübar musiqi məclislərinin yuxarı başında yeri olardı bu səsin. Naxışı başqa cür gətirərdi bu səsin...

Amma bu möcüzə-səs bizim bəxtimizə çıxıbsa, deməli bizim naxışımız daha çox gətirib. İlin-günün bu çağında bir ləhni-Davud gəlib düşüb aramıza. Bizə qalır bu yüksək əyarli səsin, sənətin dəyərini bilmək, bu incinin əsl xiridarı olmaq. Və bir də, Seyid Əzim demiş, bu dürlə, inciylə dolu peymanəni nadan əlinə vermək olmaz. Bu piyalə ancaq sənət sevdalılarının əlində olmalıdır ki, damla-damla içib o sonsuz eşq işığına doğru qanadlansınlar. İçək eşq müjdəçisi olan bu Səsin, bu ruhun sağlığına!

Xuraman Həsənova

Baxış sayı : 1572
Şuşaya çəkilən “Zəfər yolu” sentyabr ayınadək istifadəyə veriləcək 2021-01-19 16:55:50 Prezident İlham Əliyev: "XX əsrdə belə barbarlıq görünməyib" 2021-01-19 16:45:47 Prezidentin Şuşaya səfəri Qarabağı qısa müddətdə bərpa edəcəyimizi bütün dünyaya bir daha göstərdi 2021-01-19 08:35:37 "Azərbaycanın qələbəsi bütün türk dünyasını birləşdirən qələbədir" 2021-01-19 08:20:35 Prezidentin Şuşa səfəri 2021-01-19 07:25:17 Dini konfessiya rəhbərləri 20 Yanvarla bağlı bəyanat veriblər 2021-01-19 07:05:00 Kompleks yanaşma, innovativ təşəbbüslər medianı xilas edə bilər 2021-01-18 18:10:18 Prezident İlham Əliyev: “Hər şey planlı şəkildə, düzgün aparılmalıdır” 2021-01-18 18:50:05 Ərdoğan: "Qarabağda ortaya qoyduğumuz güclü iradə və qətiyyəti bütün dünyaya göstərdik" 2021-01-18 15:25:45 “Azərbaycan pandemiyaya son qoyan ilk ölkələrdən olacaq” 2021-01-18 15:05:50 Qarabağ çaylarının suları Azərbaycanda ən keyfiyyətli sular hesab oluna bilər 2021-01-18 10:20:07 "İşğaldan azad edilən torpaqlarda iqtisadi, mədəni dirçəliş dövrü başlanır" 2021-01-18 09:30:33 Tərxis edilmiş şəxslərin müraciətlərinə baxılması üzrə komissiya bölgələrdə də fəaliyyətə başlayır 2021-01-18 08:25:55 Prezident İlham Əliyevin Şuşaya səfəri Gürcüstan KİV-ləri tərəfindən də geniş işıqlandırılıb 2021-01-18 07:30:40 “Ağdamda baş verən vəhşilik bütün insanlığa qarşıdır” 2021-01-18 07:20:47 Azərbaycanın Ermənistana qarşı dövlətlərarası ərizəsi İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinə göndərilib 2021-01-17 08:30:22 Hikmət Hacıyev Respublika Veteranlar Təşkilatının iclasında iştirak etdi 2021-01-17 07:10:37 Mövlud Çavuşoğlu: Azərbaycana hər zaman dəstək verəcəyik 2021-01-16 10:50:02 Reza Deqati Fransanın TV5MONDE kanalında Şuşanın tarixindən, erməni vəhşiliklərindən və Azərbaycan multikulturalizmindən bəhs edib 2021-01-16 10:05:39 Koronavirusa qarşı vaksinasiya strategiyasının prinsipləri 2021-01-16 09:25:34 Prezident Füzuli-Şuşa yolunun və hava limanının təməlini qoyub, Şuşada olub 2021-01-15 16:35:08 Ermənistanın törətdiyi cinayətlərə məhkəmədə baxılmalıdır - İCESCO-nun Baş direktoru 2021-01-15 11:35:02 Prezident İlham Əliyev Şuşada Azərbaycan bayrağını yüksəldib 2021-01-15 11:30:59 Əhməd İsmayılov: Media subyektlərinin stimullaşdırılması və rəqabət qabiliyyətlərinin artırılması istiqamətində tədbirlərin görülməsi nəzərdə tutulub 2021-01-15 10:25:22