2018-02-27 23:40:12 | MƏDƏNİYYƏT
Eşq pərdəsində gəzişmələr

150 il əvvəl Seyid Əzimin mübarək qələmi musiqidəki ilahi hikmətləri söz-söz açmışdı

Ustad buyururdu ki, guş qıl, yəni, eşit, dinlə, göylərdən gələn gizli ismarışları musiqinin dilindən al. Əgər hal əhli olsan, musiqi səni özündən ayırıb başqa bir dünyanın qonağı edəcək. Onda görəcəksən ki, tarın, neyin hər bir sədası Allahın adlarını zikr edir. Amma gərəkdir ki, musiqi əsl musiqi ola və onu ifa edən nəğməkarın da Həzrəti İsa dəmi tək bir dəmi ola. Yəni, müğənnidə elə bir qüdrət ola ki, Həzrəti İsa insanları diriltdiyi, cisminə can verdiyi kimi, o da dinləyənin - zövq əhlinin ruhunu dirildə, içini təzələyə.

Tut bərabər dəmi-İsayə müğənni dəmini,

Qılıb ehya özüvi seyr elə ruh aləmini…

Yəni, bu sənət bir ibadətdir, sadiqləri sevir. Yəni, bu yol eşq yoludur, aşiqlər üçündur. Səsi, qəlbi, ruhu, duyğusu olanlar üçündür. Cahilin, qəlbsizin, ruhsuzun bu yolda nə işi var axı? O səslər bizi öz izinə salıb aparır ki, içində böyük eşq işığı var. Səs haqqında danışmaq, yəni səsi sözə çevirmək bir az çətindir. Amma bu səs elə özü haqqında hər şeyi danışır. Çox yox, elə bir-iki nəfəsdən o işıq parlayır. Hələ o səsi dinləməmisinizsə, ərkyana bir xahiş edim – mütləq dinləyin. Yox, əgər siz Emil Rəhmanov adlı möcüzədən xəbərdarsınızsa, deməli, o eşqin zövqünü dadmısız, deməli, nə vaxtsa o büllur səsin qanadlarında ərşi - əlaya qalxmısız və …

Asudə ruhlar kimidir bu səs – hara istəsə qona bilir. Bir az Hacıbaba boğazı var, bir az Akif nəfəsi. Amma onların heç biri deyil. Özüdür. Həm də hamımızıq – mənəm, sənsən. Bizim içimizdəkilərdi, səs donuna girib oxuyur. Yəni bu dərəcədə yaxındı, əlçatandı. Amma həm də o qədər uzaqdi ki, sanki bizim bilmədiyimiz, tanımadığımız bir dünyanin içindən boylanır. Nədir bu səsin oxuduqları - nəğmədir, haraydır, zikrdir, duadır? Bəlkə ruhun gəzişmələridir – bəmdə, zildə, mayədə? Hər nədirsə, adi oxumaq deyil, oxumağın üst qatıdır, eşq məqamıdır, yəni, bundan o tərəfi yoxdur. Dinləyicilərdən biri onu təhlükəli ifaçı adlandırmışdı. Həqiqətdir. O baxımdan ki, insanı içəridən ilmə-ilmə sökür, dağıdır, sonra özünə gəlmək, bərpa olmaq, ayağa durmaq var axı…

Klassik ifaçılarımızın böyük əksəriyyətinin sənət yolu ilə tanışam. Heç birinin taleyi hamar olmayıb. Ağrı da görüblər, itki də, hədə də, təhqir də. Ancaq mütləq hər birinin həyatında işıq yandıran insanlar olub – Üzeyir bəy kimi, Müslüm bəy kimi, Sarabski kimi. Arxa-dayaq olublar, qapı-qapı gəzib minnətçi düşüblər, səhnəyə gətiriblər, xərclərini ödəyiblər, təki istedad itib-batmasın, təki səhnəmiz qazansın. Hərdən düşünürəm ki, kaş Emil 70-80 il əvvəl dünyaya gələrdi, o xeyirxahların qayğısına sığınardı. Ya da kaş ötən əsrin 60-70-ci illərində - Azərbaycan estradasının ən şöhrətli, ən fərəhli çağlarında yaşayaydı bu ifaçı. Kaş Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, Tofiq Əhmədov, Rafiq Babayev bu səsi eşidəydi, tanıyaydı. Köhnə Bakının kübar musiqi məclislərinin yuxarı başında yeri olardı bu səsin. Naxışı başqa cür gətirərdi bu səsin...

Amma bu möcüzə-səs bizim bəxtimizə çıxıbsa, deməli bizim naxışımız daha çox gətirib. İlin-günün bu çağında bir ləhni-Davud gəlib düşüb aramıza. Bizə qalır bu yüksək əyarli səsin, sənətin dəyərini bilmək, bu incinin əsl xiridarı olmaq. Və bir də, Seyid Əzim demiş, bu dürlə, inciylə dolu peymanəni nadan əlinə vermək olmaz. Bu piyalə ancaq sənət sevdalılarının əlində olmalıdır ki, damla-damla içib o sonsuz eşq işığına doğru qanadlansınlar. İçək eşq müjdəçisi olan bu Səsin, bu ruhun sağlığına!

Xuraman Həsənova

Baxış sayı : 1511
Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icmasının təmsilçiləri diplomatik nümayəndəliklərlə görüşləri davam etdirirlər 2020-09-19 09:20:53 "Arşın mal alan"ın əbədi şöhrəti və erməni xəbisliyi - Üzeyir Hacıbəyli - 135 2020-09-19 08:15:16 Tural Gəncəliyev: Ermənistan Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzünü gizlətmək üçün fikiryayındırıcı addımlar atır 2020-09-19 08:10:35 “Güllələnmiş qətl edilmiş Qarabağ mədəniyyəti: Şuşa filminin çəkilməsi” layihəsi start götürüb 2020-09-18 19:55:48 Üzeyir Hacıbəyliyə həsr olunmuş elektron məlumat bazası təqdim edilib 2020-09-18 18:30:45 İşğal olunmuş ərazilərimizdə abidələrin dağıdılması məsələsi daim gündəmdədir 2020-09-18 10:15:02 ABŞ-da Ermənistanın təcavüzündən bəhs edən proqram yayımlanıb 2020-09-18 09:05:25 Türkiyəli professor: Livan ermənilərinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində məskunlaşdırılmasının qarşısı alınmalıdır 2020-09-18 07:45:56 Rusiya XİN-dən ermənilərin Azərbaycanın ərazilərinə köçürülməsinə münasibət 2020-09-18 07:15:36 Prezidentin köməkçisi sosial, iqtisadi, humanitar və demokratiya sahəsində fəaliyyət göstərən QHT-lərlə görüşüb 2020-09-18 06:20:43 “İrsimizin qorunması məsələsində hamını aktivliyə çağırıram” 2020-09-17 20:25:14 Qaydalara əməl et, özünü, yaxınlarını və cəmiyyəti qoru! 2020-09-17 18:00:39 “Repressiya” adlı yeni layihə çərçivəsində ilk sənədli film Mikayıl Müşfiqə həsr olunub 2020-09-17 09:55:10 Ərəb jurnalist: Ermənistan Livandan Qarabağa erməni ailələrini deyil, yaxşı təlim keçmiş silahlıları köçürür 2020-09-17 09:45:10 Yalnız səngərdə deyil, diaspor sahəsində də məğlubiyyət xaricdəki erməniləri qəzəbləndirib 2020-09-17 09:05:16 “Elmi nəticələr COVID-19-un sonunun yaxınlaşdığını əlamətləndirir” 2020-09-17 08:45:17 Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması bəyanat yaydı 2020-09-17 07:25:31 QHT layihə çərçivəsində İsmayıllıda tədbir keçirib 2020-09-16 17:45:27 QHT “Elektron kabinetdə uçot məlumatlarının dəyişdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirib 2020-09-16 17:15:36 Azərbaycanda görülmüş işlər onu postpandemiya dövrünə ən hazırlıqlı ölkələr sırasına çıxaracaq 2020-09-16 10:55:00 Ukraynalı deputat: Dağlıq Qarabağ regionunun qeyri-qanuni məskunlaşdırılması siyasəti beynəlxalq hüququn açıq-aşkar pozulmasıdır 2020-09-16 09:40:49 Ermənistanda azərbaycanlılara məxsus minlərlə tarixi ad dəyişdirilərək erməniləşdirilib - Yaqub Mahmudov 2020-09-16 08:20:59 Azərbaycan-Türkiyə qardaşlıq nümunəsi: Qafqaz İslam Ordusunun xilaskarlıq missiyası 2020-09-16 07:25:28 Xarici media Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində aparılan qanunsuz məskunlaşdırma siyasətindən yazır 2020-09-16 07:20:56