2022-07-21 09:50:47 | CƏMİYYƏT
Media haqqında düşüncələr, keçmişi qamçılamaq əvəzinə ondan ibrət dərsi götürmək lazımdır

Medianın inkişafı cəmiyyətdə gedən  proseslərin, dünyada baş verən qlobal hadisələrin və digər çox saylı faktorların təsiri nəticəsində  mümkün olur. Ən əsası cəmiyyətdə baş verən inkişaf və yaxud durğunluq jurnalistikadan yan keçmir.

Jurnalistikada proseslərin gedişatı və narahatedici reallıqlarla bağlı bəzi məqamlara nəzər salmaq istərdim. Azərbaycanda Medianın İnkişafı Agentliyinin yaradılmasından sonra  bu sahədə müzakirələr  və gözləntilər xeyli artıb. Vaxtılə  KİVDF yaradılan zaman həmin quruma böyük ümidlər yaranmışdı. Təəssüf  ki, bu ümidlər doğrulmadı. Haqlı olaraq müdrik insanlar keçmişi qamçılamırlar,  keçmişdən ibrət dərsi götürürlər.

 Müşahidələr göstərir ki, həm dünyada,  həm  də Azərbaycanda  jurnalistkaya maraq kəskin azalıb. BDU-nun jurnalistika fakültəsində təhsil almaq, qabiliyyət imtahanlarında iştirak etmək istəyənlərin sayına  nəzər salanda bu mülahizələr öz təsdiqini tapır.  Bu ciddi məsələni etiraf edib üzərində düşünmək lazımdır. Bunun səbəbləri çoxdur. Ən başlıcası isə mediada maddi təminatın zəifləməsi ilə bağlıdır. Jurnalist olmaq istəyən gənc bu sahədə öz təminatlı gələcəyini görmür.

Azərbaycanın media qurumlarının təmsilçiləri reklam bazarının darlığından, reklamların bölüşdürülməsində ədalət prinsipinin pozulmasından şikayətlənirlər. Təəssüf  ki, belə problemlər çox dərinləşib. Əslində Azərbaycanın iqtisadi inkişaf tendensiyasına  reklam bazarının hazırkı göstəriciləri  uyğun gəlmir.

Bəs, medianın bu gün ən ciddi problemi nədir? 

 Mənim qənaətimcə, bu gün medianın ən ciddi problemlərindən biri  azad sahibkarlıq subyektlərinin yetərincə formalaşmaması ilə bağlıdır. Həm paytaxtda, həm də regionlarda  oliqarxların,  məmurların nəzarətindən kənar milli düşüncəli sahibkarların  yaranması və  onların geniş fəaliyyəti  media üçün yeni imkanlar deməkdir. Yəni məmurlara veriləcək qanunsuz ödənişlər  birmənalı şəkildə kəsilir. Sahibkarın halal vəsaitinin az bir hissəsi medianın reklam büdcəsinə, dövlətin müxtəlif vergi ödənişlərinə yönəlir. Bundan həm dövlət, həm də  cəmiyyət qazanır. Deməli, medianın, ümumilikdə cəmiyyətin inkişafı məmurların nəzarətindən kənar azad sahibkarlıq ordusunun yaradılması ilə bağlıdır. 

Ona görə, azad sahibkarlıq subyektlərinin geniş fəaliyyəti müstəqil reklam bazarında əhəmiyyətli dəyişikliyə təkan verər. Azərbaycanda media hüququ, ümumilikdə, qanunlarla bağlı ciddi problem yoxdur. Yetər ki  mövcud qanunların işlək mexanizmi olsun. 

Təbii ki, mövcud  iqtisadi problemlər Azərbaycan jurnalistikasının inkişafını ləngitməklə bərabər azad bazar münasibətlərinin prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Ümumiyyətlə, bu sahə ilə bağlı inkişaf strategiyası işlənib hazırlanmalıdır. Digər tərəfdən reklam verən şirkətlərin mütəmadi olaraq reytinq göstəricisini göstərilməklə bərabər onlara maksimum güzəştlərin tətbiqi zəruridir.

Həmçinin medianın savadlanması məsələsi üzərində düşünmək lazımdır. Çünki zaman- zaman çox intellektli insanlar jurnalistikanı incidilərək və yaxud başqa səbəblərdən tərk ediblər. Əvəzində isə təsadüfi şəxslər mediaya gəlib. Bu daha çox telekanallarda acınacaqlı şəkildə hiss olunur. Əlqərəz fədakar,  öz peşəsini ləyaqətlə davam etdirən, heç zaman  qələmini və  qürurunu qırmayan jurnalistikanın qorunub saxanması, inkişafı üçün və həmçinin dövlətimizin strateji maraqları naminə  medianın maddı  texniki bazası zənginləşməli, medianın iqtisadiyyatı  formalaşmalıdır.

Onu da qeyd etmək istərdim ki, sosial şəbəkələrin əhatə dairəsinin sürətlə genişlənməsi və iştirakçı sayının artması bir çox hallarda jurnalistikaya marağı azaldır. Sosial şəbəkə iştirakçıları bəzən özlərinin həmin məkandakı azad fəaliyyətini jurnalist fəaliyyəti kimi təqdim edirlər. Bu nə dərəcədə yanlışdır, dogrudur və yaxud qorxuludur onu demək çətindir.

Yekunda onu demək istərdim ki, fədakar,  öz peşəsini ləyaqətlə davam etdirən, heç zaman  qürurunu qırmayan jurnalistikanın qorunub saxanması dövlətimizin, medianın, ümumilikdə  cəmiyyətin strateji maraqlarına xidmət edir. Bu strateji  hədəflərin lazımı şəkildə qorunması, halal pula ehtiyacı olan medianın problemlərinin  həll edilməsində Medianın İnkişafı Agentliyindən effektli addımlar gözləyirik. Media sisteminin təmərküzləşməsinə,  bu sahədə  davamlı islahatların aparılmasına böyük ehtiyac var.

    Əkrəm Bəydəmirli

Baxış sayı : 396
Mədəniyyət Nazirliyi “Qarabağın tarixi” mövzusunda qısa videoçarxlar müsabiqəsi elan edib “Səfirliklərimizə hücum edənlərin tapılıb cəzalandırılmasını tələb edirik” Azay Quliyev Helsinkdə ATƏT-i tənqid etdi, erməni təxtibatlarından danışdı Ermənilərin Xocalı istiqamətində basdırdığı tələ-mina aşkarlanıb Rusiyanın şok itkiləri açıqlanıb Ermənistan cinayət törətmiş şəxsləri məsuliyyətə cəlb etmək üçün heç bir tədbir görmür “Əl Cəzirə” telekanalı Ermənistanda Azərbaycana məxsus mədəni abidələrinin dağıdılması ilə bağlı reportaj yayımlayıb QHT Agentliyinin dəstəyilə regionlarda maarifləndirmə işi davam etdirilib Türkiyə Prezidenti: Pelosinin məlum səfəri ilə Qafqazdakı proseslərə zərbə vurmağa nə gücü, nə də imkanı var Azərbaycan Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə Ermənistanla bağlı məktub göndərib İki qurum arasında müqavilə imzalanıb QHT yeni layihəyə start verdi Avropa İttifaqı Rusiya rəhbərliyinə qarşı yeni sanksiyalara hazırlaşır Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Laçından video paylaşıb Erməni təxribatının qarşısını alarkən xəsarət almış hərbçilərin əlillik üzrə əyani müayinələrinə başlanılıb Azay Quliyev QHT Agentliyinin iclasını keçirdi Azərbaycan Prezidenti Ermənistana xəbərdarlıq edib "Kiberhücumların sayı artıb" “Qanları ilə dastan yazanlar” layihəsinin icrasına başlanılıb UNESCO-nun mənzil qərargahının qarşısında Qərbi Azərbaycanın tarixi və mədəni irsinin dağıdılmasını əks etdirən aksiya keçirilir “Qəhrəmanlıq salnaməsinin Elşən Səfərov zirvəsi” adlı layihənin icrasına başlanılıb. Milli QHT Forumunun prezidenti: Azərbaycan təxribatlara həmişə qətiyyətlə cavab verəcək Azərbaycanın xarici ölkələrdəki səfirliklərinə qarşı erməni icmaları tərəfindən törədilmiş vandalizm aktlarına dair Azərbaycan QHT-lərinin BƏYANATI Ceyhun Bayramov: “Ermənistan sülh prosesini əngəlləyir və gecikdirmə taktikasına əl atır”