TƏDQİQATLAR
A- A A+

Qarabağ atının XVII-XIX əslərdəki məşhurluğu

2016-05-28 09:15:21

Tarixən Azərbaycanda 5 at cinsi mövcud olub

Bunu APA-ya açıqlamasında AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, professor Fərid Ələkbərli deyib. O bildirib ki, bu atlar Qarabağ atı, Dilboz, Quba yorğası, Şirvan atı və Qala kəndi atıdır. Bunlardan 3-ü (Qarabağ atı, Dilboz, Quba yorğası) bu günə kimi gəlib çıxıb, 2-nin isə (Şirvan və Qala kəndi atı) kökü kəsilib.
 F. Ələkbərli bildirib ki, Qarabağ atlarını Qarabağ xanları inkişaf etdiriblər: “Onların böyük ilxıları, atçılıq təsərrüfatları olub. Dilboz atının tarixi isə Dilbazilər nəsli ilə bağlıdır. Qazaxın kübar nəsli olan Dilbazilərin XIX əsrdə böyük atçılıq təsərrüfatı olub. Başqa bir fikir də var ki, Dilboz adı dəliboz sözündən götürülüb. Çünki boz rəngindədir və dəli də dəliqanlı olduğuna görə deyilir. Amma Dilbazilər nəslinin nümayəndələri bildirirlər ki, bu onların nəslinin adı ilə bağlıdır. Çünki ilk dəfə olaraq onlar öz təsərrüfatlarında həmin cinsi ərsəyə gətiriblər”.
 Hazırda Qarabağ atlarının vəziyyətinin çətin olduğunu söyləyən F. Ələkbərli əlavə edib ki, ermənilərin Qarabağı işğal etməsi nəticəsində heyvanlar da başqa təsərrüfatlara aparılıb. Onun sözlərinə görə, Qarabağ atının XVII-XIX əsrdə olan məşhurluğu sonralar çox təəssüf ki, azalıb: “İnqilabdan sonra cins atların böyük bir hissəsi itirilib, atlar qeyri-cins atlarla çarpazlaşdırılaraq keyfiyyətləri azalıb. Amma Qarabağ atının keçmiş formasını, qamətini kifayət qədər bərpa etmək mümkün olub”.
Şöbə müdiri qeyd edib ki, IX əsrdə mövcud olan Şirvan atı  və Qala kəndində xüsusi at cinslərindən daha çox təsərrüfat məqsədləri üçün istifadə edilib. Onun sözlərinə görə, hələ 4 min il əvvəl Azərbaycanda at əhliləşdirilib:
“Müasir dövrdə yeni at cinsləri yaradılmayıb. Sadəcə, mövcud cinslər təkmilləşdirilib. Məsələn, təkmilləşdirmə nəticəsində çalışılıb ki, atların boyu daha hündür olsun, daha sürətlə qaçsın, qaməti daha gözəl olsun. Ona görə də başqa yerlərdən at cinsləri gətirilərək onlar çarpazlaşdırılır və bu yolla onların bir sıra keyfiyyəti yaxşılaşdırılır. Amma elə edilir ki, at öz xüsusiyyətlərini itirməsin".
 Qeyd edək ki, bu günlərdə AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, professor Fərid Ələkbərlinin ingilis dilində “Azərbaycan atları: tarixi icmal” kitabı çapdan çıxıb. 

 

 


Kateqoriya : TƏDQİQATLAR Baxış sayı : 1336

QHT və MEDİA

2020-03-31 08:25:41

QHT və MEDİA
Fərasət Qurbanov: QHT-lər ən çətin məqam...
Fərasət Qurbanov: QHT-lər ən çətin məqam...

QHT-lər hər zaman Cənab Prezidentin çağırış və tövsiyələrinə dəstək verib, ən...

2020-03-29 18:55:57

QHT və MEDİA
Səfir: Saxta “erməni soyqırımı” mövzusun...
Səfir: Saxta “erməni soyqırımı” mövzusun...

Erməni millətçi dairələrinin Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri soyqırımı ...

CƏMİYYƏT

2020-03-30 14:00:00

CƏMİYYƏT
Milli həmrəyliyimiz, məsuliyyətli davran...
Milli həmrəyliyimiz, məsuliyyətli davran...

Bu barədə QHT.az-a Sosial Rifah və Tədqiqatlar İctimai Birliyinin sədri Əkrəm...

2020-03-21 10:05:33

CƏMİYYƏT
TRT Hacı Zeynalabdin Tağıyevə həsr edilm...
TRT Hacı Zeynalabdin Tağıyevə həsr edilm...

Türkiyənin “TRT AVAZ” televiziya kanalında yayımlanan “Köklərin izində” sənəd...

İQTİSADİ

2020-03-23 12:10:28

İQTİSADİ
Könül Nurullayeva: Azərbaycan Prezidenti...
Könül Nurullayeva: Azərbaycan Prezidenti...

Fevralın 9-da Milli Məclisə keçirilən seçkilər Azərbaycanda demokratik dəyərl...

2020-03-17 11:00:35

İQTİSADİ
Hazırkı vəziyyət Rəqabət Məcəlləsinin qə...
Hazırkı vəziyyət Rəqabət Məcəlləsinin qə...

Artıq iqtisadi strukturlarda baş verən dəyişikliklər Rəqabət Məcəlləsinə qəbu...